сугориш суви манбалари ва кўшимча захиралари

DOC 623,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404384083_52983.doc сугориш суви манбалари ва кўшимча захиралари режа: 1. ер усти сувлари 2. ер ости сувлари 3. коллектор­зовур сувлари 4. чикинди сувлар ер усти сувлари дарёлар. инсониятнинг хаёт фаолиятида дарёларнинг ахамияти катта. ер куррасида жуда кўп микдорда катаю-кичик дарёлар мавжуд бўлиб, улардан амазонка, янцицзян, енисей, обь, меконг, лена, конго ва бошка дарёлар жахондаги энг йирик дарёлар хисобланади (3- жадвал). марказий осиё тогликларида узунлиги 10 км. дан ортик бўлган 6000 дан ортик дарё ва сойлар бор бўлиб, амударё ва сирдарё хавзасида 3700 тага якини жойлашган. ўзбекистондаги барча дарёлар орол денгизи хавзасига тааллукли. сув йигиш хавзаси ва окими бўйича амударё хавзаси энг йирик хисобланади. у 227 минг км2 майдондан сув йигади. амударёнинг сув сарфи хар йили ўртача 79 км3 га тенг бўлиб, шундан ўзбекистонда 6 км3 (7,5 фоизи) шаклланади. сирдарёнинг сув йигиш майдони 15 минг км2, йиллик сув окими ўртача 38 км3 га тенг ва унинг атиги 4 км3 (деярли 10 фоизи) …
2
фшон ва хисор тогларининг оралигидан бошланади. узунлиги 378 км, сув йигиш майдони 12000 км2, сув сарфи 53 м3/сек. жадвал жахондаги энг йирик дарёлар ва уларнинг тавсифи дарёлар йиллик ўртача сув сарфи, минг м3/сек. сув йигиш майдони, минг км2 узунлиги, км амазонка 120 7000 5500 конго 40 3690 4320 ганг ва брахмапутра 39 2000 2900 янцицзян 31 1808 5800 енисей 19,9 2580 5950 миссисипи 19 3220 3220 лена 16,8 2490 4270 замбези 16 1330 2660 паран 14,8 4250 4380 ориноко 14 1085 2400 мекензи 14 1760 1700 иравади 13 430 2150 обь 12,8 2990 5570 меконг 12 810 4500 нигер 12 2090 4160 волга 8,04 1380 3090 дунай 6,43 817 2850 жадвал ўзбекистондаги ва ўзбекистон худудини кесиб ўтувчи дарёларининг тавсифи дарёлар узунлиги, км хавза майдони, км2 ўртача сув сарфи, м3/сек. бошланиш жойи куйилиш жойи тўйиниши сирдарё 2212 219000 бекобод ш. ёнида ­ 540 марказий тянь-шан тизмалари орол денгизи музлик ва корлар …
3
к дарё бўлиб, ўзбекистонда унинг кисман юкори ва ўртача кисми жойлашган. норин ва корадарёларнинг кўшилувидан хосил бўлади. фаргона водийсидаги 300 км. ли кисмига исфайра, шохимардон, сўх, хўжабакирган, оксу, подшоота, косонсой, говасой, чодаксой каби ирмоклар келиб куйилади. сўнгра дарёга охангарон, чирчик, келес, арис дарёлари кўшилади. дарёнинг узунлиги 2212 км (норин дарёси билан 2790 км). сирдарёнинг сув сарфи 1200 м3/сек. чирчик гарбий тянь-шан худудида шаклланувчи чоткол ва писком дарёларининг кўшилишидан вужудга келади. узунлиги 161 км, сув сарфи 221 м3/сек., йиллик сарфи эса 7,15 км3 ни ташкил этади. охангарон чоткол ва курама тизмалари оралиги дан сув олади. узунлиги 233 км. сув сарфи 43 м3/сек., йиллик сарфи эса 1,25 км3 га тенг. дарёларнинг сув билан тўйиниши. марказий осиёдаги дарёларнинг асосий сув манбаи бўлиб йилнинг совук даврида тогликларда тўпланадиган корлар хисобланади. баланд тоглардаги корлар иссик даврда эриб улгурмасдан, музликларга айланади, улар кейинчалик дарёларни сув билан таъминлашда иштирок этишади. музликлар дарё окимини 25­30 фоизгача (сўх, исфара, …
4
увнинг бир кисми баланд тогликларда чукур катламларга сингиб, туп-рок остидан пастликларга харакат килади ва маълум жойларда ер устига чикади. ер ости сувлари киш даврида дарёларни сув билан таъминлашда кучли иштирок этишади. зарафшон водийсидаги сиёб дарёси, асосан, ер ости сувлари хисобига шаклланади. марказий осиёдаги дарёларни тўйиниш тавсифига кўра куйидаги гурухларга ажратиш мумкин (жадвал): - муз-кор эриши хисобига тўйинувчи – амударё, зарафшон, сўх, исфайрам, исфара, кашкадарёнинг ирмоги оксув, окбўра, панж, вахш, бартанг ва бошºалар; - кор-муз эриши хисобига тўйинувчи – норин, корадарё, сирдарё, куршоб, чирчик, сурхондарё ва бошºалар; - кор эриши хисобига тўйинувчи ­ охангарон, кашкадарё, подшоота, говасой, косонсой ва бошºалар; - кор эриши-ёмгир хисобига тўйинувчи – гузор, келес, жиннидарё, мургоб, тажанг ва бошºалар. муз-кор эриши хисобига тўйинишда баланд тогликлардаги абадий кор ва музликлар иштирок этишади. бундай таъминланишда дарё сувларининг йиллик окими нисбатан кам ўзгаради, энг кўп сув сарфи (тошкин) июль ва август ойларига, яъни су¾ориш сувига эµтиёж жуда ортган даврга тўгри …
5
ам микдорни ташкил этади. дарёнинг сув билан таъминлаш кобилияти сугориш гидромодули микдори оркали аникланади. сугориш гидромодули дарё окимини хайдаладиган ер майдонига нисбати бўлиб, у 1 км2 майдонга 10­20 л/сек. дан тўгри келсагина экинзорларни сув билан тўлик таъминлай олади. кор эриши-ёмгир хисобига расм. зарафшон (а), чирчик (б) ва охангарон (в) дарёларининг гидрографи. жадвал дарёларнинг сув билан тўйинишига кўра турлари тўйиниш турлари июль­сентябрдаги окимни март­ап-релдагига нисбати июль­сентябрдаги оким, йиллик окимга нисбатан фоиз энг кўп оким кузатиладиган ойлар муз-кор эриши хисобига 1,00 36 vii, viii кор-муз эриши хисобига 0,99­0,27 40­17 v, vi кор эриши хи-собига 0,27­0,18 16­12 iv, v кор эриши ём-гир хисобига 0,17­0,00 13­0 iii, iv, v тўйинувчи жанубий дарёларнинг сугориш гидромодули 3 л/(сек.·км2) дан ортмайди. кўллар. амударё ва сирдарё хавзаларида (орол денгизини хисобга олмаганда) умумий майдони 3705 км2 бўлган жами 5367 та кўл мавжуд. орол денгизи, иссиккўл, судочье, искандаркўл, тузкон, денгизкўл, айдаркўл каби кўллар шулар жумласидандир. кўлларнинг кўпчилигини (5072) майдони 1 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "сугориш суви манбалари ва кўшимча захиралари"

