қадимги шарқда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар

DOC 79,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1352033336_28637.doc қадимги шарқда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар www.arxiv.uzwww.arxiv.uz қадимги шарқда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар режа: 1. қадимги шарқда сиёсий-ҳуқуқий таълимотларни пайдо бўлиши ҳақида (миср, бобил ва бошқалар) 2. қадимги ҳиндистонда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар 3. қадимги хитойда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар. 4. қадимги туронда сиёсий ва ҳуқуқий қарашлар («авесто») шарқда (қадимги миср, хитой, ҳиндистон, турон ва эрон мамлакатлари) fарбда (қадимги юнон, рим мамлакатлари) сиёсий ва ҳуқуқий қарашларнинг келиб чиқиши илк босқичларида михфологик-афсонавий ғоялар асосида ривожланган. мирфология инсон, жамият, ҳокимият, давлат, ҳуқуқ ва қонунларни баҳолайдиган ҳолда илоҳий кучлар фаолияти билан боғлаган. ердаги воқеаларнинг илоҳиёт билан боғланиш усуллари ва характери қадимги халқларда турли хил ҳал қилинган- ёки акс эттирилган. бу муносабатлар, яъни ердаги сиёсий, ҳуқуқий тартибларнинг, ҳукмронликнинг илоҳий илдизлари, сабаблари ҳақидаги тасаввурлар, сиёсий ва ҳуқуқий қарашлар асрлар давомида ривожланди. турли йўналишдаги таълимотларнинг келиб чиқишига сабаб бўлди. қадимги шарқ халқлари тарихида мавжуд бўлган мифологияларда худо барча борлиқнинг яратувчисидир. қадимги вавилония ва ҳиндистонда эса …

обланади. қадимги миср халқларида кенг тарқалган ғояларга кўра, барча ҳақиқат, адолат, одил судлов (маат) худо томонидан бошқарилади. судьялар маат тасвири туширилган туморларни тақиб юрганлар. ердаги барча тартиботлар, сиёсат, қонунлар, одамлар ўртасидаги ўзаро муносабатлар, бош ижодкорга сиғиниш «птахотеп насиҳатлари” (эрамизгача xxviii аср) каби қадимги ёзма манбачаларда ўз аксини топган. «птахотеп насихатлари» да таъкидланишича, барча эркин фуқаролар табиий равишда бир-бирига тенгдир, ҳар бир инсоннинг ҳатти-ҳаракатлари адолат ва яхшилик меъёрларига мос бўлиши керак. албатта бу талаблар қадимги миср жамиятининг юқори табақа вакилларигина эди. аҳолининг кўпчилигини ташкил этган қўллар бундан ташқарида эди. шуни таъкидлаш жоизки, қадимги сиёсий-ҳуқуқий таълимотлар авваламбор халқ оғзаки ижодида кейинчалик ёзма манбаларда афсонавий қаҳрамонлар, халқ халоскорлари худолар тўғрисидаги ёзма манбаларда ифодаланган бўлса, кейинчалик "авесто" (ахура мазда) ҳамда сиптомен ҳақидаги афсоновий- диний таълимотларга мухолифат сифатида дунёвий таълимотлар ҳам тараққий этди. масалан, қадимги юнон мутафаккирлари суқрот, афлотун, арасту шарқда эса фаробий кабилар асарларида ўз ифодасини топди. қадимги вавилонияда тарқалган мифга кўра, адолат ҳомийси, …

изгача viii асрда яшаган. зардўштийлик ғоялари асрлар оша дунёга кенг тарқалди. ҳаётдаги икки қарама-қарши қутбнинг яхшилик ва ёмонликнинг ўзаро кураши, яхшилик ҳомийси ахура-мазда билан ёвузлик ҳомийси ахура ману ўртасида рўй беради. бу кураш кескин, шафқатсиз ва абадийдир. дастлабки мифологик тасаввурларнинг аста-секин, конкретлашиб, ижтимоий ҳаёт, давлат, сиёсат, ҳуқуқ ҳақидаги дастлабки таълимотларнинг пайдо бўлиши тарихи узоқ тарихга эга. бу жараён турли халқларда турли хил кечган. лекин барча халқларга, мамлакатларга хос бўлган умумий қонуниятларни олсак адолатсизликка қарши адолат, зўрлик ва қонунсизликка қарши қонунийлик, раҳм-шафқат, урушга қарши тинчлик ғояларининг илгари сурилишини кузатамиз. характерли жойи шундаки, халқ оғзаки ижодида, ёзма манбаларда диний ва дунёвий китобларда эзгуликка интилиш, инсон номини улуғлаш, социал адолатга эришиш учун кураш тарихи барча қадимги халқлар ҳаётига хосдир. хулоса шундан иборатки, энг қадимги давлат ва ҳуқуқ тўғрисидаги қарашлар, ғоялар шарқда тахминан тўрт минг йил аввал халқ оғзаки ижодида, ёзма диний китобларда диний-мифологиялар тарзида шаклланди. 2.қадимги ҳиндистонда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар қадимги ҳиндистонда …

