жавдар-ишлатилиши, тарихи, систематикаси, биологияси

DOC 63.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404477769_53787.doc жавдар-ишлатилиши, тарихи, систематикаси, биологияси режа: 1.ишлатилиши 2.тарихи 3.систематика ва биологияси 1.жавдарнинг ишлатилиши. жавдар хар томонлама ишлатишда фойдаланиладиган экин. жавдар унидан хар хил нон хиллари пиширилади. бу нонлар тўйимлилик даражасига кўра бугдой нонидан қолишмайди. ўртача жавдар донида 13% оқсил, 65% крахмал, 1,7%ёг, 2,2 тўқима, 5% қанд, 10% кул мавжуд.эндоспермда крахмал жойлашган, муртагида сахароза бор. жавдар донида микро элементлар кўп: марганец, бор, алюминий, йод, бром, фтор, кобальт, молибден, стронций, цезий., мис. жавдар ем-хашак экини сифатида кўпроқ ишлатилади. бунинг учун дони ва кўкати ишлатилади. бошоқланиш давридан олдин кўкати озиқ моддага бой бўлади. бошоқланиш ва гуллаш даврида оқсилнинг миқдори камаяди, аэм кўпаяди. ем-хашак учун жавдар дони, ун комбинатининг қолдиқлари ишлатилади. хўжаликда сомони мат, корзинка, шляпа тўқишда ва чорвачиликда кенг қўлланилади. 2.тарихи: жавдар маданий ўсимлиги ёввоий дала жавдари туридан s.segetable l.келиб чиққан. бу турнинг келиб чиқишини олимлар кўп йиллик ёввоий турлари secale l.-montanum, dulmaticum, analiticum билан боглиқ дейди. бу эса биологик хусусиятларига хам боглиқ. …

” бизнинг эрамиздан 1-2 минг йил илгари маданий жавдар экила бошланган. грецияда, хиндистонда, хитойда қадимий цивилизация тарихида жавдарни маданий экин эканлигини маълум бўлмаган. бизнинг эрамиздан олдин биринчи асрда овропа давлатларида жавдар экини экилиб келинган. умуман олганда жавдар экинининг маданий экин эканлигига минг йилча бўлган. бу хали бошқаларга қараганда ёш экин хисобланади. 11.жавдарнинг дунё давлатларида етиштирилиши. экин майдони, хосилдорлиги ва дон ишлаб чиқариш(фао, 2000 й маълумотларидан) дунё давлатлари экин майдони, минг/га хосилдорлик ц/га дон ишлаб чиқариш, минг/т. дунёда 9896 20,75 20532 шимолий америкада 250 20,31 507 жанубий америкада 94 12,42 117 осиёда 703 15,04 1057 ўзбекистонда 1 10 1 овропада 3505 28,49 9987 россияда 3500 16,11 5640 3.систематикаси. жавдар poaceae оиласига secale авлоди sereale lтурига мансуб экин. бу бир йиллик ўсимлик бўлиб илдиз системаси яхши ривожланган. биологик хусусиятлари. ривожланиш конуниятлари. жавдарда хам бошқа донли экинлар сингари қуйидаги даврлар жараёни бўлиб ўтади; униб чиқиш, тупланиш, майсалаш, бошоқ тортиш, гуллаш ва пишиш. уругни …

нчи бор чиққандан 2-7 кун ўтгандан сўнг, кейинги барглар чиқади. баргларнинг ўсиш пайтида асосий ва ён куртаклар шакилланади поя бўгинлари ривожланади. жавдарнинг тупланиши. тупланиш бу биологик жараён - ўсимлик ривожланишида мухим давр, чунки хосилни белгилаб берадиган асосий аъзолари ривожланади. кузги жавдарда тупланиш даври 4-чи барг чиққандан кейин бошланади. бу вақтда биринчи муртак барги ёнларидан барг қўлтиқларидан пояча пайдо бўлади. шу билан биргаликда бўгим илдизлари хам ривожланади. хар бир янги поя ўзининг илдизига эга. ўртача жавдар 6-8 яхши ривожланган поя беради(1). найчалаш даври. биринчи бўгим оралигининг 5-6 см га чўзилиши ва пастки поя бўгимининг тупроқ устки қисмида пайдо бўлиши найчалаш даври бошланиши хисобланади. шу даврдан бошлаб пояларнинг ўсиши тезлашади, бошоқчаларни ривожланиши барг тилчаси ичида бошлайди. бу пайтда асосий барг хосил бўлиши якунланади. найчалаш даври охирига келиб поя бўйи навига хос , бўйига эга бўлади. бошоқланиш даври. бу давр бошоқни юқориги барг қинидан кўринишидан бошланади. поя асосан ортиб бораётган барг массаси ва …

