нутқнинг товуш томонини текшириш технологияси

PPTX 5.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1709285895.pptx /docprops/thumbnail.jpeg нутқнинг товуш томонини текшириш технологияси нутқнинг товуш томонини текшириш технологияси нутқнинг овозли томонини шакллантириш асосан кинестетик ва фонематик идрокнинг шаклланиш даражасига, шунингдек нутқ амалиётида уларнинг бир-бири билан ўзаро таъсирига боғлиқ. талаффуздаги камчиликлар нутқнинг нормал ривожланиши даврида болаларда кузатилиши мумкин, аммо бу ҳолатларда улар вақтинча бўлиб, боланинг 4-5 ёшигача тилнинг фонетик тизимини ўзлаштириш натижасида йўқ бўлиб кетади. бундай вақтинчали камчиликлар "физиологик дислалия" атамаси билан белгиланади ва логопедик таъсирга мухтож эмас. товуш талаффузида нуқсонлар артикуляцион аппарат тузилишидаги анатомик аномалликларга (лаблар, тишлар, жағлар, танглай, тил) боғлиқ бўлиши мумкин. агар лабларнинг тузилишида нуқсонлар кузатилса, улар этарлича ёпилмайди, шунинг учун лаб товушларининг талаффузига биринчи навбатда таъсир қилади. тишлар қаторидаги нуқсонлар олдтиш товушларининг талаффузига таъсир кўрсатади. жағ тузилишидаги нуқсонлар нотўғри товушлар талаффузига олиб келади танглай нуқсонларида (қаттиқ ва юмшоқ танглай, юмшоқ танглай ва тилчанинг туғма ёриқликлари, юмшоқ танглайнинг калталашгани, танглайнинг баландлашгани) танглай-томоқ клапани бузилади ва нутқда бурунли товушлардан ташқари барча товушлар нуқсонли талаффуз қилинади. …

атдаги товуш талаффузидаги нуқсонлар ҳам қайд этилган. нутқ ривожланмаганлиги 1 даража болалар фразали нутқ билан фойдалана бошлайди, аммо унинг овозли дизайни жуда ноаниқ ва беқарор, товушлар сўзнинг позитсиясига, бўғин тузилишининг мураккаблигига ва бошқаларга қараб бузилади.болалар энг оддий товушларнинг артикуляциясини амалга ошира оладилар ва уларни нутқида йўқ товушларни ўрнига қўллашади. бундай ҳолда, нафақат товушларнинг номутаносиб табиати, балки икки ва уч мураккаб тузилишга эга сўзларнинг ёъқлиги кузатилади (жуда таниш ёки одатий бўлган сўзлар бундан мустасно). болалар сўзларнинг бўғинли тузилишини қайтара олмайдилар. фонемик ривожланиш даражаси ҳам паст. 2 даража нутқнинг товуш томонидаги нуқсонлар бироз бошқача характерга эга. тўғри талаффуз қилинадиган ва нуқсонли товушларни аниқроқ аниқлаш мумкин; нуқсонли товушларнинг сони кўп ҳолларда 16-20тани ташкил қилади. товушлар алоҳида тўғри талаффуз қилинса хам сўзларда нотўғри талаффуз қилади. бўғин тузилмаларини қайтаришда қийинчиликлар аниқ намоён бўлади. болалар очиқ бўғинлардан ташкил топган бир ва айрим ҳолларда икки бўғинли сўзларни талаффуз қила олади.енг катта қийинчиликлар бир бўғинли ва икки бўғинли …

латида тутулиб қолиш, пауза, такрорланиш, “қатъиятсизлик” (хезитация) кузатилади. психолингвистикада ушбу иккиланишлар нутқнинг боғланганлик кўрсаткичларидан бири сифатида тан олинади. улар сўзлаётган керакли сўзни топа олмагани учун пауза қилади, ва сўзловчи ўз нутқида хатони пайқаганида иккиланиб тўхташ. хезитациялардаги паузалар кўпинча сўзлар чегарасида, бўғин ва морфемалар чегарасида кам учрайди, кўпинча отлардан олдин. 3 сониядан кўп пауза давомий ҳисобланади. артикулятсия, боланинг нутқ товушларини шакллантириш хусусиятларини ва нутқ пайтида талаффуз органларининг ишлашини аниқлаш tовушни талаффузини текширишда икки жиҳат мавжуд ҳар хил фонетик шароитларда боланинг нутқий товушлар (фонемалар) тизимини қандай фарқлашини аниқлаш. товушлар талаффузини текшириш қуйидаги товушлар гуруҳи текширилади: унлилар: а, о, у, э, и, ў; сирғалувчи, шовқинли, аффрикатлар: с, 3, , ш, ч, щ; сонор: р, л, м, ҳ жарангсиз ва жаранглилар п-б, т-д, к-г, ф-в битта товушни кўп маротаба қайтаришга мўлжалланган топшириқлар қўлланилади, чунки бу топшириқларда бир товушдан бошқа товушга ўтувчанликни енгиллаштирувчи шароитларни яратиб беради. бу артируляцион актнинг иннервациясидаги қийинчиликларни аниқлашга ёрдам беради. логопедик …

