билимларнинг кўникма ва малакаларга айланиш технологияси

PPTX 811,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1700505503.pptx /docprops/thumbnail.jpeg билимларнинг кўникма ва малакаларга айланиш технологияси мавзу: билимларнинг кўникма ва малакаларга айланиш технологияси даврнинг долзарб муаммоларидан бири талабаларнинг касбий маҳоратини ошириш, уларда муҳим касбий билим, кўникма ва малакаларни ҳосил қилишдан иборат. шундай экан, талабалар таълим ва тарбия олиш жараёнида ўрганиши керак бўлган билим, кўникма ва малакаларнинг сифати устида ишлаш муҳим аҳамиятга эга. билим, кўникма ва малакаларни эгаллаш таълим жараёни негизини характерлаб, унинг асоси, муҳим шарти сифатида юзага келади. шунга кўра педагогика назарияси ва амалиётида ушбу тушунчалар фундаментал аҳамиятга эга. билим, кўникма ва малакаларнинг мазмуни ҳамда уларнинг шаклланиш жиҳатлари психология, дидактика, хусусий методика ва талабаларнинг амалий машғулотларига оид кенг кўламдаги адабиётларда назарий жиҳатдан асослаб берилган. бу тушунчаларга қанчалик аниқ таъриф берилганлигига қарамасдан мазкур тушунчалар яна ҳам чуқурроқ ўрганишга ва назарий жиҳатдан ҳар томонлама асосланишга муҳтож. педагогикага доир адабиётларда “билим” тушунчаси, одатда, инсонлар томонидан мавжуд билим ва ҳодисаларни, табиат ва жамият қонуниятларини билиш маҳсули сифатида баҳоланади. бундай таъриф асосан билимнинг …
2
м мазмунининг илмийлиги таъминланади. ўқув предмети доирасида тақдим этиладиган билимларни икки гуруҳга ажратиш мумкин: мувофиқ тарздаги фан асосларини ифодаловчи илмий билимлар ҳамда долзарблик ва турғунлик жиҳатидан ўзгарувчан бўлган ахборотлар кўринишидаги илмий маълумотлар. илмий маълумотлар, одатда, назарияларнинг маҳсули сифатида юзага келади. бу билимларнинг мунтазам жамланиши ҳозирги фаннинг муайян ҳолатини ифодаловчи дедуктив тизимдаги ахборотлар ҳажмининг ортиб боришига олиб келади, лекин мазкур фан негизини ташкил қилувчи билимлар тизимига ҳеч қандай ўзгартириш киритмайди. бу ҳолда янги маълумотларнинг фақат бир қисмигина илмий назариянинг асосий ҳолатларини ўзгартириб бориш учун хизмат қилади. бундай ҳолда билимлар қанчалик умумлашган бўлса, улар шунчалик турғун характерга эга бўлади. билимлар ўрганилаётган асосий жиҳатларни мантиқий кетма-кетликда қамраб олиши, ўзаро боглиқ бўлиши ва ҳар бир ўрганилаётган тушунчадаги барча аҳамиятли жиҳатларни очиб бериши, яъни изчил бўлиши лозим. ўзлаштириладиган билимларнинг асосий сифати - уларнинг англанганлик, тушунилганлик даражасида ифодаланади. улар талабанинг буюм ва ҳодисаларни нафақат тавсифлаб бера олиши, балки ўрганилаётган далилларни асослай олишида, хулосалар чиқара олишида намоён …
3
дияда “малака юқори даражадаги ҳаракат сифатида таърифланади”, ушбу босқичда ҳаракатлар автоматлашади, ақлий бошқарув бир даража камаяди. малака амалий фаолиятни шу қадар тез бажарилишидирки, бунда ҳаракат ўз-ўзидан амалга оширилаётгандек бўлади”. а.а.смирнов, а.н.леонтъевлар таҳрири остида нашр этилган “психология” китобида малака - “машқлар натижасида мустаҳкамланган ҳаракат усули” деб, кўникмалар эса “ишни бажаришнинг мустаҳкам ва тартибли даражасига эришиш имконини берувчи машқларни талаб қилмайди” деб тавсифланади. м.