ikkinchi darajali bo'laklar, turlari - aniqlovchi, to'ldiruvchi, ularning turlari va ifodalanishi

PPTX 1,5 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1714113944.pptx ikkinchi darajali boâlaklar, turlari: aniqlovchi, toâldiruvchi, ularning turlari va ifodalanishi reja: 1. aniqlovchi a) sifatlovchi aniqlovchi b) qaratqich aniqlovchi c) izohlovchi 2. toâldiruvchi a) vositasiz toâldiruvchi b) vositali toâldiruvchi gapning ikkinchi darajali boâlaklari aniqlovchi predmet maânosini bildiruvchi soâzni izohlaydigan va uning belgisini anglatadigan ikkinchi darajali boâlakka aniqlovchi deyiladi. aniqlovchi predmetning xususiyatini, qarashliligini va shu kabilarni ifodalaydi. aniqlovchi leksik-semantik va grammatik jihatdan uch xil boâladi: sifatlovchi, qaratuvchi, izohlovchi. sifatlovchi aniqlovchi aniqlovchining bu turi ot bilan ifodalangan boâlakka odatda bitishuv yoâli bilan bogâlanib, otdan anglashilgan predmetning belgi-xususiyatini, sifatini, miqdorini, oâringa munosabatini bildiradigan aniqlovchining bir turidir. u qanday?, qanaqa?, qaysi?, qancha?, necha?, nechanchi?, qachongi?, qayerdagi? soâroqlaridan biriga javob boâladi. sifatlovchi bogâlanib kelgan soâz sifatlanmish deb ataladi. sifatlovchi turli soâz turkumlari bilan ifodalanadi: 1) sifat bilan: quyoshning issiq, tansiq nurlari odamlarga xush yoqadigan boâlib qoldi. (oâ.hoshimov). rang-barang gullar, har xil ekinlar, bogâlar, suvlar quyoshda yashnab tovlanadi (oybek). 2) son bilan: ikkita zogâora non …

nzil yoâq. (k.yashin). aytar soâzni ayt, aytmas soâzdan qayt. (maqol). 6) ravish bilan: koâp befoyda narsalarni oârganganingdan koâra senga doimo xizmat qiladigan besh-oânta yaxshi oâgitni bilganing maâqulroq. (seneka) 7) taqlid soâz bilan: gâir-gâir mayin bahor shamoli. (oybek). bir gala oârdak kanal boâyiga tushdi. bularning gâaq-gâuq ovozi ancha vaqtgacha bosilmadi. sifatlovchi baâzan soâz birikmasi bilan ham ifodalanadi. masalan: qarama-qarshi turgan ikki eshikning birini shaxt bilan ochdi... (p.qodirov). dunyoda xushfeâl, olijanob, hamisha ezgu niyat bilan ish qiladigan odamlar juda koâp (o.husanov). sifatlovchi vazifasini gapga teng predikativ birliklar ham bajarishi mumkin: himmati zoâr kishining qimmati zoârdir. (â«oz-oz oârganib dono boâlurâ»). qaratqich aniqlovchi bu aniqlovchi ot yoki otlashgan soâz bilan ifodalangan boâlakka muvofiqlashuv yoâli bilan bogâlanib, oâzi ifodalayotgan shaxs yo predmetga boshqa bir shaxs yoki predmetning qarashli, tegishli ekanini bildiruvchi aniqlovchining bir turidir. u kimning? nimaning? qayerning? soâroqlaridan biriga javob boâladi. qaratuvchi bogâlanib kelgan soâz qaralmish deb yuritiladi. qaratuvchi quyidagicha ifodalanadi: 1) ot yoki …

