қадимги ва илк ўрта асрларда эрон

DOC 100.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1698046643.doc қадимги ва илк ўрта асрларда эрон режа: 1. мил.авв.иии минг йилликда эрон. элам - мидия давлатлари ва маданияти. 2. аҳамонийлар даврида эрон. ижтимоий-иқтисодий институтлар, маздакийлик, аҳмонийлар даврида эрон маданияти. 3. парфия ва сосонийлар даврида эроннинг иқтисодий-ижтимоий аҳволи. адабиёт ва санъат. эрон ҳудудларида, айниқса, унинг ғарбида мил. авв. viii-vi минг йилликларда деҳқончилик маданиятлари (тепа-гўрон, сароб) шаклланди. vi-v минг йилликларда эса ишлаб чиқарувчи хўжалик тармоқлари эрон платоси, дашти-лут ва дашти кабир чўлларининг шимоли ва жанубида шаклланди. мил.авв. vi минг йилликда мис қуроллардан кенг фойдаланилди. суза ҳудудларидан топилган пичоқларда (мил. авв.3000 й.) омочнинг тавсири туширилганлиги, бу ҳудудларда мил. авв. iv минг йиллик охиридан бошлаб сунъий суғоришга ўтилганидан далолат беради. жанубий-ғарбий эроннинг бу ўлкасини шумерлар ним, вавилонликлар ва оссурлар эламту, яъни тоғли мамлакат деб атаганлар. эламликларнинг ўзлари эса хатамту деб номлаганлар. мил.авв. iii минг йилликда авон, аншон, симаш, кимаш давлатлари ташкил топади. улар кейинчалик суза давлати қўл остида бирлаштирилади. элам месопотамиянинг шарқдаги йирик …

, улар подшо оиласи ва унга яқин кишилардан тайинланган. элам подшолари ўз опа-сингилларига уйланганлар. тахминан мил. авв. 1180 йилда элам подшоси шутрук-нахунта i вавилионни босиб олиб, ўлжалар билан бирга хамураппи қонунларини ҳам сузага олиб кетади. мил.авв. 1115 йилда вавилион подшоси навохудоносор i эламга ўнгланмас зарба беради. элам бобилга 300 йил давомида қарам бўлиб қолади. viii асрда элам оссурияга қарши курашга қўшилади, бироқ мил. авв. 720 йилда қақшатқич мағлуибиятга учрайди. мил.авв. 692 йилда вавилион билан биргаликда оссурияга қарши курашиб халум деган жойда оссур қўшинларини енгган эламликлар ҳам кучсизланиб қоладилар. оссур-элам уруши мил. авв. 639 йилда эламнинг мағлубияти билан тугайди. мил.авв. iii минг йилликда эламда жамоа тартиблари устунлик қилган бўлса, мил. авв. ii минг йилликда қулчилик институтлари ривожланади. хусусий ибодатхона ер эгалиги кўпаяди. элам жамиятида бошқа шарқ жамиятларидан фарқли аёл киши суд гувоҳлигига ўта олар, ҳатто давлат мансабларини эгаллаши мумкин бўлган. тахминан мил. авв. 1200 йилда подшо сиртух онасини суза шаҳри ҳокими …

ўтказилган тантаналарда кўплаб мусиқачилар қатнашган. бундай тартибдаги мусиқачилар ҳам ибодатхона руҳонийлари бўлган. элам сополларида мил. авв. iv минг йилликлардаёқ геометрик чизиқлар, қушлар, ҳайвонлар, инсонлар тасвирланган. iii минг йилликда эса грифонлар, қанотли шерлар, шайтонлар тасвирлари пайдо бўлади. iii-ii минг йилликдаги элам маданиятидаги месопотамия маданиятининг кучли таъсири сезлиб туради. элам ҳайкалтарошлигининг олий намунаси 1800 кг оғирликни ташкил қилувчи малика напиросу ҳайкали ҳисобланади. элам архитектурасида мил. авв. хiii асрга оид дур-унташ шаҳрида қурилган зиккурат ноёб ёдгорлик бўлиб, тўрт қаватли зиккурат кириш эшигида худолар, подшолар, шерлар ҳайкали билан безатилган. 42 метр баландликни ташкил этган зиккуратнинг пастки қавати 105 метр узунликка эга. мидия эроннинг ғарбий қисмида жойлашган тарихий вилоятдир. мил.авв. iii-ii минг йилликларда ўтроқ ҳаётга ўтиш жараёни бўлиб, дастлабки аҳоли элам, кассий, гутей, хуррит тилларида гаплашган. айрим олимлар шарқий европа чорвадор аҳолиси кавказ орқали эронга кириб келган эроний қабилалар мил. авв. хii-хi асрларда бутун эрон ҳудудларига тарқалган деб ҳисоблайдилар. лидия ҳудудларига мил. авв. iх асрдан …