1404384083_52983.doc сугориш суви манбалари ва кўшимча захиралари режа: 1. ер усти сувлари 2. ер ости сувлари 3. коллектор­зовур сувлари 4. чикинди сувлар ер усти сувлари дарёлар. инсониятнинг хаёт фаолиятида дарёларнинг ахамияти катта. ер куррасида жуда кўп микдорда катаю-кичик дарёлар мавжуд бўлиб, улардан амазонка, янцицзян, енисей, обь, меконг, лена, конго ва бошка дарёлар жахондаги энг йирик дарёлар хисобланади (3- жадвал). марказий осиё тогликларида узунлиги 10 км. дан ортик бўлган 6000 дан ортик дарё ва сойлар бор бўлиб, амударё ва сирдарё хавзасида 3700 тага якини жойлашган. ўзбекистондаги барча дарёлар орол денгизи хавзасига тааллукли. сув йигиш хавзаси ва окими бўйича амударё хавзаси энг йирик хисобланади. у 227 минг км2 майдондан сув йигади. амударёнинг сув сарфи хар йили ўртача...

Формат DOC, 623,5 КБ. Чтобы скачать "сугориш суви манбалари ва кўшимча захиралари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: сугориш суви манбалари ва кўшим… DOC Бесплатная загрузка Telegram