психологик мактабларниг вужудга келиши

PPTX 15 pages 687.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 687.9 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

презентация powerpoint мавзу: психологик мактабларниг вужудга келиши чикаго мактаби. жеймс ва дpюилар функционал психологиянинг чикаго мактаби дастурини тайёрлашади. бу дастур 1906 йилда д.н.энжело томонидан америка психология ассоциациясига тақдим қилинади. унда функционал психологик жараёнлар ҳақида белгиланади. жараён эҳтиёж билан муҳит ўртасидаги бирламчи вазифани бажаради. онгнинг асосий белгиланиши «янгича нисбатан аккомодация»дир. организм психофизик бутунлик сифатида ҳаракат қилади. шунинг учун психология онг билан чегараланиб қолмайди. бу соҳада энжело структуриал психологияга ҳужум қилади. агар титченер психологияни бошқа фанлардан қатъий чегараланишини талаб қилса, функционалистлар унинг неврология, социология, антропология билан ҳамкорлигини тарафдорлари бўлишди. чикаго мактабида мушаклар тузилиши ва эҳтиёж факторига катта аҳамият берилган. онгнинг ва хулқнинг фаолиятини ўрганувчи психофизик тартиб америка функционализмида табиий-илмий бўёққа эга бўлиб европа йўналишидан кескин фарқ қилади. лекин уларни умумийлик томонлари кўп бўлган. қисқа вақт мобайнида гуллаб яшнаган функционал мактабнинг теологизми структурализм сингари парчаланиб кетди, бошқа оқимлар томонидан сиқиб чиқарилди. шу оқимлар функционализм муаммоларини «ютиб» юборади. функционализмнинг фалсафий лойиҳаларининг бир нарса эканлигини …

2 / 15

ионал ва ирода жараёнлари ҳам сезги, тасаввур ва тушунчаларнинг қўшилишидир, деб тушунтирилади. ассоциатив психологиянинг вакиллари ҳам интеллектуалистларга киради, чунки улар ҳам бирламчи ва асосий элемент тасаввурлардир, деб ҳисоблаганлар. психология ва педагогикада интеллектуализмнинг энг кўзга кўринган вакили гербарт ҳисобланади. волюнтаристик психология интеллектуализмдан фарқ қилиб психик ҳаётнинг асоси сифатида шахснинг иродасини, активлигини, фаоллигини илгари суради. барча мураккаб психик жараёнлар, хусусан, тафаккур ҳам инсоннинг иродавий активлиги деб талқин қилинган. волюнтаристик психологиянинг вакиллари г.линне (1889-1941), г.мюнстерберг (1863-1916) эдилар. вилгельм вундт ҳам гарчанд ироданинг асосий ҳислардир деб ҳисоблаган бўлса ҳам волюнтарист эди. фрейдизм бу австриялик психиатр ва психолог зигмунд фрейд (1856- 1939) номидан олинган бўлиб, психология ва невропотологиядаги алоҳида йўналишдир. фрейд таълимотига кўра, шахс психологик ҳаётининг асоси жинсий лаззат олишга қаратилган, туғма онгсиз майл(инстинкт)дир. лекин тарихан таркиб топган одат, ахлоқий тамойиллар туфайли, ижтимоий «цензура»нинг мавжудлиги туфайли бу майл тўғридан-тўғри тўсилади. шунинг учун ҳам баъзи кишиларда бу онгсиз табиий майл билан англаб турилган вазият ўртасида ички …

3 / 15

и бутуннинг мазмунини белгиламайди, балки, аксинча, бутун (яхлит структура) қисм элементларнинг ҳусусиятларини белгилаб беради. эмпириклар психологияни руҳ ҳақидаги фандир, деб эмас, «руҳий ҳодисалар» ёки «онг ҳодисалари» ёки бўлмаса фақатгина онг ҳакидаги фандир, деб таъкидладилар. бу «руҳсиз» психологиядир (н.н.ланге), «ҳеч қандай метафизикасиз психологиядир» (а.и.введенский). эмпирик психологиянинг тарихий хизмати шундан иборатки, унинг вакиллари илмий жиҳатдан ўрганиш предмети сифатида руҳни инкор қилди. бу ҳолатни психологиянинг метафизик ва идеалистик қарашлардан ҳоли бўлиш йўлидаги катта қадами деб ҳисоблаш мумкин. экзистенциализмнинг асосчиси бўлмиш немис файласуфи мартин хайдегер (1889-1978) “тушуниш учун ўз диққатимизни қарата олсаккина биз фикрлашга ўрганамиз”, - деб ёзади. унинг фикрича, нарса ва воқеаларнинг моҳиятини тушуниш, англаб етиш, инсон фикрлаш жараёнида муҳим ўрин эгаллайди. тушунишни талаб қиладиган нарса инсонни фикрлашга ундайди. тушунишни талаб қиладиган нарса ҳеч қачон биз томонимиздан яратилмайди. к.р.мегрелидзенинг таъкидлашича, инсондаги бирор бир руҳий ҳодиса ижтимоий омилни ҳисобга олмасдан туриб, тўғри тушунтирилиши мумкин эмас. бу нарса биринчи навбатда тафаккурга тааллуқлидир. тафаккурнинг ижтимоий ҳаётнинг …