қаради. мидия давлатини бирлаштириб экбатанни пойтахт қилиб олади. мил.авв. 612 йил киаксар вавилион подшоси набопаласар билан бирга оссурия пойтахти ниневияни ишғол қилади. мил.авв. 605 йилда эса, харрон шаҳри яқинида бобил, мидия қўшини, оссур, миср қўшинини мағлуб этади. мидия мил. авв. 593 йил урартуни, 590 йилда эса, кичик осиёнинг катта қисмини (лидиядан ташқари) босиб олади. шунингдек, парфия, гиркания, сейистонни ишғол қилади. мил.авв. 584 йил киаксар вафот этади. унинг ўғли астиаг (584-550 йй.) эламни истило қилди. лекин 550 йил янги сулола аҳмонийлар мидияни истило қиладилар. мидия маданиятига оссурия таъсири кўпроқ сезилади. архитектурада (нўшижон) олов ибодатхонаси (мил. авв. viii асрга оид) топилган бўлиб, баландлиги 185 метрни ташкил этади. подшонинг экбатандаги саройи ноёб архитектура намунаси бўлиб, етти девор билан ўралган. лидия мил. авв. vii-vi асрларда эрон маданиятининг маркази бўлган. парсуа қабилалари ҳақида мил. авв. iх асрда илк бор оссур манбаларида учради. афсоналарга кўра, парсларни мил. авв. viii асрда илк бора аҳамон бирлаштирган. мил.авв. 642 …

а эронда зардушт руҳонийси гаумата шаҳзода бардия номи остида қўзғолон кўтаради. камбиз қўзғолонни бостириш учун қайтаётганда йўлда сирли равишда ўлдирилади. гаумата етти ойдан сўнг ўлдирилиб, тахтга доро i чиқади. ана шу қўзғолон даврида эрондаги ижтимоий-иқтисодий институтлар кураши бўлди, десак хато бўлмайди. патриархал-уруғ жамоачилигидан четга чиқиб кетмаган, истилочилик юришларидан уруғ бошлиқлари катта бойлик ортирар эди. шунинг учун улар шоҳларни қўллаб-қувватлар ва унинг кучайиб бораётган деспотик ҳокимиятидан гўёки ташвишга тушмас эди. бунинг оқибатида оддий жамоачиларнинг ҳарбий мажбуриятлари ва бўйсундирилган халқларнинг ўлпон тўлаш мажбурияти ошиб борар эди. гаумата ҳокимият тепасига келгач, уч йил ўлпон олишни ва ҳарбий мажбуриятни бекор қилади. шунинг учун уни тезда бутун эрон подшо сифатида тан олади. 11 март 522 йил (мил.ав.) ва 29 сентябргача, гаумата подшолигининг етти ойида бирор марта қўзғолон кўтарилмайди. гаумата эрон ва бўйсундирилган халқларнинг турли табқалари орасида катта обрў қозониш учун ҳаракат қилиб, подшо ҳокимиятини чекланмаган ҳуқуққа эга деб ҳисоблаб, эрондаги таниқли уруғларга қарши курашди. шунингдек, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "қадимги ва илк ўрта асрларда эрон"

1698046643.doc қадимги ва илк ўрта асрларда эрон режа: 1. мил.авв.иии минг йилликда эрон. элам - мидия давлатлари ва маданияти. 2. аҳамонийлар даврида эрон. ижтимоий-иқтисодий институтлар, маздакийлик, аҳмонийлар даврида эрон маданияти. 3. парфия ва сосонийлар даврида эроннинг иқтисодий-ижтимоий аҳволи. адабиёт ва санъат. эрон ҳудудларида, айниқса, унинг ғарбида мил. авв. viii-vi минг йилликларда деҳқончилик маданиятлари (тепа-гўрон, сароб) шаклланди. vi-v минг йилликларда эса ишлаб чиқарувчи хўжалик тармоқлари эрон платоси, дашти-лут ва дашти кабир чўлларининг шимоли ва жанубида шаклланди. мил.авв. vi минг йилликда мис қуроллардан кенг фойдаланилди. суза ҳудудларидан топилган пичоқларда (мил. авв.3000 й.) омочнинг тавсири туширилганлиги, бу ҳудудларда мил. авв. iv минг йиллик охиридан бош...

DOC format, 100.5 KB. To download "қадимги ва илк ўрта асрларда эрон", click the Telegram button on the left.

Tags: қадимги ва илк ўрта асрларда эр… DOC Free download Telegram