meteorologiya va iqlim almashinuvining asoslari

PPTX 31 стр. 165,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 31
презентация powerpoint 2 – maвзу режа: метереоогия иқлим алмашинуви асослари. табиатда нам алмашинуви 1.табиатда сувнинг айланиши 2.ер куррасида қуруқлик ва сувнинг тақсимланиши 3.ер куррасида ва материклар ичида намликнинг айланиши 4.ер куррасининг сув мувозанати ер сиртининг океанлар ва денгизлар сувлари билан қопланган юзаси умумий ном билан дуне океани деб аталади. у планетамизнинг сув қобиғи бўлган гидросферанинг ажралмас ва асосий қисмидир. гидросфера дунё океанидан ташқари, қуруқликдаги сувлар-дарёлар, кўллар ва музликлардан, атмосферадаги сув буғларидан, тупроқдаги намликдан, шунингдек, ер ости сувларидан ташкил топган. ер курраси умумий майдони (510 млн.км2)нинг 361 млн.км2 ёки 71 фоизини дунё океани эгаллаган, қуруқликлар юзаси эса 149 млн.км2 ёки унинг 29 фоизини ташкил этади. куруқликдаги барча ички сув ҳавзаларининг йиғинди майдони унинг умумий майдонининг 3 фоизидан камроғини, музликлар эса тахминан 10 фоизини ташкил этади. ер куррасида қуруқлик ва сув юзалари нотекис тақсимланган: қуруқликнинг катта қисми шимолий ярим шарда бўлиб, унинг юзаси 39 фоизни ташкил этади: жанубий ярим шарда эса қуруқлик …
2 / 31
ирида юкорига кўтарилади ва конденсация жараёнида тўйиниб, бирлик кучлари туфайли ёғин сифатида яна ер сиртига тушади. атмосферадаги намликнинг асосий манбаи -океанлар ва денгизлар юзасидан бўладиган буғланишлардир. у ер курраси юзасидан бўладиган умумий буғланишнинг 86,5 фоизини ташкил этади. шу миқдорнинг кўп қисми бевосита яна океанлар ва денгизлар юзасига атмосфера ёғини кўринишида кайтиб тушади. бу кичик сув айланиши деб аталади. намликнинг қолган қисми материклар томон ҳаракатланади ва улар ер юзаси билан мураккаб алоқада бўлади (2-расм). океан ва куруқлик юзасидан сувнинг буғланиши, сув буғининг океанлар устидан ўтиши ва материклар ичига кириб бориши, уларнинг конденсацияланиши ҳамда ёғин- сочин тарзида ер сиртига тушиши, материклардан сувнинг дарёлар кўринишида оқиб кетиши каби жараёнлар табиатиинг айрим компонентлари орасида сув алмашинишини таъминлайди. бу бир бутун жараён булиб, иқлим ҳосил қилувчи жуда муҳим омил ҳисобланади. дунё океани билан қуруқлик ўртасидаги сув ва иссиқлик алмашинуви, шу жараён орқали амалга ошади. сувнинг табиатда айланиши туфайли материкларга сув келади ва бу сув билан …
3 / 31
ари ягона тизим сифатида ўзаро боғлангандир. сабаби ер курраси юзасидаги сувнинг бир қисми умумий сув айланиши жараёнидан чиқиб кетиши (масалан, тог жинсларини гидратациялашда қатнашиши), бир қисми эса, аксинча, ер қаъридан чиқиб, айланма ҳаракат жараёнида қатнаша бошлаши мумкин. ер сиртининг куруқлик қисмида ҳосил бўлган дарё сувларининг бир қисми океанлар ва денгизларга қуйилса, бир қисми материклар ичида қолади. куруқлик юзасининг катта қисми (78 фоизи) дунё океанига томон қия бўлиб, у ерда ҳосил булган дарё оқими океанларга келиб тушади. курукликнинг бу қисми океанга т у т а ш ёки чекка оқимли ҳудудлар деб аталади. дарёлари суви бевосита океанга келиб тушмайдиган ҳудудлар ички оқимли ҳудудлар ёки берк (океанга нисбатан) ҳудудлар деб номланади. ер куррасида чекка оқимли ҳудудлар 117 млн.км3 ни, ички оқимли (берк) ҳудудларэса 32 млн.км2 ни ташкил этади. энг катта ички (берк) оқимли ҳудудларга орол-каспий ҳавзаси, африкадаги чад кўли ҳавзаси, caйрои кабир, арабистон ва марказий австралия чўллари мисол бўлади. ердаги умумий сув ҳажми …
