ток биологияси

DOC 83.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1476465160_65553.doc ток биологияси режа: 1. vitis авлодининг умумий таърифи. 2. ток экининг ривожланиш даврлари. 3. токнинг йиллик ривожланиш фазалари ва тиним даври. 4. токнинг ташқи муҳит омилларига муносабати. таянч иборалар: токгуллилар оиласи, vitis авлоди, витис винифера тури, кўп йиллик, дарахтсимон экин, катта ривожланиш цикли, йиллик ўсув фазалари, асосий тиним даври, мажбурий тиним даври, шира харакати, куртак чиқариш, гуллаш, меваларнинг ўсиши, меваларнинг пишиши, новдаларнинг пишиши, барг тўкилиши, токнинг ёруғликка, намликка, иссиқликка, озиқ моддаларга, ҳаво ва шамолга муносабати. . токлар оиласи барча субтропик ва мўътадил иссиқ иқлимли мамлакатларда ўсадиган, бир-бирига морфологик белгилари ҳамда биологик ҳусусиятлари билан фарқ қиладиган 1000 га яқин турдан иборат, ii авлодни ўз ичига олади. уларнинг баъзиларигина экилади ва мева олиш ҳамда декоратив мақсадлар учун фойдаланилади. булар орасида паст бўйли дарахт, бу чирмашиб ўсувчи лианалар ва ўт шаклида ўсувчи турлар бор. ток қисмларининг тузилиши улар ўсаётган шароитга боғлиқ бўлиб, бир-биридан катта фарқ қилади. уларнинг илдизи узун, чўзиқ, патак илдиз …
2
ятига эга. бу авлоднинг 70 туридан 20 тасигина фойдаланилади: 5-6 та тури ҳосил олиш учун, қолганлари пайвантаг сифатида ва селекция ишларида, шунингдек декоратив мақсадларда фойдаланиш мумкин. баъзи турлари филлоксера ва замбуруғ касалликларига чидамли бўлади. ўсиш жойига қараб vitis авлодининг турлари уч гуруҳга европа-осиё, шарқий осиё ва шимолий америка гуруҳларга бўлинади. европа-осиё гуруҳига битта vitis винифера (vitis vinifera) тури киради. бу турга ёввойи, ёввойилашган ва экиладиган токнинг барча юқори сифатли навлари киради. унинг ватани европа, ўрта ва кичик осиё, кавказорти, осиёнинг ғарбий қисми, шимолий африка ва ўрта ер денгизи ҳамда қора денгиз атрофидаги туманлардир. . ток экини кўп йиллик дарахтчил экин бўлиб, бутун ўсув даврини 2 та циклга бўлиш мумкин: катта ривожланиш цикли ва кичик ривожланиш цикли. катта ривожланиш цикли 250-300 йилгача давом этиши мумкин. лекин, иқтисодий жихатдан аҳамиятли бўлган токлар 50-60 ёшгача бўлган токлар ҳисобланади. чунки шундан сўнг токнинг ҳосилдорлиги йилдан йилга камайиб бораверади. кичик ривожланиш цикли токда йиллик ўсув …
3
л рангда бўлиб,жуда мўрт бўлади, салгина тегилса ҳам, тушиб кетиши мумкин. сўнгра новдалар тез ўса бошлайди. дастлабки даврларда хатто бир кунда новдалар 10 см гача ҳам ўсиши мумкин. новда узунлиги 15-20 см га етганда, учинчи ва тўртинчи барг қаршисида бошланғич гул тўпламлари пайдо бўлади. 3-фаза – гуллаш фазаси. бу фаза 14-15 кун давом этади. ток гуллари жуда майда бўлиб, шингил (рўвак) гул тўпламига жойлашган. ҳар бир шингил гул тўпламида 200 тадан 1500 тагача гуллар бўлади. уларнинг гуллаганини фақат гул косачасини ташлаганидан билиш мумкин. ток гулларининг фақат 30% чангланиб мева беради, қолгани тўкилиб кетади. гуллар 6-кун чангланади. шунинг учун, ток гуллаганда ҳаво тинч, шамолсиз бўлса сунъий йўл билан чанглантириш керак. агарда кучли шамол, ёмғир бўлса ҳам, гул чанги ювилиб, яхши чангланмай қолади. 4фаза меваларнинг ўсиш фазаси. бу фаза эртапишар навларда 20-30 кун, кечпишар навларда 50-60 кунгача давом этади. гуллар чанглангандан бошланиб, токи ғўралар пайдо бўлиб «ҳол отгунга» қадар давом этади. бу …
