diniy madaniy an’nalarning ahamiyati

PPTX 15 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 15
презентация powerpoint diniy madaniy an’nalarning ahamiyati 1.milliy madaniyatlarning diniy madaniyat shakllanishidagi roli. 2.diniy urf-odatlarninig shaxs dunyoqarashi va tafakkuriga ta’siri. 3.diniy madaniy an’analarninig ahamiyati va ularning o‘zaro ta’siri авесто “видевдат” китоби / м.м.исҳоқов таржимаси. – т.: тошдши нашриёти. – 96 б. авесто “яшт” китоби / м.исҳоқов таржимаси. – т.: шарқ, 2001. – 124 б.\ “авесто” китоби – тарихимиз ва маънавиятимизнинг илк ёзма манбаи” мавзуидаги илмий-амалий семинар материаллари. – тошкент, 2000. аширов а. “авесто”да мерос маросимлари. – т., 2001. исҳоқов м. халқ даҳосининг қадимги илдизлари ва илк куртаклари. (зардуштийлик, зардушт ва авесто ҳақида) “тил ва адабиёт таълими” журнали, 1992. № 2. марказий осиё динлари тарихи / масъул муҳаррир – ш.ёвқочев. – т.: тошкент давлат шарқшунослик институти, 2006. маҳмудов т. “авесто” ҳақида. – тошкент, 2000. абдусамедов а.э. динлар тарихи. -тошкент: ўзму, 2004. -208 б. иўлдошхўжаев x., рахимжонов д., комилов м. диншунослик (маърузалар матни). - тошкент: тошдши нашриёти, 2000. мўминов а. ва бошқ. диншунослик …
2 / 15
ўлган. зардуштийлик яна «беҳдин», яъни «энг яхши дин» деб ҳам улуғланган. унинг таълимотига кўра, барча эзгу борлиқ мазданинг иродаси билан яратилган. зардушт зардушт номи тадқиқотларда заратуштра, зардуст, зороастр кўринишларида ҳам ишлатилади. тадқиқотчилар ўртасида зардуштнинг тарихда бўлган ёки бўлмаганлиги борасида турли фикрлар мавжуд. баъзилар уни тарихий шахс деб билсалар, бошқалар афсонавий шахс деб ҳисоблайдилар. манбаларнинг хабар беришича, у тахминан мил. ав. 1200-570 йиллар орасида яшаган илоҳиётчи, файласуф, шоирдир. тадқиқотчи м. бойс таъкидлашича, у мил. ав. 1500-1200 йиллар орасида яшаган. «мазда» сўзи олдига улуғлаш маъносини англатувчи «ахура» қўшилиб, зардуштийликнинг илоҳиёти – ахура-мазда номи пайдо бўлган. бу – «жаноб мазда» ёки «илоҳ» демакдир. зардуштийлик рамзлари авесто. авесто зардуштийликнинг асосий манбаси ва муқаддас китоби ҳисобланади. у апастак, овисто, овусто, абисто, авасто каби шаклларда ҳам ишлатиб келинган. олов. зардуштийлик ибодатхоналарида доимий равишда олов ёниб туради. авесто авестонинг таркибий қисмлари «видевдат» (ви-даеводатам – «девларга қарши қонун») деб аталади. ушбу китоб авестонинг сақланиб қолган китоблари орасида энг …
3 / 15
а чақиради. зардуштийликда имон учта нарсага асосланади: фикрлар софлиги, сўзнинг собитлиги, амалларнинг инсонийлиги. ҳар бир зардуштий кунига беш марта ювиниб, покланиб, қуёшга қараб, уни олқишлаб сиғиниши шарт. маросимлар.скут миноралари зардуштийлик дафн маросими ўзига хос бўлиб, ўлганлар бир неча паст, баланд «сукут миноралари» – дахмаларга солинади, у ерда мурдаларнинг гўштларини қушлар еб, суякларини тозалайди. гўштдан тозаланган суяклар махсус сопол идишларга солиниб, минора ўртасидаги қудуққа сочиб юборилади. бунда поклик билан нопокликнинг бир-бирига яқинлашмаслигига эришилади. 2. туркий халқларнинг исломгача бўлган яккахудолик дини - тангрига еътиқод ва унинг диний онг ривожидаги аҳамияти. тангричилик таълимотига кўра, тангри бу – мовий осмон, буюк осмон соҳиби руҳи бўлиб, унинг доимий макони осмон деб ҳисобланган. тангри сўзи туркий халқларда тенгри ёки тенгери (олтой), тенгри (қипчоқ), танри (турк), тенгри (татар), тангара (ёқут), тенгири (кумиқ), тейри (болқор-қорачой), тенгер (мўғул), тура (чуваш) шакли ҳам ишлатилган. тангри бутун борлиқнинг яратувчиси, чексиз фазода фақат унинг ўзи ҳамма нарсадан воқиф, адолатли ва марҳамат эгаси …
