маънавий маърифий фаолият жараёнида ёшлар маънавиятини шакллантиришнинг амалий ҳолати

DOC 340,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1407838212_58556.doc маънавий маърифий фаолият жараёнида ёшлар маънавиятини шакллантиришнинг амалий ҳолати reja: 1. оила, маҳалла ва жамоатчиликнинг шахс маънавиятини шакллантиришдаги ўрни. 2 ёшларда ҳуқуқий маданиятни шакллантириш ва ривожлантиришнинг ўзига хос томонлари 1. оила, маҳалла ва жамоатчиликнинг шахс маънавиятини шакллантиришдаги ўрни. оила ҳар бири ўзига хос турли-туман феъл атворли одамларнинг кичик жамоасидир. томчилар йиғилиб кўл ҳосил қилганидек, оилалар жамул-жам бўлиб, жамиятни ҳосил қилади. айнан шу масканда ўзаро ҳурмат, меҳр-оқибат, ҳалоллик, поклик, меҳатсеварлик, ватанпарварлик, инсонпарварлик каби олий даражадаги қадриятлар шаклланади, авлоддан-авлодга етказилади. шу сифатлар она сути, оила аъзолари меҳри ва намунаси билан бола хулқи, хатти-ҳаракати мазмунига сингиб боради. инсоният яралибдики, доимо уюшиб яшаб келган. чунки бир жойда уюшиб яшаш турли хил хавфдан ҳимояланишни осонлаштирган. шу сабабли овуллар, қишлоқлар ва шаҳарлар пайдо бўлган. айниқса, ишлаб чиқаришнинг ўсиши ва меҳнатни ташкил этиш масаласи кун тартибига қўйилиши халқнинг бир жойда тўпланиб яшаш истиқболини янада ривожлантирди. бу ҳол мамлакатимиз халқлари тарихига ҳам хос бўлиб, халқимизнинг турмуш тарзи …
2
лди. «ўрта осиёда ва аввало, ўзбекистонда маҳалла каби ўзини ўзи бошқарувчи ижтимоий ташкилотнинг ноёб шакли азалдан мавжуд бўлган ва шу кунгача ҳам сақланиб қолган, - деганди президент и. каримов.—ўзбеклар учун маҳалла жамоа тушунчасидан кўра кўпроқ маънони билдиради». маҳалланинг ўзига хос турмуш тарзи бўлиб, у ерда истиқомат қилувчи кишилар ким бўлишидан қатъий назар унинг қонун-қоидаларига бўйсунади, бир-бирларига ёрдам беради, тўй-маърака, ҳашарида бирга бўлади. шу сабабли маҳалланинг турмуш тарзи унда яшаётганлар тафаккурида ўзига хос из қолдиради. маҳаллада норасмий ижтимоий алоқалар тизими таркиб топгандир. агар бирон тўй бўлса, оқсоқолнинг бир оғиз гапи билан барча қўни-қўшнилар хизматда бўлади. биров чой қайнатади, биров масаллиғ олиб келади. хотин-қизлар ҳам барчаси хизматда бўлади. маърака ҳам худди шундай, бир оғиз гап-сўзсиз ижро этилади. ҳамма маҳалла шаънини сақлашга ҳаракат қилади. бу ерда жамоа ва оқсоқоллар фикрига бўйсуниш тамойили устивордир. бу нарса шарқона руҳиятга мосдир. шу сабабли халқимиз орасида «маҳалланг — ота-онанг», «бир болага етти маҳалла ота-она» иборалари пайдо бўлган. …
3
кашфиётларнинг (четдан қабул қилинган янги қадриятларнинг ҳам) тақдирини белгилайди: ё ривожлантиради, ё унутилишга маҳкум этади, ёки деформация қилиб, ўзига мослаштиради. маънавий муҳит — жамиятнинг ҳиссий, ақлий ва жисмоний камолот борасида эришган ўртача савияси асосида вужудга келган талаблари ва уларнинг амалга ошиши тартиби. муҳит, одатда, барқарорликка, бир текислик ва бир хилликка интилади, унинг талаблари ва таъсири ҳаммага бирдек — ўртача бўлади. унинг талабларига жавоб бериш учун кимлардир ўзини тарбиялайди, такомиллашади, ўсади ва ҳоказо. кимлар учундир умумий маънавий муҳитнинг талаблари камлик қилади. бундай шахслар ёки ижодий гуруҳларнинг имкониятлари лойиқ юзага чиқмасдан қолиш хавфи туғилади. шу боисдан умумий маънавий муҳит доирасида нисбатан мослашган табақавий, касбий — профессионал ёки гуруҳий муҳитлар — субмуҳитлар мавжуд. субмуҳитлар ўзаро бир​оз фарқ қилади. фарқ муайян ижтимоий гуруҳ, табақа ва синфларнинг психологияси ва сиёсий мавқейи, интилишлари таъсирида вужудга келади. аммо бу фарқлар ортиқча баҳо-ланмаслиги ва маънавиятга болшевикчасига мустаҳкамлаштирилган синфийлик нуқтайи назаридан ёндашиш учун асос бўлмаслиги керак. субмуҳит умум муҳитдан …
4
и, урф-одатлари, ахлоқий-маънавий қадриятларини авлоддан-авлодга етказувчи муқаддас маскан бўлиб келган. маҳалла инсонларнинг миллати, ёши, жинси, дини, ирқи, тили, эътиқоди, ижтимоий келиб чиқиши, шахсий ва ижтимоий мавқейидан қатъий назар уларни эзгулик йўлида жипслаштирувчи ва бирлаштирувчи катта оила ҳисобланади. бу оила инсонларнинг бир-бирларига бўлган ўзаро ҳурмати, муҳаббати, мустаҳкам дўстлиги асосида яшайди, фаолият кўрсатади. оила ва маҳалла ҳар томонлама бир-бирлари билан боғлиқ. зотан, маҳалла оилалардан ташкил топади. фарзандлар оила бағрида камол топгани каби, оила ҳам маҳалла ичида равнақ топади, нурли келажак сари интилади. керак бўлса, маҳалла оиланинг энг яқин маслаҳатчиси, тоғдай таянчидир. шарқ халқлари, чунончи, ўзбек халқи шу нарсани билади, теран маъно-мазмунини яхши тушунади. дарҳақиқат, шарқ халқлари учун муҳим хусусият хурсандчилик кунлари ҳам, бошга иш тушган онларда ҳам бир-бирига ҳамдард ва ҳамнафас бўлишдир. инсонлар ўртасидаги бундай боғлиқлик ва ҳамжиҳатликнинг муҳим воситаси — маҳалладир. профессор о. мусурмонованинг «оила маънавияти — миллий ғурур» (т.: «ўқитувчи», 1999) номли китобида маҳалла ва оила ҳақида батафсил маълумот берилади. …
5
ўрғони, дейиш ҳам мумкин. афсуски, бизда маҳаллалар тарихи ўрганилмаган. аслида, миллат тарихини ўрганиш маҳаллалар тарихини ўрганишдан бошланади. бизда маҳаллалар ўзаро яқин ҳамкорлик ва турли ҳунармандчиликларнинг ҳам маскани бўлган. маҳаллалар номларининг ўзи кўҳна бир тарих: кўнчилик, пичоқчилик, жувозкашлик, чархчилик, этикдўзлик, тайибкўча ва ҳоказо. шу билан бирга «профессорлар», «олимлар», «шифокорлар», «геологлар» каби маҳаллалар ҳам мавжуд. маҳалла шундай бир муқаддас маконки, унда инсонлар бир-бирлари билан опа-сингил, ака-ука, қуда-анда, дўст-биродар бўлиб, ҳар бир хонадондаги тўй-у маърака, мо​тамда, барча хонадонларнинг фарзанд тарбиясида ҳам барча маҳалла аҳли масъул, ютуқлар ҳам, камчиликлар ҳам умуммаҳалла аҳлиники ҳисобланади. шунинг учун ҳам халқимизда «отанг — маҳалла, онанг — маҳалла» деган нақл бежиз айтилмайди. маҳалла ҳақида гап кетганда, юртбошимиз ислом каримов таъкидлаганидек: «асрлар мобайнида маҳаллаларда кўпдан-кўп ҳаётий муаммолар ўз ечимини топиб келади. тўй-маъракалар ҳам, ҳайит-у ҳашарлар ҳам маҳалла аҳлисиз ўтмайди. маҳаллаларда сиёсий, иқтисодий ва бошқа масалаларга доир жамоатчилик фикри шаклланади. бу эса халқимизнинг турмуш тарзи, ота-боболаримиздан бизга мерос бўлиб келаётган тафаккур …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "маънавий маърифий фаолият жараёнида ёшлар маънавиятини шакллантиришнинг амалий ҳолати"