4 / 15

иднинг фикри ижтимоий етилган фикрларнинг хусусий кўринишидир. вюсбург мактаби психология фани тараққиётида немис психология мактаби муҳим ўринлардан бирини эгаллайди ва асримизнинг бошларида германияда вюрсбург психология мактаби деб номланган янги йўналишга эга бўлган психологик оқим пайдо бўлди. мазкур йўналишнинг йирик вакиллари сифатида о.кюлпе (1862-1915), к.бюллер (1879-1922), а.мессер (1837- 1937), ах нарсис (1871-1946) ва бошқаларни санаб ўтиш лозим. улар томонидан олиб борилган экспериментал тадқиқотлар тафаккур муаммосининг ривожига маълум даражада ҳисса қўша олди. вюрсбург психология мактаби вакиллари тафаккурни ҳиссий босқичда турган психик жараёнларга, яъни сезги ва тасаввурларга ажратиб ўрганишда расионал босқичдаги мураккаб жиҳатлардан механик равишда вужудга келади, деб тушунтириш мумкин эмаслигини экспериментал йўл билан исботлашга ҳаракат қилдилар. олиб борилган тадқиқотларни ўзларининг устиларида ўтказиб, натижаларни объектив бўлишига камроқ эътибор берганлар. вюрсбург психология мактаби намоёндаларидан бири о.зелс тафаккурни интеллектуал операциялар ҳаракати сифатида қабул қилган. у ўз олдига фикр юритиш фаолиятининг у ёки бу жиҳатлари қай йўсинда шаклланишини кузатиш, интеллектуал фаолият босқичларини кўрсатиш ақлий фаолиятнинг продуктив …

5 / 15

941) ва бошқалар киради. гешталтчилар фикрига қараганда, ҳар бир психик ҳодисанинг мазмуни унинг таркибига кирувчи қисм ва элементларни биргаликда акс эттиришдан кўлам жиҳатидан кенг, мазмун жиҳатидан рангбарангдир. гештальтчиларнинг аксиоматик характерга эга бўлган ушбу фикрлари мазкур таълимот ғоясини очиб беришга хизмат қилади, алоҳида олинган қисм ва элементларнинг йиғиндиси яхлит тузилиш мазмунини белгилаб бера олмайди, аксинча яхлит тузилма қисм ва элементларнинг хусусиятлари ва хоссаларини белгилаб беришга қурби етади. image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "психологик мактабларниг вужудга келиши"

презентация powerpoint мавзу: психологик мактабларниг вужудга келиши чикаго мактаби. жеймс ва дpюилар функционал психологиянинг чикаго мактаби дастурини тайёрлашади. бу дастур 1906 йилда д.н.энжело томонидан америка психология ассоциациясига тақдим қилинади. унда функционал психологик жараёнлар ҳақида белгиланади. жараён эҳтиёж билан муҳит ўртасидаги бирламчи вазифани бажаради. онгнинг асосий белгиланиши «янгича нисбатан аккомодация»дир. организм психофизик бутунлик сифатида ҳаракат қилади. шунинг учун психология онг билан чегараланиб қолмайди. бу соҳада энжело структуриал психологияга ҳужум қилади. агар титченер психологияни бошқа фанлардан қатъий чегараланишини талаб қилса, функционалистлар унинг неврология, социология, антропология билан ҳамкорлигини тарафдорлари бўлишди. чикаго мактаби...

This file contains 15 pages in PPTX format (687.9 KB). To download "психологик мактабларниг вужудга келиши", click the Telegram button on the left.

Tags: психологик мактабларниг вужудга… PPTX 15 pages Free download Telegram