мактабгача ёшдаги болаларни оилада маънавий-ахлокий тарбиялаш

RTF 161.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663959335.rtf международный негосударственный институт мактабгача ёшдаги болаларни оилада маънавий-ахлокий тарбиялаш режа: жамиятни ривожлантиришнинг хозирги боскичида болаларни тарбиялашда оиланинг роли оилада болани тўгри тарбиялаш шарт-шароитлари оилада болаларни маънавий-ахлокий тарбиялаш омиллари фарзанд - оиланинг кувончи, ота-онанинг таянчи, жамиятнинг хаётбахш кучи. болаларнинг шарофати билан хаёт янада ширин, ўлим эса у кадар дахшат солмайдигандек туйилади, - деган эди инглиз файласуфи фрэнсис бэкон. фарзанд умр меваси, оила фахри, келажаги, бахтидир. аммо тарбия нихоятда машаккатли иш бўлиб, ота-оналар болалар тарбиясида хар доим хам истаган натижаларига эришавермайдилар. хаётнинг биринчи йилидан бошлаб бола шахсини шакллантириш, яъни унинг тарбияси билан шугулланиш оиланинг асосий ваифасидир. оила жамиятнинг бўлаги бўлиб, унда янги инсон вужудга келади; бу кичик ижтимоий гурух бола учун дастлабки хаёт мактабидир. ота-оналар боланинг биринчи ўкитувчиси ва тарбиячисидир. бундан беш юз йил аввал яшаб ижод килган буюк ўзбек шоири ва мутафаккири алишер навоий болани «мехри анбар» - уйни ёритадиган ва оилага бахт-кувонч келтирадиган нур деб хисоблаган эди. навоий болалар …
2
жуда кимматли фикрларни берганки, орадан етти аср ўтиб хам, улар ўз ахамиятини йўкотмаган. бола тарбиясида ота-онанинг вазифаси, ролини кўплаб халк макол ва маталлларида хам учратиш мумкин. ота-онанинг тарбиячилик роли тўгрисида куйидаги халк маколини келтириш мумкин: богинг бўлса, кура кил, ўглинг бўлса, мулла кил. дарахтдан мева оламан десанг, нихолигидан парвариш кил. сув билан экин ўсар, тарбия билан – одам. бола тарбиясида катталарнинг ибрати тўгрисида куйидагича маколлар мавжуд: дарахтга кўра – меваси, отагонасига кўра – боласи. дарё чучук – арик чучук, дарё аччик – арик аччик. игна каёкка юрса, ип хам шу ёкка юрар. маданий ва макънавий меросимиз бўлган хадисда тарбия, ахлок -одоб, ўзаро дўстона муносабатлар, кариндошлик, мехр-окибат, адолат, инсоф-тавфик билан бир каторда ота-она ва фарзандларнинг хак-хукуклари хам ўз ифодасини топган. масалан, хадисда “фарзандларингизни иззат-икром килиш билан бирга ахлок-одобини хам яхшилангизлар”, дейилган. агар оила маъносиз хаёт кечирса, факат шахсий хузур-халовати билан машгул бўлса, агар оилада рахмсизлик ва худбинлик хукм сураётган бўлса, буларнинг …
3
ади. хеч ким улардан ёмон ва бахтсиз инсонлар етишиб чикишини истамайди. фарзандининг хар бир ютуги ота-онанинг юрагини тогдек кўтаради, фахр ва гурур туйгуларини вужудга келтиради. лекин ота-онанинг максад ва ниятини фарзандлар кандай тушунадилар, бу максадларини амалга ошириш учун улар кандай йўл ва воситалардан фойдаланадилар, булар нихоятда мураккаб масалалардир. ота-онанинг жамиятда тутган ўрни, нуфузи фарзанд тарбиясида катта ахамиятга эга. бу нарса мансаб билан белгиланмайди. энг яхши обрў ва эътибор халол мехнатдир. халол мехнат билан жамиятда орттирилган обрў оилада фарзанд тарбиясига ижобий таъсир килади. фарзанд хам ота-оналаридек бўлишга интилади. мехмондўст оилада ўсган фарзандлар хам мехмондўст бўладилар. ота-оналарини хор-зор киладиган дилларини огритадиган номард фарзандлар хам учрайди. улар нима килаётганларини ўйлаб хам кўрмайдилар. кадимдан бир накл бор: ота-она ўнта болани бокади-ю, ўнта номард бола ота-онани бока олмайди. бу наклнинг мазмунини жуда чукур. уни хар бир фарзанд ёдидан чикакрмаслиги керак. ота-оналар атокли педагоглардан бири айтган: “болаларни тарбиялаш-хаётимизининг мухим сохаси... тўгри тарбия – бизнинг бахтли келажагимиз, …
