сув ресурслари ва сув билан таъминланганлик

DOC 79.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404384121_52984.doc сув ресурслари ва сув билан таъминланганлик режа: 1. сув ресурслари 2. ер куррасининг сув баланси 3. сув билан таъминланганлик 4. сув ресурсларининг антропоген 5. таъсирда ўзгариши сув ресурслари сув ресурслари табиатнинг мухим таркибий кисми хисобланиб, инсоннинг хаёти ва фаолиятида алохида ахамиятга эга. ахоли сонининг ўсиши ва ишлаб чикаришни кўпайиши билан сувнинг ахамияти янада ортиб боради. сув ресурслари – бу гидросферадаги доимий ва табиатда айланиши жараёнида кайтадан тикланиб турувчи сув захираси бўлиб, унга океанлар, денгизлар, дарёлардаги сувлар, музликлар, ер ости ва тупрок сувлари, атмосферадаги сувлар киради. сув ресурслари унга нисбатан эхтиёткорона муносабатда бўлишни хамда унинг захирасини кўпайтириш ва ундан тўгри фойдаланишни талаб этади. сув ресурслари табиатда айланиши жараёнида кайта тикланиб туриши билан фойдали казилмалардан фарк килади. лекин бу сув ресурсларини табиатда чексиз микдорда дегани эмас. халк хўжалигини келгусида ривожлантириш табиат бойликларидан тежамли фойдаланишга узвий боглик бўлиб, бу ерда ахолини маиший ва халк хўжалигини ишлаб чикариш эхтиёжлари учун зарур бўлган сув …
2
ресурсларини микдорий бахолашда унинг доимий (статистик) захираси ва кайтадан тикланиб турувчи сув ресурслари тушунчалари ишлатилади. статистик сув захираси доимий сув захираслари бўлиб, кайтадан тикланиб турувчи сув ресурлари замонда ўзгарувчандир, яъни ер куррасида сувнинг айланиши хамда куруклик ва океанлар ўртасида сув алмашинуви натижасида хар йили тикланиб туради. у дарёларнинг йиллик окими микдорига тенг. барча сув ресурсларини икки турга – ер усти ва ер ости сувларига бўлиш мумкин. ер усти сувлари таркибига дарёлар, кўллар, сув омборлари, ховузлар, каналлардаги сувлар, музликлар, куруклик ичидаги денгизлар, худудий сувлар киради. ер ости сувлари ер пўстининг юкори кисмидаги сув сакловчи тог жинслари катламларининг говак бўшликларидаги барча холатдаги сувлардир. табиатдаги сув айланиши жараёнида сувлар бир турдан иккинчи турга ўтиб туради. океан ва курукликдаги сувларнинг бугланиши табиатда сув айланишининг дастлабки боскичи бўлиб, кейинчалик улар атмосфера ёгинлари сифатида дарёлар, кўллар ва музликларни сув билан таъминлайди. хар бир табиий сув тури доимий равишда сарфланиб ва кайта тикланиб туради. масалан, дарё сувлари …
3
. атмосферадаги сув буглари эса гидросферанинг 0,001 фоизи (14 минг км3)га тенг (1- жадвал). жадвал ер куррасининг сув баланси сув баланси элементлари хажми, км3 сув катлами калинлиги, мм курукликнинг перифериядаги кисми (116,8 млн. км3) ёгин дарё окими бугланиш курукликнинг берк кисми (32,1 млн. км2) ёгин бугланиш жахон океани (361,1 млн. км2) ёгин дарё сувларининг окиб туриши бугланиш ер курраси (510 млн. км2) ёгин бугланиш 106000 442301) 61770 75002) 7500 411600 442301) 455830 525100 525100 910 3801) 530 2382) 238 1140 120 1260 1030 1030 изох: 1) 2400 км3 (20 мм) ер ости сувлари ва 300 км3 кутбдаги сув ва музликлар хисобига; 2) шу жумладан 830 км3 (26 мм) дарё окими. сув билан таъминланганлик чучук сувлар ер куррасида нотекис таркалган бўлиб, унинг 80 фоизи ахоли сони кам ва сувталаб ишлаб чикариш яхши тараккий этмаган минтаºаларда, 20 фоизи эса жахон ахолисининг 90 фоизи истикомат киладиган ва деярли барча сувталаб саноат жойлашган минтаºаларга …
