мезолит даври ёдгорликлари

DOC 71,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1664042427.doc мезолит даври ёдгорликлари режа: 1. мезолит даври урта осиё ёдгорликлари. 2. узбекистон худудидаги мезолит даври ёдгорликлари.. 3. мезолит даврида ривожланиш хусусиятлари. 1. ер юзида музлик даврининг тугаши билан тош даврининг янги боскичи мезолит даври бошланди. бу нарса урта осиёнинг хайвонот ва усимлик дунёсига катта таъсир курсатди. совукка мослашган хайвонлар урнини тез харакат килувчи иссик иклим хайвонлари эгаллади, усимлик ва дарахтлар хам узгарди. мезолит урта тош даври булиб, милоддан аввалги 12-7 минг йилликларни уз ичига олади. европада xiх аср охиригача кадар мезолит даври маълум булмаган. европада мезолит даври франция маконлари номи билан азиль ва тарденуаз боскичларига булинади. бу давр мехнат куролларида микролитлар-майда тош куроллар куп учрайди. мезолит даврининг узига хослиги, хронологияси номланиши хакидаги бахслар хамон давом этаётган булсада, лекин купчилик томонидан хозирги куринишда кабул килинган. шундай булсада мезолитнинг бошланиши ва тугаши хакида олимлар турли омилларга таянадилар. купчилик бунда табиий-географик мухитга суянса, айримлар тошни ишлаш техникасини, учинчилари эса хужалик машгулотини асос …
2
шугулланганлар. чунки ушбу маконлардан куплаб балик суяклари хам топилган. жебел макони ушбу маконларнинг давоми хисобланади. бу макон 10 маданий катламдан иборат булиб, унинг юкоридан 4 - чи катлами илк палеолит даврига мансуб. мазкур маданий катламнинг радиокарбон усулда аникланган ёши милоддан аввалги 4070+/- 240 йилни ташкил этади. мурдаларни кумилишига суяниб уша даврдаги ижтимоий, диний масалалар хакида фикр юритиш мумкин. кайлида мурдаларнинг боши шимоли-гарбга каратилган, улар охра билан кизил рангга буялган, тош куроллар куйилган. кизил охра хаёт давомининг рамзи булган. мезолит даври овчи ва теримчиларнинг маконлари жанубий тожикистоннинг дангара, шуртуз, чилчорчашма, иликкул, дахана, даханакийик, ошхона, коратумшук, шугнау, куйи булён, тутковул, иссик, койин-соломо каби жойларидан топилган. дангара худудидан мезолит даврига оид иккита макон текширилиб ундан ок ва пушти чакмоктошдан ясалган микролитлар топилди. мазкур куроллар милоддан олдинги vi-v минг йилликлар билан белгиланади. куйи булён маконидан топилган ашёлар хам дангара макони ёдгорликлари билан бир вактга оиддир. микролит куролларнинг энг купи чил-чорчашма маконидан топилган. ушбу макондан …
3
иборат. маданий катламнинг 3 метр чукурликдан топилган буюмлари-тош куроллар, хайвон суяклари колдиклари мезолит даврига оид. колган маданий катламлар урта ва сунгги палеолит даврига оиддир. маконнинг мезолит даврига оид катламининг ёши милоддан аввалги 7-6 минг йилликларга тенг. дараи шур макони норак сув омбори худудидан топилган булиб, баландлиги 4,5 метр, кенглиги 20 метр чукурлиги 4 метр. бу ердан 6500 дан ортик тош куроллар топилган. уларнинг хронологияси милоддан аввалги viii-vii минг йиллар билан белгиланади. бу ердан топилган тош куроллар узига хос хусусиятларга хам эгаки, уни вахш мезолит маданияти деб атайдилар. 2. мезолит даври ёдгорликлари узбекистон худудидан хам куплаб топилган. мачай гор-макони хисор тизмасида жойлашган булиб, кенглиги 20 метр, чукурлиги 11 метр, баландлиги 3,5-5 метрни ташкил этади. куп катламли ёдгорлик мачай горидан жами 870 та тош курол 15 нусха суяк куроллари, одамнинг бош, жаг суяклари, тиш колдиклари топилди. антропологик топилмаларни урганиш уларнинг экак, аёл ва ёш болага мансублигини аниклаш имконини берди. суяк колдикларини урганиш …
