зардуштийликнинг вужудга келиши

PPTX 14 pages 380.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
презентация powerpoint навои давлат кончилик институти кимё-металлургия факултети диншунослик фанидан мустақил иш мавзу: зардуштийликнинг вужудга келиши guruh: 5c-19 met bajardi: saydullayev h tekshirdi: g’afforova m { мавзу: зардуштийликнинг вужудга келиши режа: зардуштийликнинг пайдо булиши. зардуштийликнинг марказий осиёга кириб келиши. авестонинг таркибий қисмлари. пайдо булиши. 3ардуштиилик мил. ав. 11 - 1 мингиилликларда марказии осиёда вужудга келган диндир. 3ардуштиилик вахй орқали эълон қилинган жах,он динлари­ нинг энг қадимийсидир. у инсониятгабошқа барча динларга нисбатан бевосита ва билвосита энг куп таъсир утказган диндир. инсоният тарихида х,ар бир киши устидан илох,ий х.укм ilмалга оширилиши, жаннат ва жах,аннам, к,иёмат­ қойим, унда таналарнинг қаита тирилиши, тана ва руҳ к,аита бирлашиб мангу яшаши х,ақида биринчи бор шу дин даира­ сида фикр юритилди. кеиинги асрларда бу ғоялар srх.удий­ лик, христианлик ва динлар тарафидан узлаштирил­ ди. айтиб утиш жоизки, ушбу дин паидо булган давр ва унинг ватани - х,али фанда охиригача тулик, ечим масала­ лар эмас. 3ардуштийлик дини пайгамбар 3ардушт …
2 / 14
нан мил. а13. 1200-570 йиллар орасида яшаган илох,иётчи, фаиласуф, шоирдир. тадк,ик,отчи м. бойс таъкидлашича, у мил. ав. 1500-1200 йиллар орасида яшаган. зардушт марказий осиё худудида мавжуд булган купхудоликка негизланган қадимий диний тасаввур ва эътиқодларни ислох қилиб, янги динга асос солди. зардушт туrилган ва илк диний фаолиятини бошлаган жой хусусида икки хил к,араш бор. биринчиси - «ғарб назарияси» булиб, унга кура мидия (хозирги эрон худудида) зардуштнинг ватани ва зардуш­ тийликнинг илк тарк,алган жойи хисобланади. бу фикр тарафдорларининг далили шуки, биринчидан, зардуштий­ликнинг қадимги эрон худудларида кенг тарк,алганлиги булса, иккинчидан, зардуштийликнинг мук,аддас китоби саналмиш авестога кейин ёзилган шарх.ларнинг к,адимий эрон-пахлавий тилида булганлигидир. эьтибордан чиқармас­лик керакки, зардуштийлик уч буюк эрон империяси -ахамонийлар, аршакийлар ва сосонийлар даврларида, яъни мил. ав. yi асрдан то мил. ун асригача кетма-кет айнан як,ин ва урта шарк дадавлат дини мак,омида булган. иккинчиси - «шарк, назарияси» булиб, унга кура зар­душт ватани ва зардуштийликнинг илк тарк,алган жойи хоразм хисобланади. купчилик манбашунослар иккинчи …
3 / 14
уд булиш табиат кучларини илохийлаштирувчи эътиқодларга (марказий осиё к,адимги ахолисининг «эски дини»га) нисба­тан монотеиетиктаътlимаiдиjj'. у бех.уl~а к,он тукубчи курбонлик­лар, харбий тук,нашувлар, боек,инчилик урушларини к,оралаб, утрок" осоиишта хаёт ксчиришга, мехнатга, дехк,ончилик, чорвачилик билан шуryлланишга даъват этади. моддий хаётни slхшилашга уринишни ёвузликка к,арши кураш деб хисоблайди. зардуштийлик динида ~рик, ер очиб, уни боrу pofra айлантирган одам илох рахматига учрайди. аксинча, боfлар, экинзорларни, суfoриш иншоотларини бузганлар катта гунохга к;оладилар. зардушт и нсонларга тинч­ тотув яшашни, халол мехнат к;илишни ургатмок;чи булади. бунга кура инсоннинг бу дунёдаги хаётига яраша нариги дунёдаги тақдири хам булажак, хар бир инсон улгандан сунг узининг бу дунёдаги к,илмишига яраша абадий рохат -жаннатга ёки ёмон ишлари куп булса, на хурсандjlик ва на хафалик курмайдиган аросат жой - мисвоuгаmуга тушади. зардуштийлик негизида оламнинг к;арама-к,аршиликлар кураши асосига к.урилгани туради: яхшилик ва ёмонлик, ёруfлик ва қоронfyлик, хаёт ва улим уртасида абадий кураш давом этади. барча яхшиликларни ахура-мазда ва барча ёмонликларни анхрамайню (ёки ахриман) ифодалайди. …
