билиш жараёни ва тадқиқотчининг ижодий хислатлари

DOCX 56,6 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1497260219_68505.docx билиш жараёни ва тадқиқотчининг ижодий хислатлари ружа: 1. илмий билим ҳақида тушунча 2. билиш жараёни хусусиятлари 3. илмий фикрнинг пайдо бўлиши 4. умумилмий тушунчалар ва уларнинг билишдаги роли 5. тадқиқотчининг шахсий фаолияти босқичлари илмий билим ҳақида тушунча таянч иборалар ва атамалар: фан, билим, билимнинг тушунар-лилиги, билимни тушунишлик, билимнинг мукаммаллиги, билимнинг чуқурлиги, билимнинг тезкорлиги (оперативлиги), билимнинг ихчамлиги, билимнинг аниқлиги ва умумийлиги, билимнинг тизимий-лиги, янги сифат босқичи, илмийлик, илмий билим, аклий фаолият. билим тушунчаси ҳам кенг қамровли, шу сабабли ҳам унинг таъ-рифларини ҳар хил кўринишда учратиш мумкин, аммо уларда ифодала-наётган мазмун-моҳият умумийдир. улардан баъзиларини келтирамиз. «билим - кишиларнинг табият ва жамият ҳодисалари ҳақида ҳосил қилинган маълумотларидир ва яна билим объектив борлиқнинг инсон тафаккурида акс этишидир». «билим - одамларнинг предметлар ва жамиятни билиш (тасаввур этиш, тушу ниш) маҳсули». «билим-табиат, жамият ва тафаккурнинг қонуниятлари тўғрисидаги илмий тушунчаларнинг яхлит ва системалаштирилган йиғиндисидир». бу таъриф умумназарий қоидалар асосида ифодаланган таърифдир ва унинг ёрдамида илмий билим …

ам бу талаблар қўйилади. бу эса илмий билим, деган тушунчани шакллантиришга асос бўлмоқда. шу сабабли ҳам билим нисбийдир, у доимо ривожланиб, такомиллашиб боради. булардан ташқари билим, умумлашган ёки аниқ ёки кенгроқ, мунтазам ёки тизимий каби кўринишларда бўлиши мумкин. шунинг билан бирга баъзи билимлар фан таълим амалиёт интеграция мазмунини акс эттирувчи ҳам бўлади. шу сабабли билимнинг объектив сифатларига тушунарлилик, илмнинг чукурлилиги ва тушунишлилиги, мукаммаллик, тезкорлиги, аниклиги, умумлашганлик, тизимлилик, субъектив сифатларига ихчамлилик мансубдир. энди билимларга кўйилган талабларни кўриб чиқайлик: 1. билимнинг тушунарлилиги - бу сифат, таълим олувчилар томонидан билимлар ўртасидаги алоқасини тушунишларида, муҳим ва асосий бўлмаган алоқаларини ажрата билишда, билим олиш усуллари ва тамойилларини билишда акс этади. 2. билимни тушунишлик - бу ўзлаштириш бошқа кўрсаткичларни синтез қилувчи якуний натижаларни ифодаловчи бир мунча умумлашган сифатдир. у билимнинг чукурлилиги, мукаммаллиги ва тизимланганлигига қараб бир билимнинг ўзи турлича тушунилиши, ифодаланиши ва ундан фойдаланилиши мумкин. 3. билимнинг мукаммаллиги - буни аниқлаш учун тушунчанинг барча белгилари ва …

ликка (индукция) ўтказиш қобилиятини аниқлаш билан текширилади. 8. билимнинг тизимийлиги - буни тогапириқларни тушунча-ларнинг иерархиясини аниқлашдаги уларнинг изчиллиги, ўзаро боғлиқлиги тизими билан текширилади. дастлабки билимлар амалий характерда бўлиб, улар асосида фанлар шаклланган (пайдо бўлган) ва ҳозирда ҳам фаннинг турли янги соҳалари пайдо бўлиб келмоқда. жумладан, кибернетика, атом ва ядро энергетикаси, косманавтика, электроника, генетик код назарияси, социал психология, математик лингвистика, бионика, эргономика, глобалистика, синергетика, сунъий тафаккур ва шу кабилар илм-фан тараққиёти натижасида ҳамда жамият тараққиётида сезилаётган эҳтиёжлар туфайли янги фан ёки илмий йўналишлар сифатида пайдо бўлмокда. демак, кишилик жамияти пайдо бўлиши, ривожланиб бориши билан мое равищда ундаги яшовчи инсонлар ақли, онги, фикрларининг ҳам ривожланиши натижасида ва башарият тараққиётлари заруратлари асосида илмда ҳам, шу жумладан, фанда ҳам янгиликлар: янги билим, янги соҳа, янги йўналиш, янги фан, янги таълимот ва шу кабилар пайдо бўла бошлаган. янгилик, маълумки, жараён ва ҳодисалар кечишидаги янги сифат босқичига ўтиш натижасида ҳосил бўлади. бундай янги сифат босқичига ўтишни …