4 / 31
на океанлар ва денгизлар юзасига атмосфера ёғини куринишида кайтиб тушади. бу кичик сув айланиши деб аталади. океан ва қуруқлик юзасидан сувнинг буғланиши, сув буғнинг океанлар устидан ўтиши ва материклар ичига кириб бориши, уларнинг конденсацияланиши ҳамда ёғин- сочин тарзида ер сиртига тушиши, материклардан сувнинг дарёлар кўринишида оқиб кетиши каби жараёнлар табиатиинг айрим компонентлари орасида сув алмашинишини таъминлайди. бу бир бутун жараён булиб, иклим ҳосил килувчи жуда муҳим омил ҳисобланади. дунё океани билан куруқлик ўртасидаги сув ва иссиқлик алмашинуви, шу жараён оркали амалга ошади. сувнинг табиатда айланиши туфайли материкларга сув келади ва бу сув билан тупрок, ўсимлик, ҳайвонот оламининг эҳтиёжлари таъминланади, жилғалар, сойлар, дарёлар ва кўллар сувга тўлади. океан юзасидан бўлган буғланиш, конденсация ва океанга тушадиган ёғиндан иборат кичик айланишдан ташқари сувнинг яна 2(икки) хил айланиши -алоҳида олинган материк доирасидаги ва катта, яъни бутун ер курраси миқёсидаги айланма ҳаракати фарқ қилади. сувнинг материк доирасидаги айланиши унга четдан намлик келиши, ёғин-сочинлар, атмосфера окими, …
5 / 31
исми (78 фоизи) дунё океанига томон қия бўлиб, у ерда ҳосил бўлган дарё оқими океанларга келиб тушади. курукликнинг бу кисми океанга т у т а ш ёки чекка оқимли ҳудудлар деб аталади. дарёларининг суви бевосита океанга келиб тушмайдиган ҳудудлар ички оқимли ҳудудлар ёки берк (океанга нисбатан) ҳудудлар деб номланади. ер куррасида чекка оқимли ҳудудлар 117 млн.км2 ни, ички оқимли (берк) ҳудудларэса 32 млн.км2 ни ташкил этади. энг катта ички (берк) оқимли ҳудудларга орол-каспий ҳавзаси, африкадаги чад кўли ҳавзаси, caйрои кабир, арабистон ва марказий австралия чўллари мисол бўлади. сув ресурслари ҳақида сув ер юзасида ҳаёт мавжудлигининг асосий шартларидан биридир. ҳозирги тараққиёт босқичида сув ресурслари табиатдаги барча чучук ва ўртача минераллашган, табиий ҳолда ёки сунъий равишда чучуклаиггирилган, тозаланган сувлардан иборат булиб, айни пайтда халқ хўжалигининг барча тармоқларида ишлатилаётган ва ишлатилиши мумкин булган сув манбалари йиғиндисидир. ўрта осиё, аниқроғи орол денгизи хавзаси сув ресурслари географик жойлашиши ва гидрологик хусусиятлари нуқтаи-назаридан ягона тизимни ташкил …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "meteorologiya va iqlim almashinuvining asoslari"

презентация powerpoint 2 – maвзу режа: метереоогия иқлим алмашинуви асослари. табиатда нам алмашинуви 1.табиатда сувнинг айланиши 2.ер куррасида қуруқлик ва сувнинг тақсимланиши 3.ер куррасида ва материклар ичида намликнинг айланиши 4.ер куррасининг сув мувозанати ер сиртининг океанлар ва денгизлар сувлари билан қопланган юзаси умумий ном билан дуне океани деб аталади. у планетамизнинг сув қобиғи бўлган гидросферанинг ажралмас ва асосий қисмидир. гидросфера дунё океанидан ташқари, қуруқликдаги сувлар-дарёлар, кўллар ва музликлардан, атмосферадаги сув буғларидан, тупроқдаги намликдан, шунингдек, ер ости сувларидан ташкил топган. ер курраси умумий майдони (510 млн.км2)нинг 361 млн.км2 ёки 71 фоизини дунё океани эгаллаган, қуруқликлар юзаси эса 149 млн.км2 ёки унинг 29 фоизини ташкил этади. к...

Этот файл содержит 31 стр. в формате PPTX (165,9 КБ). Чтобы скачать "meteorologiya va iqlim almashinuvining asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: meteorologiya va iqlim almashin… PPTX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram