этнопсихология фанининг вужудга келиши ва тадкикотлар тарихи

DOC 51.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1362793309_41818.doc www.arxiv.uz режа: 1 этнопсихологияга оид дастлабки билимларни вужудга келиши. 2 урта аср мутафаккири томонидан этнопсихология масалларини урганиши. 3 этнопсихология муаммоларини урганишдаги турли гоялар ва окимлар. 4 этнопсихология фанининг тугилиши. конкрет одам рухиятининг этник хусусиятларини урганишга кадим замонлардан буён катта диккат этибор беришган. бу кизикиш, айникса, кейинги йилларда турли миллий, этник низолар ва тукнашуларнинг кучайиб кетаетганлиги боис янада ортди. бошка халкларга, этник гурухарга хос булган рухий хусусиятларни ,кушни кабилаларни яшаш тарзини урганишга булган кизикиш кадим замонлардаек бир канча амалий эхтиёжлар,аввало иктисодий, савдо-сотик ва харбий максадлар натижасида вужудга келган антик дунё саёхат ва савдогарлар узок гарбларга килган сафарлардан кайтгач, хорижий халкларнинг яшаш шароитлари, урф-одатлари, кишилар уртасидаги муносабатлар, уларнинг кийинишлари, кандай овкат тановул килиш, бу мамлакатдаги ижтимоий-сиёсий тузуми хакида, хайвонот олами ва бошка нарсалар хакида уз ватандошларига ажойиб вагаройиб нарсалардек сузлаб беришган. ана шу тарзда турли мамлакат халклари бир-бирларини яшаш тарзи,урф-одати вабошка тамонларини билиб,тушуниб,урганиб боришган, кадимги дунё мутафаккирлари аристотелъ, герот, гиппократ, демокрит, …
2
га келишини улар истеъмол килаётган озик-овкатлар билан боглаб тушинтиришга хам уринишлар булган. машхур математик ва файласуф пифагор эрамиздан аввал 570-500 нинг тушинтиришига караганда, хайвон гушти ва ёгини куп истеъмол килиниши, халкларда каттик куллик дагалликни вужудга келтиради. аксинча, усимлик мевалари ва сабзавотларни муттасил истеъмол килиниши эса тана фаолиятини сусайтиришиб, одамлар табиатини мехнатсеварлик мулойимлаштиради. антик дунёнинг буюк акл эгаси аристотель (эрамиздан аввалги 384-322 йил ) кишилар характер хусусиятларини иклим шароитига боглаб тушинтиради. унинг курсатишича хаддан ортик иссик ёки совук иклим шароитида яшайдиган халклар каттик кул, шавкатсиз булишар экан. буюк бобомиз абу райхон беруний "осори бокия" (абадий кадрятлар ) асарида турли халклар: кадимги греклар, эронийлар, сугдлар, хоразмликлар, христианлар, яхудийлар, мусулмонларнинг рухий хусусиятлари уларни уз эралари бошланишини ,машхур байрамлари, хотира кунларини хамда бир халкни иккинчисидан фаркланадиган урф-одатларни курсатиб берган. турли халкларга хос хусусиятларни урганиш учун беруний узига хос илмий метод яратди. бунинг учун, деб курсатади у, кадимги халклар ривоятларини урганиш ва утмиш авлодлар тугрисидаги …
3
унтиради. унинг фикрича, иклим ва замин халкларнинг ахлок нормаларигагина таъсир этиб колмасдан ,шунинг билан бирга давлат сиёсатига, маданий тараккиёт даражасига "психологик киёфа" га хам кучли таъсир курсатар экан. иклимнинг ролини хаддан ташкари ошириб юбориш натижасида монтескье совук иклимда яшайдиган халклар эса жисмоний жихатдан заиф булишади деган хулосага келади. иклим шароити таъсирида инсон танасида буладиган физиологик жараёнларни ижтимоий -сиёсий ходисалар ва ахлок нормалари вужудга келиши учун моддий асос килиб олиниши, биологик ва социал конуниятларини бир бири билан чалкаштириб юбориш хисобланади. бу эса охир окибатда ижтимоий-тарихий ходисаларни тушинтириб беришда нотугри хулосалар килишга олиб келади. иклимий омилларнинг ролини ошириб юбориш этник хусусиятларни узгармайдиган ва доимий булган ходиса, деган хулоса килишга олиб келади. вахолангки, куррамиз иклимида кейинги юз йилда деярли кескин узгаришлар содир булмаган булса хам, инсонлар хаётида катта иштимоий-тарихий узгаришлар булиб утди ,бу узгаришлар уз навбатида халкларнинг психологик киёфасида хам катта узгаришларга олиб келади. шунинг билан биргаликда этнопсихологик хусусиятларнинг шаклланишида табиий географик мухитнинг …
4
гегел фалсафасида юзага келади. гегел хар бир халкнинг утмиши ва келажагини мана шу ''мутлок рух" билан боглаб тушунтиради. турли халкларнинг маънавий сиесий иктисодий хатто иркий тафовутларнинг асосини хам шу "рух" ташкил этади, деб курсатади. шунга кура у айрим осиё халклари тугрисидаги булмагур фикрлар баён этган халкда, немис миллатини энг олий ирк ва тарихи й утмишга эга булган, деб даъво килиб чикади. хитой халки тугрисида "улар хамма маънавий нарсалар - эркин одоб - ахлок, юксак туйгу, диний эътикод ва халкий санъат хислатларидан махрум " деб ёзади. немис файласуфи м.локарус ва тилшуноси г. штейнталлар 1859 йилда "халк психологияси ва лингвистикаси журнали " чоп эта бошлади ва биринчи марта "халк психологияси ", деган термини муомалага киритиб, хакли равишда этнопсихология фанининг асосчилари булиб колишди. этнопсихология тадкик этишда немис психологи в.вундтнинг катта хизматлари бор. 1900 йилда унинг " халклар психологияси " деган 10 томлик асари босилиб чикди. в.вундт карашларининг мухим томони шундаки, у этнопсихологик хусусиятларнинг …
5
ияси» тош. 1994 й. 4. х. алимов. «миллийлик ва ижтимоий рухият» тош. 1992 й. 5. www.ziyonet.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "этнопсихология фанининг вужудга келиши ва тадкикотлар тарихи"

1362793309_41818.doc www.arxiv.uz режа: 1 этнопсихологияга оид дастлабки билимларни вужудга келиши. 2 урта аср мутафаккири томонидан этнопсихология масалларини урганиши. 3 этнопсихология муаммоларини урганишдаги турли гоялар ва окимлар. 4 этнопсихология фанининг тугилиши. конкрет одам рухиятининг этник хусусиятларини урганишга кадим замонлардан буён катта диккат этибор беришган. бу кизикиш, айникса, кейинги йилларда турли миллий, этник низолар ва тукнашуларнинг кучайиб кетаетганлиги боис янада ортди. бошка халкларга, этник гурухарга хос булган рухий хусусиятларни ,кушни кабилаларни яшаш тарзини урганишга булган кизикиш кадим замонлардаек бир канча амалий эхтиёжлар,аввало иктисодий, савдо-сотик ва харбий максадлар натижасида вужудга келган антик дунё саёхат ва савдогарлар узок гарбларга кил...

DOC format, 51.0 KB. To download "этнопсихология фанининг вужудга келиши ва тадкикотлар тарихи", click the Telegram button on the left.