ва илмдан ташқари шакллари ҳам фарқ қилинади. илмдан ташқари илмларга маданият, адабиёт, санъат, мифология, дин ва шу каби соҳаларга оид билимлар киради. одатдаги фан соҳаларида тадқиқ этиладиган билимлар экзотерик (кўзга ташланувчан) билимлар деб аталса, астрология ва шу каби соҳаларга оид билимлар эзотерик (пинҳоний) билимлар дейилади. экзотерик билимлар илм-фан қоидаларига зид келмайдиган бўлса, эзотерик билимлар бундай қоидаларга зид келиши мумкин». демак, билимлар ршсон ақлий фаолиятининг доимо ривожланиб, такомиллашиб борувчи жараёни бўлиб, у инсонни яратувчиликка, ижодкорликка ундар экан ва натижада уларда илмий билимлар тизими яратилади. билиш жараёни хусусиятлари умуман билиш деганда жараённинг ҳаракатдаги баъзи ҳолатини, муайян предметлардаги қандайдир воқеаларни амалга опшришни, баъзи жараёнларнинг кечиши ва бопща ҳолатларини тавсифловчи инсон фаолияти маҳсули тушунилади. «билиш - таълим олувчи онгида ташқи дунё акс этишининг маълум шаклига тегишли таълим-тарбия олувчининг хотирасида сақланиб қоладиган ва унинг амалий фаолиятини тартибга солиш ва ташкил этишга йўналтирилган тасаввур ва тушунчалар кўринишидаги ифодасидир». билиш тадкиқот усули ва унинг ёрдамида табиат ва …

иба каби тадқиқот усулларини жорий этишда топиш мумкин. гераклит дунёни билиш мумкинлигига қаттиқ ишонган ва инсон ақли учун чегара йўқ, деб ҳисоблайди. суқрот билимнинг олий вазифаси назарий эмас, балки амалиётдир ва билим умумийлик ҳақидаги фикр ҳамда тушунчалар мажмуидир, деб фикр юритади. демокрит эса сабабиятни зарурат билан бирдай деб билган, тасодифни инкор этган, уни билмаслик натижаси сифатида талқин қилган. унинг таълимотича, ақл воситаси билан билиш ривожланиб бораверади. архимед кўплаб кашфиётлар қилган, шу жумладан, ричаг, гидростатика, аэростатика қонунларини кашф қилган. у кўпроқ тажрибага таянди. архимед винт орқали экинларни суғоришни, буғдой ёки кум сингари сочилувчи экинларни юқорига кўтариш муаммоларини механизациялаштирди. ал-киндий биринчи бўлиб ақлнинг тўрт хил, яъни зарурий, имконий, эришилган ва намоён бўладиган тарзда кўриниши ҳакида фиклар тизимини кашф этди. бу тизим ҳозирги замон билиш назарияси ва ити жараёнида ҳам ўз долзарблигини йўқотмаган. абу наср форобий - шарқ арастуси - «иккинчи муаллим» -тарбия борасида муаллим шогирдга нисбатан ўта ҳокимликка (қаттиккўлликка) ҳам, бўшликка ҳам …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"билиш жараёни ва тадқиқотчининг ижодий хислатлари" haqida

1497260219_68505.docx билиш жараёни ва тадқиқотчининг ижодий хислатлари ружа: 1. илмий билим ҳақида тушунча 2. билиш жараёни хусусиятлари 3. илмий фикрнинг пайдо бўлиши 4. умумилмий тушунчалар ва уларнинг билишдаги роли 5. тадқиқотчининг шахсий фаолияти босқичлари илмий билим ҳақида тушунча таянч иборалар ва атамалар: фан, билим, билимнинг тушунар-лилиги, билимни тушунишлик, билимнинг мукаммаллиги, билимнинг чуқурлиги, билимнинг тезкорлиги (оперативлиги), билимнинг ихчамлиги, билимнинг аниқлиги ва умумийлиги, билимнинг тизимий-лиги, янги сифат босқичи, илмийлик, илмий билим, аклий фаолият. билим тушунчаси ҳам кенг қамровли, шу сабабли ҳам унинг таъ-рифларини ҳар хил кўринишда учратиш мумкин, аммо уларда ифодала-наётган мазмун-моҳият умумийдир. улардан баъзиларини келтирамиз. «билим - кишил...

DOCX format, 56,6 KB. "билиш жараёни ва тадқиқотчининг ижодий хислатлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: билиш жараёни ва тадқиқотчининг… DOCX Bepul yuklash Telegram