имоя этилади. «ману қонунлари» да асосий эътибор жазо белгилашга қаратилади. жамият варналарга бўлинган, улар ўртасида нотенглик мавжуд. эрамизгача vi асрда яшаган сиддхартха брахманизм ва ведда, упапишаддаги ғояларни кескин танқид қилиб чиқди ва у ўзини «маърифатли инсон»- будда деб атади. унинг уқдиришча, олий ҳокимият худо ҳақидаги ғоялар инсони чалғитади, ҳамма гап инсоннинг ўзига боғлиқ. у барча сиёсий-ҳуқуқий нормаларни, ахлоқий тартиботларни одамлар ўзлари, яратиб олишлари керак деб кўрсатади. буддизмга хос бўлган жазо чораларини чеклаш хақидаги фикрлар «дхаммпадада»да учрайди. инсоннинг айби тасдиқланмасдан уни жазолаш мумкин эмас. буддизмда дхаммани улуғлаш, қонунликни улуғлаш деган гап эди. буддизм аста-секин барча ижтимоий сиёсий воқеаларга, шу жумладан давлат фаолиятига ўз таъсирини ўтказа бошлади. гарчи буддизмда асосий ғоя ҳар инсоннинг ўзи ўзини шакллантириб, ниҳоят нирванга руҳан юксалиб бориши билан боғлиқ бўлсада, аммо бу янги диннинг кўп томонлари ердаги ҳаёт билан боғлиқ эди. шунинг учун ҳам эрамизгача 268-232 йилларда ҳокимиятни бошқарган ашоки буддизмни давлат дини деб эълон қилади. буддизм шу …

илоҳий қудратга эмас, балки дао қилади, дао қонунчилик ва сиёсий бошқарувнинг асосидир, деб таъкидлади. даога бўлган муносабатда барча тенгдир. лао-цзиннинг кўрсатишича, ўша пайтдаги барча нохушликлар, маданиятнинг чекланганлиги, одамлар ўртасидаги сиёсий-ҳуқуқий нотенгликларнинг асосий сабаби ҳақиқатни қарор топмаганидир. у ҳаётдаги, жамиятдаги барча адолатсизликларни қоралар экан, у бутун эътиборини ўзини ўзи яратувчи даога қаратди, дао адолатни тикловчи асосий восита деб уқтирди. даоизмдаги муҳим томон одамларни хотиржам яшашга ундашдир. бойлик ҳам, мансаб ҳам ўткинчи, улардан четроқда юриш керак деган ғоялар илгари сурилган. қадимги хитой ижтимоий-сиёсий фикр тараққиётида конфуций (эрамизгача 551-479 йиллар) таълимоти унинг шогирдлари томонидан тўпланган «лунь юй» (суҳбатлар ва мулоҳазалар) китоби катта рол ўйнайди. конфуций ўзидан олдин пайдо бўлган билимларни умумлаштириб, янада ривожлантириб, давлат ҳақидаги ўз қарашларини баён этади. давлат гўё катта бир оила, оила бошлиғи-император бош ҳукмрон, қолганлар унга бўйсуниши керак. конфуций мавжуд тартибларни кескин танқид қилиш йўлидан бормайди. у келишувчилик, мароса йўлини танлайди. мавжуд ижтимоий тузим ва тартиботларни тан олган ҳолда, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қадимги шарқда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар"

1352033336_28637.doc қадимги шарқда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар www.arxiv.uzwww.arxiv.uz қадимги шарқда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар режа: 1. қадимги шарқда сиёсий-ҳуқуқий таълимотларни пайдо бўлиши ҳақида (миср, бобил ва бошқалар) 2. қадимги ҳиндистонда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар 3. қадимги хитойда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар. 4. қадимги туронда сиёсий ва ҳуқуқий қарашлар («авесто») шарқда (қадимги миср, хитой, ҳиндистон, турон ва эрон мамлакатлари) fарбда (қадимги юнон, рим мамлакатлари) сиёсий ва ҳуқуқий қарашларнинг келиб чиқиши илк босқичларида михфологик-афсонавий ғоялар асосида ривожланган. мирфология инсон, жамият, ҳокимият, давлат, ҳуқуқ ва қонунларни баҳолайдиган ҳолда илоҳий кучлар фаолияти билан боғлаган. ердаги воқеаларнинг илоҳиёт билан боғланиш усуллари ва характери ...

Формат DOC, 79,0 КБ. Чтобы скачать "қадимги шарқда сиёсий ва ҳуқуқий таълимотлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қадимги шарқда сиёсий ва ҳуқуқи… DOC Бесплатная загрузка Telegram