ilk o‘rta asrlar o‘zbek davlatchiligi ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayot

PPTX 5 sahifa 1,9 MB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,9 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 5

Yangilangan Iyn 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

1545748391_68656.pptx ilk oârta asrlar oâzbek davlatchiligi ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayot company name 1 1. ilk oârta asrlarda oârta osiyo. 2. eftaliylar davlati. 3. turk xoqonligi hukmronligi davrida oârta osiyo. 4. oâzbekistonda arab xalifaligi hukmronligi davri. reja: 2 ilk oârta asrlarda oârta osiyo ilk oârta asrlar oârta osiyo xalqlari hayotida boy dehqonlar mulk egaligining shakllanishi va mahalliy hokimliklar hukmronligi davri sifatida tavsiflanadi. tadqiqotlar natijasiga koâra, bu davrda mahalliy mulk egaligi, dehqonlarning paydo boâlishi va ular asosida qishloq hokimliklarining tarkib topish jarayoni jadal kechadi, feodal munosabatlar shakllanib boradi, yerga, ishlab chiqarish vositalariga egalik qilish uzil-kesil xususiylashadi. jamiyat ijtimoiy tarkibini kashovarzlar - oârta va mayda mulk egalari, badavlat dehqonzodalar - katta mulk egalari va ularga qaram kadivarlar â ijarachi qoâshchilar tashkil etadi, mahalliy hokimliklar timsolida davlat boshqaruv tizimi ñaratiladi, jamiyat asosan zardushtiylik va buddaviylik, qisman moniylik, nasroniylik va shamanizm mafkurasi asosida quriladi. eftaliylar davlati yuqorida taâkidlanganidek, oâzbekiston hududida milodiy iv-v asrdan eâtiboran …

2 / 5

u mis tangalarning old tomonida mahalliy hukmdorning surati, orqa tomonida esa langarsimon tamgâa chekilgan edi. oâzbekistonning markaziy qismidagi sugâdiyonada esa uchta mustaqil yirik viloyat hokimliklari shakllangan. panjakentdan to karmanagacha boâlgan tumanlar markaziy sugâdni tashkil etib, uning bosh shahri samarqand hisoblangan. zarafshon vohasining karmanadan gâarbda joylashgan tumanlari g'arbiy sugâdni tashkil etib, bosh shahri buxoro boâlgan. qashqadaryo havzasida tarkib topgan tumanlar janubiy sugâd yerlarini tashkil etib, janubiy sugâdning yuqori qashqadaryo tumanlari - kesh viloyati, quyi qashqadaryo tumanlari esa naxshob viloyati deb yuritilgan. viloyat hokimliklari tepasida turgan hukmdorlar buxoroda xudotlar, samarqand va qashqadaryoda ixshidlar deb atalgan. ilk oârta asrlarning dastlabki bosqichida har bir viloyat doirasida bir necha rustak xudodliklari, ixshid va ixrid hokimliklariga boâlingan. bu mahalliy hokimliklarning maydalari iqtisodiy va siyosiy qudratlilari tomonidan asta-sekin tinchlik va zoârlik orqali, tarix taqozosiga koâra, oâz ta'sir doirasiga olinib. yiriklashib borgan. masalan, gâarbiy sugâdda buxorxudodlardan tashqari, vardanxudot, varaxshaxudotlar boâlgan. ill asr oxiri va iv asr boshlarida ipak …

