турли иклим ва геоморфологик шароитларда таркалган сизот сувлар

DOC 216,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1663269100.doc турли иклим ва геоморфологик шароитларда таркалган сизот сувлари турли иклим ва геоморфологик шароитларда таркалган сизот сувлари режа: 1. дарё водийларида таркалган сизот сувлари 2. чул, ярим чул ва сахроларда таркалган сизот сувлари 3. ташилиш конуси ва тог олди кия текисликларида таркалган сизот сувлари 4. тоглик худудларда таркалган сизот сувлари 5. денгиз киргокларига жойлашган сизот сувлари дарё водийларида таркалган сизот сувлари дарё водийлари аллювиал кумли-шагалли, кум ва кумли-гилли ёткизиклар билан тулдирилган. дарё водийларида аллювиал ёткизиклар таркиби буйича икки катламга булинади. пастки катламлар йирик кумлар хатто кум-шагалли жинслардан ташкил топган. юкори катлам эса майда заррали кумлар, гилли тупрок ва гиллардан ташкил топади. дарё водийларида пастки аллювиал катлам серсув булади. айрим дарё водийларида эса аллювиал ёткизикларнинг таркиби киркимда ва тархда узгарувчан булади. ёткизикларнинг таркиби хар хил ва узгарувчан булганлиги сабабли, сувли катламлар босимсиз хамда босимли булиши мумкин. дарё водийларида аллювиал ёткизикларга жойлашган ер ости сувлари дарё узани сувлари билан гидравлик жихатдан богланган …
2
дарё окимига мухим таъсир курсатади. дарё сувларининг сатхи паст булган даврларда сизот сувлари дарёларни озукалантирувчи асосий манба булиб хизмат килади. сизот сувларининг ётиш чукурлиги о дан 10-15 метргача ёки ундан хам ортик булиши мумкин. аллювиал ёткизиклардаги сизот сувлари одатда чучук сувлар булади, кимёвий таркиби эса гидрокарбонатли-кальцийли, сув таъминоти учун ярокли булади. аллювиал ёткизикларда жойлашган сизот сувларидан кишлок ва шахарларни хамда саноат корхоналарини сув билан таъминлашда кенг фойдаланилади. чул, ярим чул ва сахроларда таркалган сизот сувлари марказий осиё ва козогистоннинг катта кисми кургокчил худудларда жойлашган. бу худудларда атмосфера ёгинлари йилига 100-200 мм ни ташкил килади. оз микдордаги ер усти суви окимлари, амударё, сирдарё ва или дарёларидан ташкари вактинчалик режимга эга. каспий ва орол денгизи сувлари эса, жуда юкори минераллашган. кулай табиий шароитларда шаклланган йиллик ер усти суви окимлари, киска вакт ичида (15-25 кун) хосил булади. текис чул ва сахроларда уни идора килиб олиш (ёки фойдаланиш) сув хавзаларида ва сув омборларида сувлар …
3
м булиши мумкин. атмосфера ёгинларининг микдори оз булишига карамай кучли шамол кор катламларини пастлик ерларга тудалайди, натижада кор сувлари сувли катламларга сизиб утади ва сизот сувлари захираларини тулдиради. сахроларда сизот сувларини озукалантиришда дарёларнинг (амударё, сирдарё, или, чу, талас ва бошкалар) ахамияти катта. дарё сувлари кум сахроларидаги сув горизонтларига сизиб утади ва куп микдордаги ер ости суви захираларининг тупланишига сабаб булади ва уртача йиллик сарфининг 10-15 фоизини ташкил килади. вактинча харакат килувчи сув окимлари тошли ва гилли ярим чулларда ер ости сувларини самарали озукалантиради. лёссимон тог жинслари таркалган худудларда сизот суви горизонтлари одатда ер юзидан катта чукурликларда жойлашади ва кам сувли булади. мисол тарикасида кизилкум сахроси худудида таркалган сизот сувларига тавсиф берамиз. кизилкум сахроси. кизилкум гарбдан амударё, шаркдан мирзачул билан, жанубий-шаркда нурота тоглари ва унинг тизимлари билан ва шимолда орол денгизи билан чегараланган. рельефи дунглик ва кум тизмаларидан иборат. кизилкумнинг кум текисликларида сизот сувлари кенг таркалган. сув горизонтларини майда ва турли …
