таълим жараёни. дидактика хакида тушунча

DOC 121.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403776292_46835.doc таълим жараёни таълим жараёни. дидактика хакида тушунча режа: 1. дидактика хакида тушунча 2. талабалар билим, кўникма ва малакаларни шакллантириш жараёни 3. таълим жараёнинг мазмуни дидактика хакида тушунча таълим жараёнининг умумий конуниятларини ўрганувчи кисм дидактика деб номланади. дидактика таълим жараёнининг мохияти, таълимни муваффакиятли олиб бориш шартлари, таълимнинг вазифаси ва мазмуни, таълимни ташкил этиш шаклл ва усуллари, ўкувчиларнинг билимини текшириш ва бахолаш билан шугулланади дидактика грекча «дидактос» сўзидан олинган бўлиб, «мен ўкитаман» демакдир. дидактика барча ўкув предметларини ўкитишнинг умумий конун ва коидаларини белгилаб беради. талабалар билим, кўникма ва малакаларни шакллантириш жараёни даврнинг долзарб муаммоларидан бири талабаларнинг касбий махоратини ошириш, уларда мухим касбий билим, куникма ва малакаларни хосил килишдан иборат. олий мажлиснинг ix сессиясида республикамиз президенти и.а.каримов олий таълим тизими олдида турган мухим вазифаларга тухталиб, шундай деган эди: “укув юртларимизни битириб, таълим-тарбия олиб чикаётган ёшларимизнинг олган мутахассислиги ва тайёргарлиги куп жихатдан замон талабларига, бозор иктисодиёти эхтиёжига жавоб бермаслиги кузга ташланмокда. ...олий укув …
2
амдаги адабиётларда назарий жихатдан асослаб берилган. бу тушунчаларга канчалик аник таъриф берилганлигига карамасдан мазкур тушунчалар яна хам чукуррок урганишга ва назарий жихатдан хар томонлама асосланишга мухтож. педагогикага доир адабиётларда “билим” тушунчаси, одатда, инсонлар томонидан мавжуд билим ва ходисаларни, табиат ва жамият конуниятларини билиш махсули сифатида бахоланади. (пед. энцикл.,1965). бундай таъриф асосан билимнинг фалсафий киррасини очишга хизмат килади. дидактика назариясида эса “билим” тушунчаси, асосан, икки томонлама изохланади: талабалар узлаштириши лозим булган билимлар хамда улар томонидан узлаштирилиб амалий фаолият жараёнида кулланиладиган, шахсий хислатларга айланиб колган билимлар. биз юкорида келтирган биринчи таъриф таълим мазмунини белгилаб беради. бу билимлар адекват характерга эга булиб, жамият хаётида, тасдикланган моддий борликни ифодалайди. билимлар котиб колган, узгармас ходиса эмас, жамият хаётининг тарихий тараккиёти давомида билимлар хам узлуксиз ривожланиб, аникланиб, чукурлашиб ва бахзан жиддий узгаришларга учраб, такомиллашиб боради. педагогика назариясида билимларга хос булган ушбу омилни хисобга олгандагина таълим мазмунининг илмийлиги таъминланади. укув предмети доирасида такдим этиладиган билимларни икки гурухга …
3
иган билимлар хосил килинадиган куникма ва малакалар учун асос булиб хизмат килади. куникма ва малакаларнинг мазмуни ва узаро нисбати хакида бир канча йуналишдаги карашлар мавжуд. дидактикада мавжуд булган анханавий нукати назардан келиб чикадиган булсак, куникма малакадан олдин хосил булади ва машклар бажариш натижасида куникма малакага айланади. чунончи, “педагогик энциклопедия”да (1968) куникма - “ишлашга тугри келадиган шароитларга мос характерларни самарали бажара олиш” деб таърифланади; куникмалар хам амалий, хам назарий характерга эга булади. худди шу педагогик энциклопедияда “малака юкори даражадаги харакат сифатида таърифланади”, ушбу боскичда харакатлар автоматлашади, аклий бошкарув бир даража камаяди. малака амалий фаолиятни шу кадар тез бажарилишидирки, бунда харакат уз-узидан амалга оширилаётгандек булади”. хулоса килиб айтадиган булсак, “куникма харакатларни самарали бажариш имкониятидир; куникма-харакатдаги билимлардир; куникма маълум даражада уйлаб бажариладиган харакатлар; куникмалар кандайдир харакатни янги шароитларда бажаришнинг усулидир; куникма мураккаб тизимли психик ва амалий харакатларни эгаллашдир”. малакалар куйидагича таърифланади: “малака юкори узлаштирилганлик даражасига эга булган харакатлар йигиндисидир; малака билим ва куникмалар …