4 / 15
маънавиятининг хусусиятлари. ўрта осиё табиий ривожининг бошланиши буюк аллома аҳмад ал-фарғоний ва мусо муҳаммад ал-хоразмийларнинг номи билан боғлиқдир. 1998 йилда аҳмад ал-фарғоний таваллудининг 1200 йиллиги юртимизда кенг нишонланди. у машҳур фалаккиётшунос олим. унинг асосий асарлари “фалакдан бўладиган сабаблар”, “астролябия фани усуллари”, “осмон ҳаракатлари ва юлдузлар илми” ва бошқа саналар. муҳаммад мусо ал-хоразмий шарқнинг буюк мутафаккир қомусий олимидир. унинг илми нужум, геодезия, жуғрофия, риёзиёт соҳасидаги хизматлари беқиёсдир. хоразмий “синд ҳинд”, “зижи хоразмий”, қуёш соати ҳақида рисола, “ернинг шакли ҳақида китоб”, “мусиқа бўйича рисола”, “тарих ҳақида” ва бошқа асарларнинг муаллифи. шарқ фалсафий ахлоқий фикри ривожини абу-наср фаробийсиз тасаввур қилиш қийин. у шарқ аристотели деган унвонга сазовор бўлган. у яратган асарларнинг умумий сони 160 та бўлиб уни икки гуруҳга ажртиш мумкин: а) қадимги юнон файласуфлари ва табиатшунослари-аристотель платон, галент ва бошқаларнинг илмий меросларини таржима қилиш, шарҳлаш ва ўрганишга бағишланган асарлар. б) ўрта аср фанининг табиий, ижтимоий фалсафий соҳаларига оид рисола. жумладан ”аристотельнинг метофизика” …
5 / 15
ўпгина асарларида бу масала ҳақида фикрлар баён этган. жахон маданияти ва маърифатига катта ҳисса қўшган, шарқ ва европада “шайх-ур раис-олимлар бошлиғи” унвонига эга бўлган аллома абу али ибн сино (980-1037) нинг мероси биз учун бебаҳо хазинадир. у ўз умри давомида 450 дан ортиқ асарлар яратган. унинг “тиб қонунлари” номли 5 жилддан иборат китоби асрлар давомида шарқ ва европада медицина бўйича асосий қўлланма бўлиб хизмат қилиб келмоқда. ix-xii маънавияти ва маърифати ривожида кўринган шоири юсуф хос ҳожиб ҳам катта ўрин тутади. юсуф хос ҳожиб ўзининг ягона достони бўлмиш “қутадғу билиг” (“бахтга элтувчи билим”) билан машҳурдир. бу асар 1069 йилда ёзилган бўлиб, уни шоир қашқар хоқими сулаймон арслон қорахонга бағишлаган. шу асар учун унга хос ҳожиб, яъни буюк хоннинг махсус маслахатчиси унвони берилган. достон қаҳрамонлари - хоқим кунтуғди адолат рамзи,вазир ойтўлди бахт рамзи сифатида, вазирнинг ўғли ўгдулмиш ақл рамзи сифатида тасвирланади. ix-xii асрлар давомида марказий осиёда илм, фан, маърифат, маънавият юқори даражада …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "diniy madaniy an’nalarning ahamiyati"

презентация powerpoint diniy madaniy an’nalarning ahamiyati 1.milliy madaniyatlarning diniy madaniyat shakllanishidagi roli. 2.diniy urf-odatlarninig shaxs dunyoqarashi va tafakkuriga ta’siri. 3.diniy madaniy an’analarninig ahamiyati va ularning o‘zaro ta’siri авесто “видевдат” китоби / м.м.исҳоқов таржимаси. – т.: тошдши нашриёти. – 96 б. авесто “яшт” китоби / м.исҳоқов таржимаси. – т.: шарқ, 2001. – 124 б.\ “авесто” китоби – тарихимиз ва маънавиятимизнинг илк ёзма манбаи” мавзуидаги илмий-амалий семинар материаллари. – тошкент, 2000. аширов а. “авесто”да мерос маросимлари. – т., 2001. исҳоқов м. халқ даҳосининг қадимги илдизлари ва илк куртаклари. (зардуштийлик, зардушт ва авесто ҳақида) “тил ва адабиёт таълими” журнали, 1992. № 2. марказий осиё динлари тарихи / масъул муҳаррир – ш.ёвқоч...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "diniy madaniy an’nalarning ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: diniy madaniy an’nalarning aham… PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram