ёзма нутқдаги камчиликлар

DOCX 38,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1544257250_73224.docx ёзма нутқдаги камчиликлар режа: 1. дислекция, унинг таснифи 2. дисграфия ёзув жараёнининг психофизиологик қурилиши 3. ўқиш ва ёзувида камчилиги бўлган болаларни текшириш 4. ёзма нутқ камчиликларини бартараф этишда олиб бориладиган логопедик ишлар методикаси дислекция, унинг таснифи нутқ – фикр баён қилиш воситаси бўлиб, оғзаки ва ёзма шаклда ифодаланади. тафаккур нутқ ёрдамида рўй бериб, шу туфайли кишилар бирбирлари билан алоқа боғлайдилар. оғзаки нутқ пауза, урғу, интонация ва товушлар орқали тингловчига бориб этса, ёзма нутқ, ҳарф ва сўзларнинг маълум қонуният асосида ўзаро бирикуви, тиниш белгилари, хар хил ажатишлар, гапларни грамматик жиҳатдан аниқ ва товушлар баён қилиш орқали этиб боради. оғзаки нутқнинг ёзма нутқдан яна бир фарқи шуки, оғзаки нутқни эшитамиз, ёзма нутқни кўрамиз ва ўқиймиз. ёзма нутқ мураккаб жараён бўлиб, у кўп вақт меҳнат талаб қилади. синтаксис жиҳатдан қараганда ёзма нутқ энг тўлиқ ва мукаммал нутқдир. бу нутқ ихтиёрий фикримизни ифодалаб беришнинг энг яхши воситасидир. ёзма нутқ оғзаки нутқ асосида ривожланади. …

ташкил этади. а.н. корнева маълумоти бўйича 7-8 ёшли ўқувчилар орасида 4,8% дислекция кузатилган. оғир нутқ камчилигига эга бўлган болалар ва психик ривожланиши ортда қолган болалар мактаби ўқувчиларининг 20-50% да дислекция аниқланган. дислекция ўғил болаларда қиз болаларга нисабатан 4,5 баравар кўп учрар экан. дислекция – бу марказий психик функсиянинг шаклланмаганлиги ва қатъий характердаги хатоларнинг қайтарилиши билан боғлиқ бўлган ўқиш жараёнинг қисман бузилиши. дислекциянинг алоҳида ўзи мустақил нутқ нуқсони сифатида камданкам учрайди. дислекция белгилари қуйидагичадир: 1. ҳарфларни эсда сақлай олмаслик, уларни бир-бири билан алмаштириб ўқиш; ҳарфларни бўғинларга бириктира олмаслик; 2. ҳарф ва бўғинларни қайта – қайта такрорлаш, тушириб кетиш, ўрнини алмаштириш натижасида маънони тушунмай, нотўғри секин ўқиш; 3. сўз қисмларини, бўғинларни, қўшимчаларни бошқа ҳарф, бўғин ёки сўзлар билан алмаштириш; 4. тиниш белгилари, паузаларга риоя қилмаслик; сўз ўртасида тўхтаб, паузалар қилиб, биринчи сўзнинг иккинчи қисмини кейинги сўзнинг биринчи қисми билан қўшиб ўқиб кетиш. ўқиш бу нутқ фаолиятининг товушлар талаффузи ва идроки билан чамбарчас …

қ пайдо бўлишининг кечикиши. 3. вербал функсиянинг яхши ривожланмаганлиги (сўзларни нотуғри ишлатилиши). 4. оғзаки нутқнинг грамматик тузилишининг бузилиши. 5. товуш талаффузининг бузилиши. 6. фонематик ривожланишнинг бузилиши. дислекциянинг келиб чиқишида нутқ ривожланишининг кечикиши кўп аҳамиятга эга. кўп ҳолларда дислекцияда нутқнинг ривожланишининг кечикиши кузатилади. баъзи ҳолларда бу қолоқлик энгил бўлади (нутқ 2 ёшдан кейин пайдо бўлганда) бошқа ҳолларда нутқнинг ривожланишининг кечикиши қўпол тарзда яъни нутқ 4 ёш ва ундан кейинги ёшларда пайдо бўлганда. дислекцияли болаларда товуш талаффузининг бузилганлиги луғатининг камбағаллиги, сўзларни нотўғри ишлатганида кузатилади. улар жумлаларни грамматик жиҳатдан тўғри туза олмайдилар. сўзларни ишлатишда хатоларга йўл қўядилар. р.е. левинанинг фикрича, оғзаки нутқ ва ўқиш бузилишлари асосида фонематик системанинг бир шаклга тушмаганлиги ётади. ўқишга ўргатишнинг дастлабки, босқичларида болаларда нутқнинг фонетикфонематик томони ривожланмаганлиги, нутқий умумлаштиришларнинг нотўғрилиги кузатилади. бу сўзнинг товуш анализини қийинлаштиришади. ҳарфларни ўзлаштирмаслик, график белгиларини ўзлаштиридаги заифликдан эмас, балки товушларни умумлаштиришни бир маромга тушмаганлигидан келиб чиқади. агар ҳарф-товуш билан умумлаштирилмаса уни ўзлаштириш механик характерда …

