флора ва ўсимлик уруғлари тўғрисида тушунча

DOC 77,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1675162645.doc referat флора ва ўсимлик уруғлари тўғрисида тушунча режа: 1. флора ва кўкатлар. 2. ўсимликларнинг ареали. 3. флорастик вилоятлар 4. ўсимликларнинг ҳаётий шакллари. 1 1. флора ва кўкатлар. маълум бир территорияда ўсувчи ўсимлик турларининг йиғиндиси флора деб аталади. масалан, ўзбекистан флораси деганда мамлакатимиз территориясида ўсадиган ўсимлик турларининг мажмуасини тушунамиз. ҳозиргача ер курраси территориясида учрайдиган барча ўсимлик турларининг сони 500 минга яқин бўлиб, шундан 250-300 мингга яқини гулли ўсимликларга тааллуқлидир. бир мамлакат флораси иккинчи мамлакат флорасидан ҳамиша фарқ қилади ва улар ўта хилма-хил бўлади. чунки, уларнинг иқлим ва тупроқ шароити ҳамда ўсимлик турларининг келиб чиқиши турличадир. ўсимлик турларининг ер курраси бўйлаб тарқалиши маълум қонуният асосида бўлиб, улар қуйидагилардан иборатдир. 1. шимолдан жанубга борилган сари ўсимлик турлари ортаверади, чунки бунда иқлим ўзгариб ўсимликларнинг ўсиши учун яхшиланиб боради. 2. ўсимлик турлари тоғли районлардагига нисбатан текисликда камроқ бўлади. чунки тоғларда иқлим ва тупроқ шароити анча хилма-хил. 3. геологик жиҳатдан олдин ҳосил бўлган тоғлар ва …

рол уйнайди. кўкат тушунчаси кенг ва тор маъноларда ишлатилиши мумкин. масалан, ўрмон ёки чўл ўсимликлари кенг маънода тушунилса, ўрмонлар ҳам ўз навбатида кенг баргли, нина баргли ва аралаш ўрмонларга ёки чўл ўсимликлари, гипсли, қумли ҳамда шўрхок чўл ўсимликларига бўлинади. бунда кўкатлар сўзи бироз тор маьнода ишлатилади. ер шарининг кўкатлар қатлами қуйидаги тўртта типга бўлинади. 1. дарахт-буталар. булар ҳамма қитъаларда учраб ўрмонзор ва бутазорлар ҳосил қилади. масалан, тропик зонада доимий яшил ўрмонлар, шимолда тарқалган нина баргли ўрмонлар, ўрта осиё тоғларидаги ёнғоқзорлар, итбурунзорлар, пистазорлар шулар жумласига киради. 2. ўт-кўкатлар. бунга сув ва қуруқликларда яшовчи барча ўт, ўсимлик гуруҳлари, шунингдек, пичанзор, ўтлоқлар ва ботқоқликларда яшовчи фитоценозлар учрайди. 3. чўл ёки сахро кўкатлари, бунга қурғоқ ва совуқ иқлимли чўлда ўсадиган юксак ва баъзи бир тубан ўсимликлар киради. масалан, ўрта осиёнинг шўрхок қумли чўлларидаги фитоценозлар шулар жумласидандир. 4. сайёх кўкатлар. бу типга кирувчилар тубан ўсимликлар бўлими бўлиб, субстратга бирикмаган ҳолда ҳаёт кечиради. чучук сув, денгиз …

ўрганиш, фан хўжалиги учун катта аҳамиятга эгадир. бундай текширишлардан олинган илмий мисоллар одатда ўсимликлардан тўғри фойдаланишда ёрдам беради. маълум бир система бирликларининг табиатда тарқалиш майдонини экспедиция асосида амалда ёки географик материаллари орқали ўрганилиб географик картада ўсимликнинг контури аниқланади (чизилади). бу эса мазкур ўсимликлар турлари ва авлодларининг ареали бўлади. ана шу ареални тасвирлаш қуйидагича: биринчидан, маълум бир мамлакат территория картасида ўрганилаётган турнинг тарқалиши майдони чизиқ билан ўрганиб олинади ва ранг билан бўялади ёки штрих билан белгиланади. иккинчидан, ўрганиш турларнинг индивидлари тарқалган жойлар доира ёки нўқта билан белгиланади , сўнгра эса уларнинг четки нўқталари яхлит битта чизиқ билан ўраб олинади. биринчи усул кўпинча катта майдонларда йирикроқ таксономик бирликларнинг ареалини белгилашда керак бўлса, иккинчи усулда эса кичик таксономик бирликларнинг ареалини ўрганишда фойдаланилади. табиатда бир-бирига мутлоқ ўхшайдиган ареаллар учрамайди. чунки уларнинг майдони шакли, чегараларининг тузилиши ҳар хил бўлади. табиатда тарихий тараққиёт натижасида ҳосил бўлган ўсимликларнинг ареали табиий ареал дейилади. кишилар томонидан ўсимликларни экиб, кўпайтириб …

