ер ости сувларини турлари ва уларнинг келиб чииши

PPTX 5.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1714634614.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ер ости сувлари ер ости сувларини турлари ва уларнинг келиб чииши режа: 1. ер ости сувларини 2. ер ости сувларининг пайдо бўлиш назариялари 3. ер ости сувларини генетик классификацияси 4. инфильтрация назариясига ер ости сувлари ер ости сувлари планетамиздаги мавжуд ичимлик сувининг асосий қисмини ташкил этади. в.в.вернадскийнинг тахминича, ер қобиғидаги (ерсатҳидан 16 км чуқурликдаги) ер ости сувларининг миқдори 460 млн.км3 ташкил этади. галанд олими ванхонсни таъкидлашича ер қобиғидаги ер ости сувларини ер шари юзасига чиқарилса 90 м қалинликдаги сув қатлами хосил бўлади. француз мутахассиси рэне коянинг кўрсатишича, ер бағрига қазиб тушилган бурғу қудуқларининг чуқурлигича бўлган тоғ жинсларининг ғовакларида 8 млн.км2 ҳажмидаги сув мавжуд. ер ости сувлари табиатда мавжудлиги билан инсонларнинг чучук ичимлик сувига бўлган талабини қондирадиган, халқ хўжалигининг хамма сохаларида, жумладан қишлоқ хўжалигида, медицинада ва бошқа сохаларда ишлатиладиган бирдан бир сув манба бўлиб ҳисобланади. республикамиз ҳудудларидаги мавжуд минерализацияланиш даражаси 5 г/л гача бўлган хамма ер ости сувларининг башорат …

усиятлари, вужудга келиш, ўзгариш сабаблари тўғрисида билимга эга бўлиш ниҳоятда зарур. талабларнинг бундай билимга эга бўлиши республикасиз ҳудудидаги ҳозирги вақтда мавжуд бўлган ер ости сув заҳираларини экологик жиҳатдан эҳтиёт қилиш, сақлаш, тежамкорлик билан ишлатиш имкониятини беради. к карс сувлари ер ости сувларининг пайдо бўлиш назариялари ер ости сувларининг келиб чиқиши тўғрисида қатор фикр, назариялар ва классификациялар мавжуд (1-расм). маълум назариялардан энг асосийлари конденсация, инфильтрация, седиментацион ва ювенил назариялари ҳисоблананади. конденсация назариясининг тўнғич номоёндаларидан бўлиб аристотел (э.а.iii аср), немис гидрогеологи фольгер (xix асрнинг иккинчи ярими, 1878 йиллар), рус тупроқшунос олими а.ф.лебедев (1907-1919 йиллар) ва бошқалар ҳисобланади. уларни фикрларини умумлаштириб, ҳамда сув буғларини юқори босимли ҳудудларидан паст босимли ҳудудларга қараб харакат қилишини, ёз фасли мобайнида тоғ жинслари ва тупроқ таркибидаги сув буғларининг босимини, атмосферадаги сув буғлари босимига нисбатан паст бўлишини ва чуқурликни ортиши билан босимни янада ўзгариб боришини ҳисобга олинадиган бўлса ва бу харакат давомида ҳароратни ўзгариши, сув буғларини тоғ жинслари бўшлиқларига …

оғ жинси қатламида қазилган қудуқни чет деворларида, атмосфера ҳаво босимининг сутка давомида кескин ўзгариши, ҳамда атмосферадаги ва жинсдаги мавжуд сув буғлари босимининг ва ҳароратни турлича бўлиши ҳисобига аввал сув томчилари, кейин бу томчиларнинг бир-бирлари билан қўшилиши натижасида сув хосил бўлишини улар амалда синовдан ўтказишган. 2-расм. инсонлар томонидан ҳаво таркибидаги конденсацион сув буғларини сув томчиларига айлантириш йўллари (а.с.хасановдан, 2005) 1-оҳактош жинси; 2-иссиқ ҳаво оқими; 3-конденсацион сув томчилари; 4-совиган ҳаво; 5-қудуқ тубига йиғилган сув. а-иссиқ ҳаво оқимининг атмосфера босимини қайта-қайта ўзгариши (кундузи-ошиши ва кечаси пасайиши) жараёнида қудуқ тагига йиғилиш схемаси: 1-харсангтошлар; 2-иссиқ атмосфера оқими; 3-совиган ҳаво; 4-конденсацион сув. б-иссиқ ҳаво оқимини атмосфера босимини ўзгариши (тош уюмлари орасидан ўтиши) жараёнида сув томчиларини пайдо бўлиши ва конденсацион сув оқимини вужудга келиш схемаси: инфильтрация назариясига асосан ер сатҳига тушаётган ёғиннинг (ёмғир, қор, жала) тоғ жинслари ғоваклари, ёриқлари орқали ва қатламлари бўйлаб сизиб ўтиб сув ўтказмайдиган қатламгача етиб бориши, ана шу қатламнинг устки қисмида йиғилиши натижасида …