лаги, ликопча, арра, расм, бўри, малика ва бошқалар.) жарангли ва жарансиз ундошларни текширишда (п-б, т-д, к-г, ф-в, с-3) болаларда жарансизлантириш даражаси ҳар доим ҳам бир ҳил кечавермайди. такрорлаш учун сўзлар: бошоқ, вагон, кон, зайтун, маймун. махсус вазифалар ёрдамида артикулятсия ҳаракатларини ўзгартириш қобилияти текширилади. болага одатда товуш ёки бўғин сериясини бир неча бор такрорлаш таклиф этилади ва кейин товушлар ёки бўғинлар кетма-кетлиги ўзгаради. ўтувчанлик осон ёки мураккаблиги қайд этилади. а-и-у, у-и-а ва бошқалар; ка-па-та, па-та-ка, та-па-ка; пла-плу-пло, пло-плу-пла ва бошқалар кап-пак-кап-пак... рал-лар-рал-лар... бир нечта ундош товуш кетма-кет келган бўғинлар орқали ҳам текширилади: скла, взма, здра ва бошқалар. боланинг ҳар хил бўғинли сўзларни талаффуз қилиш қобилиятини ўрганиш учун унга турли предметли расмларни тақдим қилиб уларни номлаш сўралади, сўнгра ушбу сўзлар такрорлаш учун қўлланилади. иккала турдаги вазифаларнинг натижалари таққосланади ва бола қайси турдаги вазифани бажаришда қийналмаганлиги белгиланади. весипед –велосипед бўғинларнинг соддалаштирилиши: тулъ -стул, бўғинларни ўхшатиш: топток-копток, бўғинлар сонини қўпайтириш: весисипед -велосипед, бўғинлар сонинг …

ингичкалашган юмшоқ танглай: қисқа юмшоқ танглай, унинг ёриқлиги, иккига бўлинган увула, унинг йўқлиги. нутқ терапияси амалиётида артикулятсия аппарати тузилишида аномалиялари бўлган болалар тез-тез учрайди. артикулятсион аппаратнинг мотор қобилиятини текшириш сокин пайтида юз мушакларининг ҳолатини кузатиш билан бошланади: бурун оғиз учбурчагининг бурмаларнинг ифодалилиги ва уларнинг симметрияси, лаблар чизиғининг табиати ва уларни ёпиш зичлиги қайд этилади. гиперкинезлар мавжудлиги аниқланади. биргаликдаги ҳаракатлар (синкинезиялар) мавжудлиги, бурун лаб бурмаларининг ассиметриклиги аниқланади. юз мушакларининг функтсияларини ўрганиш, айниқса, дизартия нутқ нуқсони бўлган болаларни текшириш ва ушбу маълумотлардан коррекцион ишларида фойдаланиш учун жуда муҳимдир. фонематик идрокни текшириш оддий ибораларни аниқлаш, фарқлаш ва таққослаш; бошқалар орасида маълум сўзларни танлаш ва ёдлаш (овоз таркибига ўхшаш, товуш таркиби бўйича фарқли); алоҳида товушларни турли товушлар кетма-кетлигида, сўнгра бўғинларда ва сўзларда ажратиш (овоз таркиби жиҳатидан фарқ қилади, овоз таркибига ўхшаш); 2-4 элементдан ташкил топган бўғинли қаторларни эслаб қолиш (унли товушни ўзгартириш билан: ма-ме-му, ундошнинг ўзгариши билан: ка-ва-та, па-ба-па); товушли қаторларни эёдда тутиш. image2.png …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "нутқнинг товуш томонини текшириш технологияси"

1709285895.pptx /docprops/thumbnail.jpeg нутқнинг товуш томонини текшириш технологияси нутқнинг товуш томонини текшириш технологияси нутқнинг овозли томонини шакллантириш асосан кинестетик ва фонематик идрокнинг шаклланиш даражасига, шунингдек нутқ амалиётида уларнинг бир-бири билан ўзаро таъсирига боғлиқ. талаффуздаги камчиликлар нутқнинг нормал ривожланиши даврида болаларда кузатилиши мумкин, аммо бу ҳолатларда улар вақтинча бўлиб, боланинг 4-5 ёшигача тилнинг фонетик тизимини ўзлаштириш натижасида йўқ бўлиб кетади. бундай вақтинчали камчиликлар "физиологик дислалия" атамаси билан белгиланади ва логопедик таъсирга мухтож эмас. товуш талаффузида нуқсонлар артикуляцион аппарат тузилишидаги анатомик аномалликларга (лаблар, тишлар, жағлар, танглай, тил) боғлиқ бўлиши мумкин. агар лабларнинг ...

PPTX format, 5.7 MB. To download "нутқнинг товуш томонини текшириш технологияси", click the Telegram button on the left.

Tags: нутқнинг товуш томонини текшири… PPTX Free download Telegram