бўғинларни сидирғасига талаффузи этиш мазмунни олдиндан билишга ёрдам беради. товушларни бўғинда бирлашиши бу биринчи навбатда уларни оғзаки нутқдаги талаффуз билан боғлиқ. агар болада товуш сўзнинг товуш ҳарф таркиби ҳақидаги билимлари аниқ бўлмаса товуш бўғин образларининг умумлашуви қийинлашади. ўқишнинг бузилиши нутқнинг лекцик, грамматик ривожланишининг этарли эмаслиги билан ҳам боғланади. бунга кўра ўқишда сўзларни алмаштириш фақат уларнинг фонетик ўхшашлиги нотўғри талаффуз ёки айрим товушларни ажрата олмаслик билан эмас, балки гапнинг синтактик боғланишлардаги қийинчликлар билан кузатилади. бу ҳолларда морфологик анализ қийинлашган бўлади. нутқнинг грамматик тузилиши ривожланмаганлиги сўзнинг морфологик структурасини этарли идрок этмаганидан келиб чиқади. бунда болаларда ўқиш жараёнида аграматизмлар кузатилади. луғатнинг чекланганлиги ва грамматик умумлаштиришнинг этарли ривожланганлиги ўқиётган нарсани тушунишида қийинчилик келтиради, чунки ўқиётган нарсани тушиниш бола нутқини қай даражада ривожланганлиги, сўзни тушириш, сўз ва гапларнинг боғланишларини тушуниш орқали руёбга чиқади. шунинг учун ўқиш малакаларини муваффақиятли ўзлаштиришнинг асосий жараёнлари қуйидагилар: оғзаки нутқни, унинг фонетик-фонематик томонини (талаффуз, фонемаларни эшитишда ажратиш, офнематик анализ ва синтез), …

қийинчилиги билан намоён бўлади. р. беккер ўқиш бузилишларининг турлари жуда кўплигини қайд қилади ва уларни қуйидаги турларга гуруҳлаш мумкин деб ҳисоблайди: туғма сўз кўрлиги, дислекция, брадилекция, легастения, ўқишнинг туғма заифлиги. ушбу тасниф асосида дислекция патогенизи ва унинг намоён бўлиши даражалари ётади. о.а. токарёва ўқиш бузилишлари таснифини бирламчи бузилган анализаторлар билан боғлаб кўрсатади (ешитиш, кўриш ёки ҳаракат) ва шунга асосланган ҳолда дислекцияни қуйидаги шаклларини ажаратади: акустик, оптик ва мотор. ўқиш жараёни операцияларининг бузилишининг ҳисобга олиб р.и. лалаева дислекцияни қуйидаги шаклларини ажратади: фонематик, семантик, аграмматик, мнестик, оптик, тактик. фонематик дислекция – фонематик система функсиясининг ривожланмаганлиги билан боғлиқдир. фонематик система функсиясининг шаклланмаганлигини ҳисбога олиб, фонематик дислекцияни икки шаклга ажратиш мумкин. биринчи шакл – ўқишнинг бузилиши фонематик идрокни ривожланмаганлиги билан боғлиқ. бунда ҳарфларни ўзлаштиришда бир қатор қийинчиликлар пайдо бўлади. шунингдек акустик ва артикулятор жиҳатдан ўхшаш товушлар (б-п, д-т, с-ш, ж-ш) алмаштирилади. иккинчи шакл – ўқишнинг бузилиши фонематик анализ функсиясининг ривожланмаганлигидан келиб чиқади. дислекциянинг бу …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ёзма нутқдаги камчиликлар"

1544257250_73224.docx ёзма нутқдаги камчиликлар режа: 1. дислекция, унинг таснифи 2. дисграфия ёзув жараёнининг психофизиологик қурилиши 3. ўқиш ва ёзувида камчилиги бўлган болаларни текшириш 4. ёзма нутқ камчиликларини бартараф этишда олиб бориладиган логопедик ишлар методикаси дислекция, унинг таснифи нутқ – фикр баён қилиш воситаси бўлиб, оғзаки ва ёзма шаклда ифодаланади. тафаккур нутқ ёрдамида рўй бериб, шу туфайли кишилар бирбирлари билан алоқа боғлайдилар. оғзаки нутқ пауза, урғу, интонация ва товушлар орқали тингловчига бориб этса, ёзма нутқ, ҳарф ва сўзларнинг маълум қонуният асосида ўзаро бирикуви, тиниш белгилари, хар хил ажатишлар, гапларни грамматик жиҳатдан аниқ ва товушлар баён қилиш орқали этиб боради. оғзаки нутқнинг ёзма нутқдан яна бир фарқи шуки, оғзаки нутқни эшитамиз,...

Формат DOCX, 38,7 КБ. Чтобы скачать "ёзма нутқдаги камчиликлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ёзма нутқдаги камчиликлар DOCX Бесплатная загрузка Telegram