манбалардан сувни сизиб ўтиши жараёнида ер ости қатламларида бутунлай янги, ер ости оқими вужудга келиши ёки мавжуд ер ости сувларини хажм жиҳатдан бойиши ва уни сатҳини кўтарилиши юз бериши мумкин. ер ости сувларининг вужудга келишида ернинг қатламларида юз берадиган жараёнлар, жумладан: магмани юқорига кўтарилиши вақтида ажраладиган сув парларини конденцияланиши ва суюлиши, водород ва кислород молекулаларининг синтез қилиниши, минераллар таркибидаги сувларни юқори босим ва ҳароратда ажралиши сабаб бўлиши ҳам мутахассислар томонидан кўрсатилган. бундай йўллар билан хосиб бўладиган сувларни фанда ювенил сувлари деб номланади. ер ости сувларини пайдо бўлишининг ювенил гипотезаси биринчи марта австралиялик геолог э.зюсс томонидан 1902 йили таклиф қилинган. унинг хулосалари гейзер ва термал сувлари устида олиб борилган тадқиқот ишлари натижаларига асосланган. кейинчалик бу йўналишда немис мутахассиси б.лерх ва канадалик т.хандлар ҳам иш олиб борадилар. олиб борилган бу тадқиқот ишлари хозирги вақтда гидрогеохимия фан йўналишини вужудга келишига асос солди. (пинскер, 1980; хасанов, 2005). ер ости сувларининг пайдо бўлиши тоғ жинсларини …

шароитига қараб инфильтрацион, конденсатион, седиментацион ва ковенил сувларига ажратилади. бу сувлар тўғрисида юқорида маълумот берилди. ер ости сувлари тоғ жинслари қатламларида ётиш шароитига қараб қуйидаги турларга бўлинади: 1. ғовак сувлар-ер қобиғининг энг юқорига, юза қисмини ташкил қилувчи тоғ жинслари ғовакларидаги сувлар. бу сувлар асосан тўртламчи даврнинг аллювиаль, аллювиаль-пролювиаль генетик гуруҳидаги жинслар ғовакларини эгаллаб ётади; 2. ғовак-қатламли ва ёриқ-қатламли сувлари бўлиб, асосан неоген, палеоген, бўр, юра даврларининг ғовак (қум, шағал, алевролит ва б.қ.) ва ёриқлари бўлган ярим қоя (оҳактош, қумтош ва ҳ.к.) тоғ жинсларига хос ёриқ сувлар. бу сувлар харакат қилувчи қатламлар кўп холатларда юқори ва пастки қисми бўйлаб сув ўтказмайдиган тоғ жнслари (гил ва ёриқлари бўлмаган бошқа жинслар) билан тўсилган бўлади; 3. ёриқ сувлар-қоя тоғ жинслари (гранит, оҳактош, парфир, гранодиорит, туф ва ю.қ.) ёриқлари бўйлаб харакат қилувчи сувлар; 4. карст сувлар-асосан оҳактошларда, гипсларда, тузли жинсларда, уларни ювилиш оқибатида вужудга келадиган бўшлиқлар-карст бўшлиқлари орқали харакат қилувчи сувлар; 5. ёриқ томир сувлар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ер ости сувларини турлари ва уларнинг келиб чииши"

1714634614.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ер ости сувлари ер ости сувларини турлари ва уларнинг келиб чииши режа: 1. ер ости сувларини 2. ер ости сувларининг пайдо бўлиш назариялари 3. ер ости сувларини генетик классификацияси 4. инфильтрация назариясига ер ости сувлари ер ости сувлари планетамиздаги мавжуд ичимлик сувининг асосий қисмини ташкил этади. в.в.вернадскийнинг тахминича, ер қобиғидаги (ерсатҳидан 16 км чуқурликдаги) ер ости сувларининг миқдори 460 млн.км3 ташкил этади. галанд олими ванхонсни таъкидлашича ер қобиғидаги ер ости сувларини ер шари юзасига чиқарилса 90 м қалинликдаги сув қатлами хосил бўлади. француз мутахассиси рэне коянинг кўрсатишича, ер бағрига қазиб тушилган бурғу қудуқларининг чуқурлигича бўлган тоғ жинсларининг ғовакларида 8 млн.км2 ҳажмидаги сув мавжуд. ер ост...

PPTX format, 5.0 MB. To download "ер ости сувларини турлари ва уларнинг келиб чииши", click the Telegram button on the left.

Tags: ер ости сувларини турлари ва ул… PPTX Free download Telegram