узилган ареал учун типик мисол бўла олади, чунки бодомнинг бу тури ўзбекистоннинг паркент районида ва туркманистоннинг ғарбий копетдоғидагина ўсади. бу икки нўқта орасидаги катта географик масофада эса мутлақо учрамайди. узилган ареаллар баъзан территориянинг маълум қисмида иқлимнинг ўзгариши натижасида пайдо бўлади. туташ ареал деб, маълум тур индивидларининг шу ареални ташкил қилган майдонлар бўйича тарқалишига айтилади. туташ ареаллар келиб чиқиши ва шаклланишига бирламчи, узилган ареаллар эса иккиламчи дейилади. айрим турларнинг ареали тор бўлиши мумкин, чунки, ташқи мухитнинг ўзгариши натижасида улар яшайдиган майдон кескин қисқарган. ўзларининг собиқ майдонларида сақланиб қолган бу турлар реликт турлар ёки реликтлар дейилади. масалан, ўрта осиёда ўсадиган ёнғоқ реликт ўсимликлар жумласига киради. жуда ҳам кичик ареални ишғол қилувчи турлар эндимик турлар ёки эндимиклар дейилади. ана шундай эндимик турларнинг пайдо бўлиш сабаблари ҳам турли хилдир. баъзан эволюция жараёни натижасида пайдо бўлган янги турлар географик ва иқлим шароитлар сабабли кенг тарқалиб улгурмайди. бундай турлар кўпинча тоғли мамлакатларда ёки денгиз ва океанлардаги …

ун зарур бўлган ўсимликларни бир райондан иккинчи районга кўчириб туради ва шу шароитга мослаштиради. буни умумий ном билан интродукция деб аталади. ана шу усул билан хитойдан кавказнинг субтропик иқлим шароитига чой, лимон, апельсин, мандарин, бамбук, тунга дарахти ва бошқа ўсимликлар олиб келиб муваффақиятли ўстирилмоқда. 3. флористик вилоятлар. ер курраси олтита флористик вилоятларга бўлинади. ҳар бир флористик вилоят ўзига хос ўсимликлар йиғиндисидан ташкил топган бўлиб, улар таркибидаги турлар эволюция натижасида шу территориянинг иқлим ва тупроқ шароитига мослашган бўлади. флористик вилоятлар ўз ичига кўпгина эндимик турларни ҳамда бутун бир авлод ва оилаларнинг ареалларини олади. 1. голактика-вилоят. бу жуда катта территорияни эгаллаган бўлиб, унга европа қитъаси, хиндистон ва хинди-хитой ярим оролидан ташқари осиё қитьаси, шимолий африканинг ўрта денгизи соҳили ҳамда калифорния ва мексикадан ташқари шимолий американинг катта қисми киради. бу вилоят территориясида тропик иқлимда ўсадиган оила вакиллари мутлақо учрамайди. бу вилоятда нинабарглилар, қайиндошлар, айиқтовонлар, толдошлар, ясноткадошлар, шўрадошлар, карамгулдошлар, атиргулдошлар, қиёқгуллилар, қўнғирбошлар ва шу …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "флора ва ўсимлик уруғлари тўғрисида тушунча"

1675162645.doc referat флора ва ўсимлик уруғлари тўғрисида тушунча режа: 1. флора ва кўкатлар. 2. ўсимликларнинг ареали. 3. флорастик вилоятлар 4. ўсимликларнинг ҳаётий шакллари. 1 1. флора ва кўкатлар. маълум бир территорияда ўсувчи ўсимлик турларининг йиғиндиси флора деб аталади. масалан, ўзбекистан флораси деганда мамлакатимиз территориясида ўсадиган ўсимлик турларининг мажмуасини тушунамиз. ҳозиргача ер курраси территориясида учрайдиган барча ўсимлик турларининг сони 500 минга яқин бўлиб, шундан 250-300 мингга яқини гулли ўсимликларга тааллуқлидир. бир мамлакат флораси иккинчи мамлакат флорасидан ҳамиша фарқ қилади ва улар ўта хилма-хил бўлади. чунки, уларнинг иқлим ва тупроқ шароити ҳамда ўсимлик турларининг келиб чиқиши турличадир. ўсимлик турларининг ер курраси бўйлаб тарқалиши маъл...

Формат DOC, 77,5 КБ. Чтобы скачать "флора ва ўсимлик уруғлари тўғрисида тушунча", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: флора ва ўсимлик уруғлари тўғри… DOC Бесплатная загрузка Telegram