3 / 5

i yozadi. faqat bu xalqlar âturkâ nomi bilan emas, balki âxunâ, âxunlarâ deb atalgan. turk soâzi milodiy v asrdan boshlab uchraydi. âxunlarâning mil. avv. 207-yildan milodiy 216-yilgacha (423-yil) hukmronlik qilgan ulugâ xun saltanati sharqiy va gâarbiy qismga boâlinib idora qilingan. bunday hokimiyatning tarkib topishiga dastlab xiyoniylar va kidariylarning bu zaminga kirib kelishi xalaqit bergan koârinadi. turk xoqonligi hukmronligi davrida oârta osiyo sugâdiyona vi asr boshlaridan eftaliylar tarkibida, 563-yildan esa turk xoqonligi qoâl ostiga oâtdi. sugâddan sharqda sirdaryo havzasida ilk oârta asrlar davri ustrushona viloyati joylashgan. uning gâarbiy qismini 0 âzbekistonning jizzax va sirdaryo viloyatlari tashkil etadi, sharqiy qismi - xoâjand viloyati esa hozirgi kunda tojikiston tasarrufida. ilk o ârta asrlar ustrushonasi 18 ta tumandan tashkil topgan. birinchi bor ustrushona nomi ilk oârta asr xitoy manbalarida uchraydi. (shuaydushana, suduyshana, sudushina). bunga koâra, ustrushona iv-v asrlardayoq mustaqil hokimlik sifatida tilga olinadi. ustrushonadan shimoli-sharqda, sirdaiyoning yuqori havzasida goâzal fragana (fargâona vodiysi) joylashgan. qadimgi …

4 / 5

da xoqonlik yanada yuksaladi. davlat hududlari kattaligi va kengligi sabab xonlik ikkiga boâlib boshqariladi. mugâanxon amakisi istami xoqonlikning g âarbiy qismini boshqarib, xoqonlik chegaralarini amudaryogacha choâzadi. xoqonlik eftalitlar hududlarini ham egallagach, eron bilan munosabatlar yomonlashadi. eron shohi xusrav xoqon istamining birinchi elchisi maniax olib kelgan ipak buyumlarini oâtga tashlatadi. ikkinchi yuborilgan elchini esa zaharlab o âldiradi. eron bilan aloqalami oârnatish imkoniyati boâlmagach, xoqonlik 568-569-yillarda eronga qarshi vizantiya bilan ittifoq tuzishga harakat qiladi va uning poytaxtiga o âz elchisi (sugâd savdogari maniax) ni yuboradi. oâzbekist0nda arab xalifaligi hukmronligi davri vi asrning oxiri va vii asr boshlarida, yaâni islom dinining vujudga kelishi arafasida somiy qavmiga mansub arab qabilalari oârtasidagi mavjud ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy taraqqiyot darajasi bir xil emas edi. yamanda rivojlangan quldorlik mavjud boigan bir paytda, yarim orolning shimoliy qismida joylashgan shaharlarda endigina quldorlik munosabatlari kurtak otmoqda edi, sahrolarda koâchmanchi chorvachilik bilan hayot kechirayotgan arab qabilalari esa hatto patriarxal urugâchilik tuzumining yemirilish …

5 / 5

ilk o‘rta asrlar o‘zbek davlatchiligi ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayot - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ilk o‘rta asrlar o‘zbek davlatchiligi ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayot" haqida

1545748391_68656.pptx ilk oârta asrlar oâzbek davlatchiligi ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayot company name 1 1. ilk oârta asrlarda oârta osiyo. 2. eftaliylar davlati. 3. turk xoqonligi hukmronligi davrida oârta osiyo. 4. oâzbekistonda arab xalifaligi hukmronligi davri. reja: 2 ilk oârta asrlarda oârta osiyo ilk oârta asrlar oârta osiyo xalqlari hayotida boy dehqonlar mulk egaligining shakllanishi va mahalliy hokimliklar hukmronligi davri sifatida tavsiflanadi. tadqiqotlar natijasiga koâra, bu davrda mahalliy mulk egaligi, dehqonlarning paydo boâlishi va ular asosida qishloq hokimliklarining tarkib topish jarayoni jadal kechadi, feodal munosabatlar shakllanib boradi, yerga, ishlab chiqarish vositalariga egalik qilish uzil-kesil xususiylashadi. jamiyat ijti...

Bu fayl PPTX formatida 5 sahifadan iborat (1,9 MB). "ilk o‘rta asrlar o‘zbek davlatchiligi ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayot"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ilk o‘rta asrlar o‘zbek davlatc… PPTX 5 sahifa Bepul yuklash Telegram