4
ондириш учун хизмат килади. куникма дастлаб амалдаги аклий назорат остида бажарилади. шартли рефлектор алокалари мустахкамлангач, ушбу назорат сусайиб боради. шунга кура айтиш мумкинки, инсон фаолиятидаги куникма маълум даражадаги аклий назорат остида амалга оширилади. бу эса куникманинг, уз навбатида. психологик педагогик мохиятини англатади. индивид харакатларида машклар натижасида шундай холат юзага келадики, бунда харакатнинг бажарилишида аклий назорат талаб килинмайди, фаолият автоматик тарзда бажарилади, натижада куникма малакага айланади. малаканинг психологик асоси, бир томондан, фаолият максадида, иккинчи томондан ушбу фаолиятнинг дастлабки холати билан узаро алокасида ифодаланади. инсондаги илгаридан мавжуд булган куникма ва малакаларга янгиларининг кушилиши натижасида мураккаб куникмалар шаклланади. масалан, автомобилни бошкариш куникмаси, хусусан машина эшигини очиш, двигателни ишга тушириш, тормоз, муфта, акселератор педалларини босиш ва бушатиш, узатмалар сонини алмаштириш ва учириш, фараларни улаш, рул чамбарагини бошкариш каби куплаб элментар куникма ва алокаларни кушилиши натижасида такомиллашади. шартли рефлектор алокаларининг мустахкамланиб бориши билан бахзи куникмалар тезкорлик билан малакаларга айланиб боради. талабаларда умуммехнат ва касбий малакалар …
5
балар билимларини чукурлаштириш ва тизимлаштириш билан, бошкача килиб айтганда, унга машклар тавсифи ва максади, кандай узлаштириш кераклиги тугрисида аник билимлар бериш билан белгиланади; - навбатдаги, иккинчи-боскич-малакалар шаклланиши асосини ташкил этувчи коидаларни шакллантириш ва билимларни узлаштириш, кайта тиклаш боскичи хисобланади; - учинчи боскич-навбатдаги машкларни бажариш жараёнида тургунлашиб колиши мумкин булган харакатлар, бошлангич хатоликларни бартараф килувчи намуналарни намойиш килишдир. укитувчи у ёки бу харакатларни кандай амалга ошириши лозимлиги, иш жараёнида талаба дуч келадиган кийинчиликларни курсатиб беради; - туртинчи боскич-харакатни амалий узлаштириш, малакани шакллантириш билан белгиланади. малаканинг шаклланиши харакатни бажариш усулини такомиллаштиришга каратилган машклар жараёнида амалга ошади. бунда талаба англи равишда коидалардан фойдалана бошлайди. бу уринда айникса харакатларни тахлил килиш, хатоларни урганиш ва уларнинг олдини олиш мухим ахамиятга эга булади; - нихоят, охирги бешинчи боскич- мустакил ва тизимли бажариладиган машклардан иборат булади. бу машклар мураккабликни ошиб бориши билан биргаликда уларнинг хилма-хиллигига эхтибор берилади, шунга мувофик фаолият кизикарли ва купчилик холларда ижодий тавсифга эга …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "таълим жараёни. дидактика хакида тушунча"

1403776292_46835.doc таълим жараёни таълим жараёни. дидактика хакида тушунча режа: 1. дидактика хакида тушунча 2. талабалар билим, кўникма ва малакаларни шакллантириш жараёни 3. таълим жараёнинг мазмуни дидактика хакида тушунча таълим жараёнининг умумий конуниятларини ўрганувчи кисм дидактика деб номланади. дидактика таълим жараёнининг мохияти, таълимни муваффакиятли олиб бориш шартлари, таълимнинг вазифаси ва мазмуни, таълимни ташкил этиш шаклл ва усуллари, ўкувчиларнинг билимини текшириш ва бахолаш билан шугулланади дидактика грекча «дидактос» сўзидан олинган бўлиб, «мен ўкитаман» демакдир. дидактика барча ўкув предметларини ўкитишнинг умумий конун ва коидаларини белгилаб беради. талабалар билим, кўникма ва малакаларни шакллантириш жараёни даврнинг долзарб муаммоларидан бири талабаларнин...

DOC format, 121.0 KB. To download "таълим жараёни. дидактика хакида тушунча", click the Telegram button on the left.