1407838212_58556.doc маънавий маърифий фаолият жараёнида ёшлар маънавиятини шакллантиришнинг амалий ҳолати reja: 1. оила, маҳалла ва жамоатчиликнинг шахс маънавиятини шакллантиришдаги ўрни. 2 ёшларда ҳуқуқий маданиятни шакллантириш ва ривожлантиришнинг ўзига хос томонлари 1. оила, маҳалла ва жамоатчиликнинг шахс маънавиятини шакллантиришдаги ўрни. оила ҳар бири ўзига хос турли-туман феъл атворли одамларнинг кичик жамоасидир. томчилар йиғилиб кўл ҳосил қилганидек, оилалар жамул-жам бўлиб, жамиятни ҳосил қилади. айнан шу масканда ўзаро ҳурмат, меҳр-оқибат, ҳалоллик, поклик, меҳатсеварлик, ватанпарварлик, инсонпарварлик каби олий даражадаги қадриятлар шаклланади, авлоддан-авлодга етказилади. шу сифатлар она сути, оила аъзолари меҳри ва намунаси билан бола хулқи, хатти-ҳаракати мазмунига синги...

Формат DOC, 340,0 КБ. Чтобы скачать "маънавий маърифий фаолият жараёнида ёшлар маънавиятини шакллантиришнинг амалий ҳолати", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: маънавий маърифий фаолият жараё… DOC Бесплатная загрузка Telegram