qiganning tili koâp uzun boâladi. (maqol). 7) otlashgan ravish bilan: ertaning buguni bor, bugunning ertasi bor. (maqol). qaratuvchi baâzi hollarda soâz birikmasi bilan ifodalanishi mumkin. masalan: ... kim boâlsa ham beklardan birining shunday tinchsizlik chiqarishigâa â«mumkin va boâladirgâan ishâ» deb qarar edi. (a.qodiriy). choâqqida yashashning taârifi ulugâ, choâqqidan olam keng, choâqqida - yorugâ!!! (shuhrat). qaratuvchi gapga teng predikativ birlik bilan ham ifodalanadi. masalan: uyda rohati yoâqning koâchada farogâati yoâq. (maqol). dili qingâirning tili qingâir qaratuvchi ikki xil shaklda boâlishi mumkin: belgili va belgisiz. aniqlovchi qaratqich kelishigi affiksini olgan boâlsa, belgili boâladi. masalan: har narsaning dalili bor: aqlning dalili â fikr, fikrning dalili sukutdir. (â«oz-oz oârganib dono boâlurâ»). izohlovchi bu boâlak aniqlovchining bir turi sifatida oâzi aloqador boâlgan soâzga bitishuv yoâli bilan bogâlanib, uni boshqacha nom berish yoâli bilan aniqlab, izohlab keladi. izohlovchi bogâlanib kelgan soâz izohlanmish deb qaraladi. izohlovchi baâzan soâz birikmasi bilan ham ifoda etiladi. masalan: ayniqsa, yosh olim …

va shakliga koâra ikki turga ajratiladi: vositasiz toâldiruvchi va vositali toâldiruvchi. vositasiz toâldiruvchi harakatni oâziga qabul qilgan, harakat oâziga bevosita oâtgan predmetni bildiradi. shu bois u odatda oâtimli feâl bilan ifodalangan boâlakka bogâlanadi. vositasiz toâldiruvchi koâpincha tushum kelishigidagi birliklar bilan ifodalanib, kimni? nimani? qaerni? kabi soâroqlardan biriga javob boâladi: bolani yoshdan asra, niholni boshdan asra. (maqol). vositali toâldiruvchi vositali toâldiruvchi bosh, qaratqich, tushum kelishiklaridan boshqa kelishikdagi birliklar bilan hamda koâmakchili ishlatilgan birliklar bilan ifodalanadi. vositali toâldiruvchilarning maânolari va soâroqlari turlichadir. mazkur toâldiruvchilarni joânalish, oârin-payt, chiqish kelishiklari affikslari hamda â«bilanâ», â«uchunâ», â«toâgârisidaâ», â«haqidaâ» kabi koâmakchilar shakllantirib, ular kimga? nimaga? kimda? nimada? kimdan? nimadan? kim bilan? nima bilan? kim uchun? kim toâgârisida? nima xususida? kabi soâroqlardan biriga javob boâladi. vositali toâldiruvchi koâpincha feâl bilan ifodalangan boâlaklarga, baâzan esa sifat, ravish, ot, modal soâz bilan ifodalangan boâlaklarga ham bogâlanib keladi. masalan: bu â professor jamolovning saxiyligi, yoshlarga mehr-muhabbatining mevasi, albatta. (j.abdullaxonov). temirjon gamma …

. 2005, 25-bet. 3. george yule. the study of language. cambridje university press. 2010, 42-bet. image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image1.png

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ikkinchi darajali bo'laklar, turlari - aniqlovchi, to'ldiruvchi, ularning turlari va ifodalanishi" haqida

1714113944.pptx ikkinchi darajali boâlaklar, turlari: aniqlovchi, toâldiruvchi, ularning turlari va ifodalanishi reja: 1. aniqlovchi a) sifatlovchi aniqlovchi b) qaratqich aniqlovchi c) izohlovchi 2. toâldiruvchi a) vositasiz toâldiruvchi b) vositali toâldiruvchi gapning ikkinchi darajali boâlaklari aniqlovchi predmet maânosini bildiruvchi soâzni izohlaydigan va uning belgisini anglatadigan ikkinchi darajali boâlakka aniqlovchi deyiladi. aniqlovchi predmetning xususiyatini, qarashliligini va shu kabilarni ifodalaydi. aniqlovchi leksik-semantik va grammatik jihatdan uch xil boâladi: sifatlovchi, qaratuvchi, izohlovchi. sifatlovchi aniqlovchi aniqlovchining bu turi ot bilan ifodalangan boâlakka odatda bitishuv yoâli bilan bogâlanib, otdan anglashilgan predmetning be...

PPTX format, 1,5 MB. "ikkinchi darajali bo'laklar, turlari - aniqlovchi, to'ldiruvchi, ularning turlari va ifodalanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ikkinchi darajali bo'laklar, tu… PPTX Bepul yuklash Telegram