4
чук сув линзалари сув бугининг конденсацияси ва атмосфера ёгинларининг инфильтрацияси натижасида хосил булади. кумлардаги чучук сув линзаларининг катталиги бир неча юз квадрат километрни ташкил килади ва сув таъминоти учун кулланилади. масалан ясхан чучук сув линзаси небитдог шахрини ичимлик суви билан таъминлайди. минераллашуви 3 г/л дан кам булган сульфат-кальцийли чучук сув линзалари такир ерларда бархан кумлари таркалган майдонларда, даврий харакат килувчи ер усти суви окимларининг узанида, амударё, зарафшан, кашкадарё, теджен, мургоб дарёлари водийларида хамда копетдог тог тизмасининг багрига жойлашган ташилиш конуси худудларида таркалган. ер ости сувлари тог вилоятлари томонидан келадиган ер ости суви окимлари хисобига, дарё, канал, сугориш майдонларидан сарф буладиган фильтрацион сувлар ва атмосфера ёгинлари хисобига озукаланади. ташилиш конуси ва тог олди кия текисликларида таркалган сизот сувлари дарёлар текислик ерларга ёки кенг водийларга чикиши билан, сув окимининг тезлиги камаяди ва шу сабабдан таркибидаги заррачалари чука бошлайди. тогларга якин ерларга йирик булаклар (кум,шагал) чукади, узоклашиб борган сари доналарнинг катталиги кичиклашиб боради …
5
клар; 4-босимсиз сувлар сатхи; 5-босимли сувларнинг пъезометрик сатхи; 6-булоклар. ер ости сувларининг ер юзига чикиши сабаблари куйидагича. тог багридан ташилиш конуси жинсларига ва йирик донали жинслар орасидан окиб утган сувлар, майда донали жинслар орасидан (майда говаклардан) утиб улгурмайди. бундай шароит ер ости сувларининг сатхини аста-секин ер юзига якинлашувига олиб келади.ташилиш конуси чеккасидан узоклашилгани сари, сизот сувларининг сатхи яна чукурлашиб боради. сизот сувларининг чукурлиги шу худуддаги ерларнинг окар сувлар билан уйилиш чукурлиги белгиланади. агар жарликлар булмаса, чукурлик бугланишнинг микдори билан белгиланади. ташилиш конусининг чеккасида сизот сувлари бир мунча босимга эга булади, чунки кум катламлари орасида гил ёки сувни ёмон утказадиган ёткизикларнинг катлам ва линзалари учрайди. шунинг учун ташилиш конусининг чекка кисмларида узи отилиб (окиб) чикадиган сувларни олиш ва ундан фойдаланиш мумкин. ташилиш конусига жойлашган сизот сувлари одатда чучук булади ва озукалантирувчи манбанинг кимёвий таркиби билан боглик, ташилиш конусининг чеккаларида эса, эритиш жараёни содир булади ва сувларнинг таркиби бир мунча узгаради. сизот …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"турли иклим ва геоморфологик шароитларда таркалган сизот сувлар" haqida

1663269100.doc турли иклим ва геоморфологик шароитларда таркалган сизот сувлари турли иклим ва геоморфологик шароитларда таркалган сизот сувлари режа: 1. дарё водийларида таркалган сизот сувлари 2. чул, ярим чул ва сахроларда таркалган сизот сувлари 3. ташилиш конуси ва тог олди кия текисликларида таркалган сизот сувлари 4. тоглик худудларда таркалган сизот сувлари 5. денгиз киргокларига жойлашган сизот сувлари дарё водийларида таркалган сизот сувлари дарё водийлари аллювиал кумли-шагалли, кум ва кумли-гилли ёткизиклар билан тулдирилган. дарё водийларида аллювиал ёткизиклар таркиби буйича икки катламга булинади. пастки катламлар йирик кумлар хатто кум-шагалли жинслардан ташкил топган. юкори катлам эса майда заррали кумлар, гилли тупрок ва гиллардан ташкил топади. дарё водийларида пастки ал...

DOC format, 216,5 KB. "турли иклим ва геоморфологик шароитларда таркалган сизот сувлар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.