4 / 14
арбайжон, эр он ва кичик осиё халк,лари унга эътик,од к;илганлар. эронда сосонийлар сулоласи хукмронлиги дав­рида унинг мук;аддас китоби авесто рухонийлар томонидан оfзаки ривоятдан йиfилиб, биринчи марта китоб шаклига келтирилган. айрим к;исмларига, айник;са, «видевдат» булимига узгартиришлар киритилиб, к;айта ишланган. авесто. авесто зардуштийликнинг асосий манбаи ва мук,адд,ас китоби х,исобланади. у апастак, овисто, овусто, абисто, аваста каби шаклларда х,ам ишлатиб келинган. авеста урта осиё, эрон, озарбайжон халк,ларининг исломгача даврдаrn иж'гимоий-ик.тисодий х,аё'ги, диний к.арашлари, олам туrрисидаги тасаввурлари, урф-одатлари, маънавий мадания'гини урганишда мух,им ва яroна манбадир. унинг таркибидаги материаллар к,арийб икки минг йил давомида вужудга келиб, авло,lщан-авлодга оfзaки тар:ща узагилиб ке.пинган. 3ардуш'гийлик дини расмий туе олгунига к.адар авес­ тонинг булаклари турон ва эрон замини халl9lари орасида тарк,алган. ушбу - ахура-мазданинг 3ардушт орк.али юбо­рилган илох,ий хабарлари деб х,исобланган булаклар турли диний дуолар, мадх,иялар сифатида йиfила бошланган. бу­лар 3ардуштнинг улимидан кейин китоб х,олида жамлан­ган ва «авес'го»-«урнатилган, к.атъий к.илиб белгиланган к,онун-к,оидалар» деб ном олган. бу к,адимий ёзма манба …
5 / 14
руж зз-зах.аб», «фореномз» ва бошк,аларда) маълумотлар бор. бу аеарларда юlюнлар оташхоналарни взйрон к,илганлари, ибодатхоналар бойликларини талон-тарож этганлари, дин арбобларини улди­риб, аеир олиб кетганликлари х.ак,ида ёзилади. х,озир бизгача етиб келган авесто, берунийнингёзишича, аслинингбешдан икки к,исми холос. у «авесто 30 «н.ас,,» эди, мажуеийлар (зар­душтийлар) к,улида 12 нас" чамаеик,олди», деб ёзган. авестонинг таркибий ~исмлари. авесто зардуштийлик мук.цlщзс китобларининг мажмуидир. у - мураккаб туплам. анестонинг саl91аниб "олган т)lpттa китобидан биринчисининг номи «видевдат» (ви-даеводатам - «девларга "арши "оную» деб maлади. ушбу китоб авестойинг сак,ланиб "олган китоблари орасща энг мукаммали х.исобланади. у йигирма икки боб булиб, боблари фрагард деб номланган. фрагардларнинг маъноси, вa:.iифаси, услубий тузилиши турлича: биринчи фрагард -одамлар яшайдиган барча юртларни ахура-мазда "андай яратгани туfрисида булиб, улар орасида хоразм, сурд, марfиёна, бахди (балх) ва бош"алар бор; иккинчи фрагардда жамшид подшолиги - касаллик, улим, азоб-у~батлар булмаган замон х.а"ида, яъни инсониятнинг олтин асри х.а"ида гап боради; учинчи фрагард дех."ончиликнинг савобли шарофатлари ва х..к. х.а"ида. шунингдек, видевдатнинг бош"а …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "зардуштийликнинг вужудга келиши"

презентация powerpoint навои давлат кончилик институти кимё-металлургия факултети диншунослик фанидан мустақил иш мавзу: зардуштийликнинг вужудга келиши guruh: 5c-19 met bajardi: saydullayev h tekshirdi: g’afforova m { мавзу: зардуштийликнинг вужудга келиши режа: зардуштийликнинг пайдо булиши. зардуштийликнинг марказий осиёга кириб келиши. авестонинг таркибий қисмлари. пайдо булиши. 3ардуштиилик мил. ав. 11 - 1 мингиилликларда марказии осиёда вужудга келган диндир. 3ардуштиилик вахй орқали эълон қилинган жах,он динлари­ нинг энг қадимийсидир. у инсониятгабошқа барча динларга нисбатан бевосита ва билвосита энг куп таъсир утказган диндир. инсоният тарихида х,ар бир киши устидан илох,ий х.укм ilмалга оширилиши, жаннат ва жах,аннам, к,иёмат­ қойим, унда таналарнинг қаита тирилиши, тана ва руҳ ...

This file contains 14 pages in PPTX format (380.5 KB). To download "зардуштийликнинг вужудга келиши", click the Telegram button on the left.