asab tizimining xususiy fiziologiyasi

DOCX 21.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1701239059.docx asab tizimining xususiy fiziologiyasi reja: 1. oraliq miya 2. talamus 3. gipotalamus oraliq miya oraliq miya, topografik va funktsional jihatdan epitalamus, talamus va gipotalamus kabi qismlarga boâlinadi (34- rasmga qarang). epitalamus (yoki talamus usti qism) qadoqli tana tagida joylashgan gumbaz va ichki sekretsiya bezi boâlmish epifizdan iborat boâlib, ular uchunchi qorinchaning yuqorigi devorini shakllantiradi. talamus (yoki qoâruv doâmbogâi) kul rang modda yigâindisidan iborat tuxum shaklidagi hajmga ega tana. talamus, pastki va lateral yuzasi bilan, miyaning qoâshni qismlari bilan chambarchas bogâliq. qoâruv doâmbogâining medial yuzasi uchunchi qorincha boâshligâining yon devorini hosil qiladi. talamus, katta poâstloq osti hosilasi boâlib, u orqali katta yarim sharlar poâstlogâiga turli afferent yoâllar oâtadi. gipotalamus (yoki doâmboq osti) - uchunchi qorinchaning tubida shakllangan tarkibiy tuzilmalar guruhi. gipotalamusning tarkibida koâp miqdorda yadrolar bor va u organizmning vistseral funktsiyalarini boshqarish markazi hisoblanadi. talamus talamus asab hujayralari 40 ga yaqin yadrolarga guruhlanib topografik jihatdan oldingi, oârta, orqa, medial va …

igan impulslargagina javob beradi. lateral tizzasimon tana qoâruv tizimining sensor yadrosi boâlib xizmat qiladi. bu yadro yorugâlik darajasini aniqlashda va rangini sezishda ishtrok qiladi. lateral tizzasimon yadro toârt tepalikning oldingi dumboqlaridan tolalar oladi, undan chiqqan tolalar bosh miya poâstlogâining koâruv sohasida tugaydi. [bookmark: _goback] keyingi dumboqlar bilan afferent tolalar yordamida bogâlangan medial tizzasimon yadro eshituvchi tizimining spetsifik talamik yadrosi hisoblanadi. bu yadrodagi neyronlarning har bir guruhi maâlum chistotadagi tovushlarni qabul qilishga moslashgan. medial tizzasimon yadro akustik aborotni tahlil qiladi va poâstloqni eshituv markazga oâtkazadi. talamusni tadqiqot qilgan olim a.k. uolkerning fikricha "talamus, tashqi dunyodan keladigan barcha taâsirlarni yigâib, bu erda turini oâzgartirib, poâstloqni va poâstloq markazlariga yoânalishida vositachi hisoblanadi." talamusning keyingi guruh yadrolari assotsiativ yadrolar boâlib, spesifik yadrolardan farqi shundaki, ular qaysidir bitta sensor tizimga taaluqli boâlmaydi va afferent impulslarni spetsifik proektsion yadrolardan oladi. ushbu guruh yadrolarning uchtasi poâstloqning asosiy assotsiativ qismlari bilan aloqasi bor: yostiq yadro bosh miyani tepa …

l poâstloq osti tuzilmalariga oâtkaziladi, soângra bu tuzilmalardan parallel koâtariluvchi yoâllar orqali miya poâstlogâini koâpchilik qismlariga etib boradi. talamusning nospetsifik yadrolari oârta miyadagi toârsimon formatsiyaning davomi hisoblanadi. toârsimon formatsiyaning poâstloqni faollashtiruvchi koâtariluvchi taâsiri talamusning nospetsifik yadrolari orqali oâtadi. yarim sharlar poâstlogâiga intiluvchi sensor (sezuvchi) signallar yoâlida talamus oâziga xos darvoza boâlib, juda muhim ahamiyatga ega boâlgan maâlumotlarni poâstloqqa oâtkazadi. kuchsiz va ahamiyatsiz signallar bu erda toâxtatilib, oâtkazilmay ushlab qolinadi. talamus nospetsifik yoâllar orqali bosh miya yarim sharlaridagi neyronlar qoâzgâaluvchanligiga taâsir etadigan boâlsa, poâstloq oâz navbatida talamusga engillashtiruvchi va tormozlovchi taâsir oâtkazadi. bu taâsirlar spetsifik va nospetsifik yadrolarga etib keladi. talama-kortikal tizim uhlash va uygâonish, tiyraklik va boshqa jarayonlarni boshqarishda ham ishtrok qiladi. gipotalamus gipotalamus - oraliq miyaning filogenetik eski boâlimi hisoblanadi. gipotalamus miyaning uchinchi qorinchasi tubida va yonlarida joylashgan boâlib, vegetativ, endokrin va somatik faoliyatlarni birlashtirish hamda ichki muhit barqarorligini taâminlashda juda muhim rol oâynaydi. gipotalamusdagi kulrang modda besh guruh …