4
а, калбига, шахсига таъсир этадиган тарбиявий чораларни унинг ёш хусусиятларини, имкониятларини хисобга олиб мавжуд шароитга караб танлай билишдир. педагоглик одоби - болани тарбиялашдаги мохирлик бўлиб, бунга тарбиячиларни ўргатгандек ота-оналарни хам ўргатиш керак. ота-оналар ўз хулки, феъл-атворини ташкил эта билишлари, боланинг калбида, онгида нима кечаётганликларини сеза олишлари, шунга караб муомала кила билишлари лозим. шу билан бир каторда болаларга талабчан муносабатда бўлишлари, уларда ирода, онг хулкни, ўз хатти-харакати учун бошкалар олдида жавоб беришни тарбиялашлари керак. кейинчалик бориб ота-оналарнинг педагоглик одоби болаларда акс эта бошлайди, бу аввал тахлид тарзида намоён бўлса, кейинчалик эса одатга айланади ва улар ўртогининг муваффаккиятсизлиги ёки табиий, жисмоний камчили устидан кулмайдиган, катталарнинг гапи ва ишига аралашмайдиган, ўзини батартиб тутиб юрадиган, ўз хулкидаги камчиликларни тузатишга уринадиган бўлиб коладилар. оиланинг турмуш маданияти, оила аъзоларининг бир-бирига хурматли муносабати ва бутун оилавий хаётни тўгри ташкил этишни ўз ичига олади. бундай бетартиб оилаларда тарбияланаётган болалар секин-аста катталарнинг хаёт тажрибаларини эгаллаб борадилар. бола билан дилдан …
5
ва ўз анжомларини эхтиёт килишлари зарур. оиланинг умумий даромади оила аъзолари ўртасида хар бир оила эхтиёжини хисобга олиб, тўгри сарфланиши лозим. болалар оилада ўйинчокларини йигиштириш, китобларни жой-жойига кўйиш, ўз ўрин-кўрпасини йигиштириш, уй хайвонларини парвариш килишда кўлидан келганича ёрдам бериш каби амалга оширадилар. махсус педагогик билимларни эгаллаш болаларда синчковликни, кузатувчанликни, мантикий тафаккурнинг оддий формаларини ўстиришга, болалар мехнати ва ўйинига тўгри рахбарлик килишга, болалар хулкини тўгри тахлил килишга ёрдам беради. болаларда мустакилликни ўстириш, уларни кийинчиликларни енгишга ўргатиш, ундаги иродани мустахкамлаш мухим ахамият касб этади. шу билан бирга болаларни тарбиялашга уларнинг ўзига хос хусусиятларини билиш ва уни эътиборга олиш зарур. чунки хар бир бола ёши тенг бўлган иккинчи боладан ўзининг кизикиши, кобилияти, мижози ва феъл-атвори билан фарк килади. бир хил вазиятда хар бир бола ўзини хар хил тутади: бири уятчан, тортинчок бошкаси эса дадил; бири бўшанг, пассив, яна бошкаси теварак – атрофда бўлаётган вокеаларга жудаям хушёр ва сезгирлик билан муносабатда бўладилар. шунинг учун, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мактабгача ёшдаги болаларни оилада маънавий-ахлокий тарбиялаш"

1663959335.rtf международный негосударственный институт мактабгача ёшдаги болаларни оилада маънавий-ахлокий тарбиялаш режа: жамиятни ривожлантиришнинг хозирги боскичида болаларни тарбиялашда оиланинг роли оилада болани тўгри тарбиялаш шарт-шароитлари оилада болаларни маънавий-ахлокий тарбиялаш омиллари фарзанд - оиланинг кувончи, ота-онанинг таянчи, жамиятнинг хаётбахш кучи. болаларнинг шарофати билан хаёт янада ширин, ўлим эса у кадар дахшат солмайдигандек туйилади, - деган эди инглиз файласуфи фрэнсис бэкон. фарзанд умр меваси, оила фахри, келажаги, бахтидир. аммо тарбия нихоятда машаккатли иш бўлиб, ота-оналар болалар тарбиясида хар доим хам истаган натижаларига эришавермайдилар. хаётнинг биринчи йилидан бошлаб бола шахсини шакллантириш, яъни унинг тарбияси билан шугулланиш оиланинг асо...

RTF format, 161.9 KB. To download "мактабгача ёшдаги болаларни оилада маънавий-ахлокий тарбиялаш", click the Telegram button on the left.