4
укурлиги 4-5 метрни ташкил этиб, уч маданий катламдан иборат. бу ердан микролит куроллар, хайвон суяклари, балик тутишда ишлатиладиган кадок тош - грузила топилган. марказий фаргонадан мезолит даврига мансуб 80 дан ортик маконлар топилган. булар ичида иттак калъа, шуркул, аччикул, янгикадам, бекобод, замбар, тайпоккул, дамкул, боскум мухим ахамиятга эгадир. мазкур маконлар кадимги куллар сохилида жойлашган булиб яшаш учун шароит кулай булган. марказий фаргона мезолит даври ёдгорликлари очик жой маконлар булиб, уларда маданий катлам учрамайди. бу маконлардан топилган трапециялар илк жойтун куролларига ухшаб кетади. ушбу маконларнинг маданий катламлари кадим замонлардаёк бузилган деган фикр билдирилади. мазкур ёдгорликлар хронологик жихатдан илк ва сунгги мезолитга булинади. илк мезолитга иттаккалъа 2, аччиккул 1-7, янгикадам 1-2, тайпок 1 маконлари кириб, улар милоддан олдинги ix-vii минг йилликларга мансуб. аччиккул, янгикадам 2, бекобод 3-4, шуркул 2, мадёр 11, янгикадам 22, тайпок 2, аччиккул 3, замбар 2, тойлок 3,5,7, бекобод 1,2, шуркул 1 маконлари сунгги мезолитга мансуб булиб, милоддан аввалги …
5
нкудук маконлари топилди. 30 та жой-маконининг 26 таси айдабол, 4 таси жайронкудукка тегишлигидир. ушбу маконлардан тош куроллар, сопол синиклари, чиганокдан килинган мунчоклар топилган. айдаболнинг айрим маконлари милоддан аввалги viii-vii минг йилларгача баъзилари vii-vi минг йилга, бир кисми vii-v минг йилга, бошкалари эса vi-v минг йилга мансуб. мезолит даврида урта осиёда коятошга расм солиш петроглифлар пайдо булди. бундай ёдгорликлар узбекистон ва тожикистон худудидан топилган. коятош расмлар топилган маконлар жумласига зараутсой, такалисой, сармишсой, коратумшуксой, коразов дараси, хужакент якинидаги маконларни киритиш мумкин. мезолит даврига мансуб тасвирий санъат ёдгорлиги термиздан 100 км узокликдан топилган зараутамардир. бу ердаги тасвирий санъат ёдгорликлари коятошнинг ён ва юкори кисмида жойлашган. ушбу расмлар кизил, жигарранг охра билан чизилган. зарутсой расмлари а.рогинская томонидан текширилган. зарауткамар расмларида ов манзаралари тасвирланган булиб, купрок диний тасаввурларни ифодалайди. шундай тасвирий санъат ёдгорликлари киргизистоннинг денгиз сатхидан 3500 метр баландликда жойлашган ок чункир, помирдаги шахта горларидан хам топилган. ок чункир горининг узунлиги 75 метр, эни 1,5 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мезолит даври ёдгорликлари"

1664042427.doc мезолит даври ёдгорликлари режа: 1. мезолит даври урта осиё ёдгорликлари. 2. узбекистон худудидаги мезолит даври ёдгорликлари.. 3. мезолит даврида ривожланиш хусусиятлари. 1. ер юзида музлик даврининг тугаши билан тош даврининг янги боскичи мезолит даври бошланди. бу нарса урта осиёнинг хайвонот ва усимлик дунёсига катта таъсир курсатди. совукка мослашган хайвонлар урнини тез харакат килувчи иссик иклим хайвонлари эгаллади, усимлик ва дарахтлар хам узгарди. мезолит урта тош даври булиб, милоддан аввалги 12-7 минг йилликларни уз ичига олади. европада xiх аср охиригача кадар мезолит даври маълум булмаган. европада мезолит даври франция маконлари номи билан азиль ва тарденуаз боскичларига булинади. бу давр мехнат куролларида микролитлар-майда тош куроллар куп учрайди. мезолит д...

Формат DOC, 71,0 КБ. Чтобы скачать "мезолит даври ёдгорликлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мезолит даври ёдгорликлари DOC Бесплатная загрузка Telegram