4
л этади. кургокчил минтакада сув кам давр каторасига 2 дан 8 йилгача, сув кўп давр эса 2–3 йил давом этади. жадвал мдх давлатларининг сув ресурслари ва кўп йиллик сув баланси республикалар майдони, минг км2 сув баланси сув ресурслари ёгин, км3 махаллий сув окими, км3 бугланиш, км3 махаллий кўшни давлатлардан келиб тушувчи, км3/йил жами, км3/йил км3/йил 1 км2 га минг м3/йил россия федерацияси 17075,4 9348,7 4027 5320,3 4043 237 227 4270 украина 603,7 377 52,4 325 52,4 86,8 157,4 209,8 белорусь 207,6 154 34,1 120 34,1 164 21,7 55,8 ўзбекистон 447,4 74,1 9,5 64,6 9,5 21,2 98,1 107,6 козогистон 2117,3 836 69,5 766 69,4 25,5 56 125,4 грузия 69,7 93,3 53,7 39,6 53,3 765 7,87 61,2 озарбайжон 86,6 35,1 7,78 27,3 7,78 89,8 20,2 28 молдова 33,7 18,0 1,31 16,7 1,31 38,9 11,4 12,7 киргизстон 198,5 76,1 48,7 27,4 48,7 245 0 48,7 тожикистон 143,1 65,1 47,4 17,7 47,4 331 47,9 …
5
шкариш ва агротехник тадбирлар хисобланади. сув омборларидан фойдаланиш дарёлар сув сарфини бошкаришда асосий самарали усул хисобланиб, уларнинг ахамияти сув кам йиллари яккол кўзга ташланади. сув омборлари сув окими етарлича бўлган ва йил давомида кучли ўзгариб турувчи дарёлар хавзаларида кенг кўламда кўлланилмокда. омборлардаги сув юзасидан сувни бугланишга сарфининг ортиши эвазига чучук сув захираларини бир мунча камайиши кузатилади. сугориш максадида сув олиш кичик дарёлар окимига кучли таъсир этади. йирик дарёлардаги сув окими дарё хавзасидаги умумий бугланиш (сугориладиган ва унинг атрофидаги далаларда бўладиган бугланиш) микдорига боглик. сугориладиган далаларда кўлланиладиган техник тадбирлар (далаларни сув ва шамол эрозиясидан мухофаза этиш, алмашлаб экишни жорий этиш, ер текислаш, механик мелиорация, карталарни йириклаштириш ва б.) жойнинг гидрогеологик режимига кучли таъсир этади. тупрокни юмшатиш, хайдаш каби тадбирлар кор ва ёмгир сувларини чукур катламларга сингишини кучайтириб, ер усти окимини камайтиради. 1400 км узунликдаги +ора=ум канали амударёнинг ¢рта окимидан сув олиб каспий денгизи сохилларигача етиб боради. сувнинг фильтрацияга быладиган исрофини катталиги …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "сув ресурслари ва сув билан таъминланганлик"

1404384121_52984.doc сув ресурслари ва сув билан таъминланганлик режа: 1. сув ресурслари 2. ер куррасининг сув баланси 3. сув билан таъминланганлик 4. сув ресурсларининг антропоген 5. таъсирда ўзгариши сув ресурслари сув ресурслари табиатнинг мухим таркибий кисми хисобланиб, инсоннинг хаёти ва фаолиятида алохида ахамиятга эга. ахоли сонининг ўсиши ва ишлаб чикаришни кўпайиши билан сувнинг ахамияти янада ортиб боради. сув ресурслари – бу гидросферадаги доимий ва табиатда айланиши жараёнида кайтадан тикланиб турувчи сув захираси бўлиб, унга океанлар, денгизлар, дарёлардаги сувлар, музликлар, ер ости ва тупрок сувлари, атмосферадаги сувлар киради. сув ресурслари унга нисбатан эхтиёткорона муносабатда бўлишни хамда унинг захирасини кўпайтириш ва ундан тўгри фойдаланишни талаб этади. сув ресурс...

DOC format, 79.0 KB. To download "сув ресурслари ва сув билан таъминланганлик", click the Telegram button on the left.