рининг тезлиги доннинг пишиши об-хаво шароитига хам боглиқ. донни пишиб етилишига шамол, хаво харорати ва намлиги таъсир қилади. сут пишиш даврида дон яшил рангда бўлади ва 60-40% сувда эриган органик моддалар хосил бўлади. мум пишиш даврида ўсимлик саргаяди. дон сариқ тусга киради. бу даврда дон асосий поядан ажралади. донни намлиги 20-40%.ташкил қилади. тўлиқ пишиш даврида ўсимлик бутунлай саргаяди, дон қаттиқлашади, 14-16% намлик бўлади. пишиш даврида донда крахмал моддаси ошади, пояда канд моддаси камаяди. ташқи мухит шароитига талаби. иссиқликка талаби. жавдар мўътадил иқлим экини группасига мансуб. уруглари нолдан юқори хароратда хам кўқаради. униш учун 1-2°с, чиқиш учун 4-5°с.етарли. уругни униб чиқиши учун фаол харорат йигиндиси 52°с ни ташкил этади, униб чиқишдан тупланишгача 67°с, олтинчи поянинг ривожланишигача 300°с ни ташкил қилади. жавдар 12°с хароратда яхши тупланади,3-4°с да ўсимликнинг ўсиши тўхтайди. гуллаш учун 14-15°с зарур. фаол харорат йигиндиси эрта пишар навларда 1000-1700°с ни, ўрта пишар навларда-1200-1800°с ва кеч пишар навларда 1300-1850°с.ташкил қилади. харорат …

хволига, об-хаво шароитига, тупроқ таркибига, ишлов бериш технологиясига ва навнинг биологик хусусиятларига боглиқ. жавдар ривожланиш даврида қуйидаги унсурларни талаб қилади: с,н,о (хаводан), n,s,p,k ca, mg, fe, mn, zn, b, cu, mo. ўсимликнинг озиқа унсурлари билан алоқаси чамбарчас боглиқ. оқсил хосил қилиш учун азот керак, азот хлорофиллга, нуклеин кислотасига, фосфорит ва бошқа органик азотли моддаларга зарур. азот билан озиқланганда тупланишни тезлаштиради. нитрат азотга қараганда амиякли азотни яхши ўзлаштиради. фосфор озиқланишдан ташқари оқсилни синтезлаш учун хам зарур. фосфор илдизини ривожланиши учун хам зарур. фосфор етишмовчилиги умумий хосилни камайишига олиб келади. фосфор етишмаслиги гуллаш ва пишишни кечиктиради. калий элементи хам зарур хисобланади. донда 0,5% , сомонда 0,8-1,5% калий бўлади. калий оқсилни синтезлаш учун зарур. карбон сувларини хосил бўлишида калий иштироқ этади. калийнинг ёрдами билан хлорофик, каротин, ксантофил миқдори ошади. тупроққа талаби. кузги жавдар тупроқ танламайди, тупроқ ?-??ишқоридан кам таъсирчан. олиб борилган тажрибаларга қараганда жавдар хосили рн 4,5.бўлганда камаяди. ишқор тупроқда алюминий кўп бу …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "жавдар-ишлатилиши, тарихи, систематикаси, биологияси"

1404477769_53787.doc жавдар-ишлатилиши, тарихи, систематикаси, биологияси режа: 1.ишлатилиши 2.тарихи 3.систематика ва биологияси 1.жавдарнинг ишлатилиши. жавдар хар томонлама ишлатишда фойдаланиладиган экин. жавдар унидан хар хил нон хиллари пиширилади. бу нонлар тўйимлилик даражасига кўра бугдой нонидан қолишмайди. ўртача жавдар донида 13% оқсил, 65% крахмал, 1,7%ёг, 2,2 тўқима, 5% қанд, 10% кул мавжуд.эндоспермда крахмал жойлашган, муртагида сахароза бор. жавдар донида микро элементлар кўп: марганец, бор, алюминий, йод, бром, фтор, кобальт, молибден, стронций, цезий., мис. жавдар ем-хашак экини сифатида кўпроқ ишлатилади. бунинг учун дони ва кўкати ишлатилади. бошоқланиш давридан олдин кўкати озиқ моддага бой бўлади. бошоқланиш ва гуллаш даврида оқсилнинг миқдори камаяди, аэм кўпаяди. е...

DOC format, 63.5 KB. To download "жавдар-ишлатилиши, тарихи, систематикаси, биологияси", click the Telegram button on the left.

Tags: жавдар-ишлатилиши, тарихи, сист… DOC Free download Telegram