4
етади. 6-фаза – бир йиллик новдаларнинг пишиши ва барг тўкилиши. бу фаза кўпинча ташқи муҳит омилларига боғлиқ бўлиб, баъзи йилларда ток бу фазани ўтмай ҳам қолиши мумкин. чунки, ўзбекистон шароитида энг биринчи қаттиқ совуқлар октябрь ойининг бошларида кузатилади. шу давргача ток новдалари пишмаган ва барглари тўкилмаган бўлса, совуқдан шикастланиб нобуд бўлади. шунинг учун агротехника тадбирларини агроном ўз вақтида тугатиб, ток экинига бу охирги фазани ўташи учун имконият яратиши керак. бунда, минерал ўғитларни эрта бериб тугатиш, август ойидан кейин эса токни умуман суғормаслик. агарда шу тадбирлар кечиктирилса, ток биринчи совуқларданоқ шикастланиши мумкин. . ёруғлик меъёрида бўлганда мевалар яхши ранга киради, меваси оқ рангда навларнинг ёруққа қараган томони қахрабо, сарғиш ёки бироз қўнғир, ним рангларнинг меваси пушти тусга киради. бунда мева пўсти пишиқ, қалин ва қаттиқ бўлади, натижада уларнинг ташишга ва сақлашга чидамлилиги ортади. яхши ёритилганда иссиқлик ва намлик билан биргаликда чангланиш ҳамда уруғланиш жараёни нормал боради, куртаклардаги тўпгул бошланғичлари яхши тақсимланади,узум …
5
линади. бундай ҳароратда кузда ток ўсишдан тўхтайди ва барглари тўкила бошлайди. 10° дан юқори ҳарорат ток учун актив ҳарорат ҳисобланади. ток ўртача кунлик ҳарорат 10°га яқин бўлганда гуллайди, лекин 25-30° оптимал ҳарорат ҳисобланади. 30°да новдалар энг тез ўсади. тупроқда намлик етишмаса 40°дан юқори ҳароратда ток ўсишдан тўхтайди ва барглари куяди, мевалари жигарранг тусга киради, буришади ва қурий бошлайди. кузда 3-5°совуқда барг ва мевалари зараланади. октябрнинг охири ноябрнинг бошида ҳарорат 8-12°гача кескин пасайиб кетганда кўмилмаган ток зангидаги куртак ва новдалар зарарланиши мумкин. қишда ток новдалари 18-22° ва ундан паст даражадаги совуқдан, илдизлари эса 5-7° совуқдан зарарланади. зангнинг эски қисмлари баъзан 20-26° совуққа чидай олади. агарда қишда ҳарорат 15°дан юқори совуқ бўлмайдиган минтақаларда токни кўммай ўстирилади, асосан жанубий минтақаларда. куртаклар ёзилгандан сўнг баҳорда ҳарорат –1 ° бўлганда токнинг барглари ва ўсиш нуқталари-яшил новдаларининг учи зарарланади. бироз бўртган куртаклар 3-4°совуққа чидайди. тўп гуллар 0-0,5° ҳароратда зарарланади. бир йиллик кўк новдалар кўмиш кечиктирилса биринчи …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ток биологияси"

1476465160_65553.doc ток биологияси режа: 1. vitis авлодининг умумий таърифи. 2. ток экининг ривожланиш даврлари. 3. токнинг йиллик ривожланиш фазалари ва тиним даври. 4. токнинг ташқи муҳит омилларига муносабати. таянч иборалар: токгуллилар оиласи, vitis авлоди, витис винифера тури, кўп йиллик, дарахтсимон экин, катта ривожланиш цикли, йиллик ўсув фазалари, асосий тиним даври, мажбурий тиним даври, шира харакати, куртак чиқариш, гуллаш, меваларнинг ўсиши, меваларнинг пишиши, новдаларнинг пишиши, барг тўкилиши, токнинг ёруғликка, намликка, иссиқликка, озиқ моддаларга, ҳаво ва шамолга муносабати. . токлар оиласи барча субтропик ва мўътадил иссиқ иқлимли мамлакатларда ўсадиган, бир-бирига морфологик белгилари ҳамда биологик ҳусусиятлари билан фарқ қиладиган 1000 га яқин турдан иборат, ii авл...

DOC format, 83.0 KB. To download "ток биологияси", click the Telegram button on the left.

Tags: ток биологияси DOC Free download Telegram