lyar yadrolardan tashqari) aniq chegarasi boâlmaydi va ular shu tufayli, muayyan faoliyatni boshqaradigan markaz hisoblanmaydi. shuning uchun ham, gipotalamus maâlum faoliyatga dahldor sohalarga boâlinadi. masalan, perioptik va oldingi guruhdagi baâzi yadrolarni gipofiziotrop sohaga birlashtiriladi. bu sohadagi neyronlar liberin va statinlar ishlab chiqarishadi va adinogipofiz faoliyatni boshqarishda muhim rol oâynaydi. yadrolarning medial gipotalamus tarkibiga kiruvchi turlarida, ichki muhit oâzgarishini sezuvchi neyronlar boâlib, ular qonning haroratini, elektrolit tarkibini, garmonlar miqdori oâzgarishini sezib, asli holiga qaytaradigan mexnizmlarni ishga soladi. bu soha, asab va gumoral mexnizmlarning yordamida gipofiz faoliyatini boshqaradi. gipotalamusning lateral sohasida yadrolar boâlmaydi va bu soha asosan miya stvoliga oâtuvchi tolalardan iborat. umuman olganda, gipotalamus miyaning deyarli hamma sohalari bilan bogâlangan. gipotalamusning vegetativ faoliyatni boshqarishdagi roli. gipotalamusning turli qismlariga lokal elektr taâsir qilish oqibatida chaqirilgan vegetativ va somatik reaktsiyalarni oârganish, miyaning bu boâlimida, ikkita funktsional differentsiyalangan zonalarini ajratish imkonini yaratadi (v. gess). bu zonaning biri boâlmish - gipotalamusning orqa va lateral qismlarini …

ngan, chunki u taâsirlangan paytda, parasimpatik asab tizimini, organizmning zahiralarni tiklash va saqlashga yoânaltirilgan reaktsiyalari bilan birga sodir boâladigan umumiy qoâzgâalishlarining barcha belgilari kuzatiladi. gipotalamusning ikkita antagonistik zonalari mavjudligi toâgârisidagi gipoteza juda umumiylashtirilgan va miyaning ushbu boâlimining turli faoliyatlarini tushuntira olmaydi. keyingi tadqiqotlar shuni koârsatadiki, gipotalamusda simpatik va parasimpatik markazlarning tor maânoda lokalizatsiyasiga qarama-qarshi dalillar bor. qon tomirlarining torayish effekti, gipotalamusning ham orqa, ham oldingi qismlari taâsirlanganda sodir boâlishi mumkin va bundan kelib chiqadiki, simpatik neyronlar bu ikkala qismlarda ham mavjuddir. shu qatorda, qon tomirlarni kengaytiruvchi postganglionar xolinergik hujayralar ham gipotalamusda keng miqyosda tarqalgan. gipotalamusning maâlum bir boâlimlarini lokal taâsirlash paytida turli aâzolarda qon aylanishining diametral qarama-qarshi oâzgarishi kuzatiladi. masalan, skelet mushaklarida qon aylanishini tezlashishi paytida, bu jarayonni teri va qorin boâshligâi aâzolarida pasayishi kuzatilishi mumkin. gipotalamus taâsirlangan paytda nafaqat vegetativ reaktsiyalar, balki, tanani tutishning oâzgarishi yoki nafas olish chastotasini tezlashishi kabi bir qator somatik effektlar ham sodir boâlishi mumkin. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "asab tizimining xususiy fiziologiyasi"

1701239059.docx asab tizimining xususiy fiziologiyasi reja: 1. oraliq miya 2. talamus 3. gipotalamus oraliq miya oraliq miya, topografik va funktsional jihatdan epitalamus, talamus va gipotalamus kabi qismlarga boâlinadi (34- rasmga qarang). epitalamus (yoki talamus usti qism) qadoqli tana tagida joylashgan gumbaz va ichki sekretsiya bezi boâlmish epifizdan iborat boâlib, ular uchunchi qorinchaning yuqorigi devorini shakllantiradi. talamus (yoki qoâruv doâmbogâi) kul rang modda yigâindisidan iborat tuxum shaklidagi hajmga ega tana. talamus, pastki va lateral yuzasi bilan, miyaning qoâshni qismlari bilan chambarchas bogâliq. qoâruv doâmbogâining medial yuzasi uchunchi qorincha boâshligâining yon devorini hosil qiladi. talamus, katta poâstloq osti hosilasi boâ...

DOCX format, 21.6 KB. To download "asab tizimining xususiy fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: asab tizimining xususiy fiziolo… DOCX Free download Telegram