а.данилов кўникмаларни ҳаракатларни билиш деб, малака эса ҳаракатнинг айрим автоматлашган қисмини ифодалайди, деб ёзади. /процесс обучения //основы дидактики б.п.есипов таҳрири остида /. касб мактаблари учун тавсияномада қуйидагича таъриф келтирилган: “кўникма фаолиятнинг шундай турики, ундаги ҳаракатлар етарли даражада фикрлаб автоматлашувсиз бажарилади; малака эса автоматлашган ҳаракатни ифодалайди. кўзда тутилган ҳар қандай операция жуда оз ўйлаб амалга оширилади”. (м.и.ерецкий, э.с.пороцкий. проверка знаний и умений и навыков учащихся техникумов. м 1978. 11-12 бетлар). к.к.платоновнинг фикрича “кўникма илгари шакллантирилган билим ва малакалар асосида ҳосил бўлади; малака - бу мақсадли фаолият давомида уни ташкил этувчи …
4
гия. а.в.петровский таҳрири остида. м., 1986.107,116 бетлар). хулоса қилиб айтадиган бўлсак, “кўникма ҳаракатларни самарали бажариш имкониятидир; кўникма - ҳаракатдаги билимлардир; кўникма маълум даражада ўйлаб бажариладиган ҳаракатлар; кўникмалар қандайдир ҳаракатни янги шароитларда бажаришнинг усулидир; кўникма мураккаб тизимли психик ва амалий ҳаракатларни эгаллашдир”. (ў.толипов. олий педагогик таълим тизимида умуммеҳнат ва касбий кўникма ва малакаларни ривожлантиришнинг педагогик технологиялари. монография. т.: “фан”, 2004й) малакалар қуйидагича таърифланади: “малака юқори ўлаштирилганлик даражасига эга бўлган ҳаракатлар йигиндисидир; малака билим ва кўникмалар заминида шаклланади”. кўникма дастлаб амалдаги ақлий назорат остида бажарилади. шартли рефлектор алоқалари мустаҳкамлангач, ушбу назорат сусайиб боради. шунга кўра айтиш мумкинки, инсон фаолиятидаги кўникма маълум даражадаги ақлий назорат остида амалга оширилади. бу эса кўникманинг, ўз навбатида психологик педагогик моҳиятини англатади. индивид ҳаракатларида машқлар натижасида шундай ҳолат юзага келадики, бунда ҳаракатнинг бажарилишида ақлий назорат талаб қилинмайди, фаолият автоматик тарзда бажарилади, натижада кўникма малакага айланади. малаканинг психологик асоси, бир томондан, фаолият максадида, иккинчи томондан ушбу фаолиятнинг дастлабки ҳолати …
5
у ҳолат инсондаги ҳаракатлар турли-туманлиги, атроф-муҳитга ижодий муносабатни талаб қилиши билан белгиланади. ҳар бир янги кўникма мунтазам тарзда ривожланиб борувчи анализ ва синтез натижаси, мавжуд бўлган билимларга янгиларининг қўшилишидир; малака эса бир ҳаракатнинг кўп марталаб такрорланиши натижасидир. шундай қилиб, кўникма ва малака ижтимоий-тарихий тушунча бўлиб, муайян воситаларни қўллаган ҳолда, маълум шароитларда ва аниқ тезликда ривожланади. талабалар учун ижтимоий амалий фаолият тақозо этувчи ва мақсадга мувофиқ ҳаракатлар тизими сифатида мавжуд бўлади. талабаларда умуммеҳнат ва касбий малакалар қуйидаги босқичларда шакллантирилади: малакани шакллантиришнинг дастлабки боскичида талабаларга ўзлаштиришлари лозим бўлган ҳаракатни бажариш тартиби тушунтирилади. харакатни бажариш усулини билиш уни тўлақонли бажаришни таъминлай олмасада, у малака шаклланиши учун зарур бўлади. талабада ҳаракатлар билан танишиш уни ўрганишга қадар, яъни малака шакллангунга қадар амалга ошади. лекин ҳаракат вазифаси билан юзаки танишиш ва уни тавсифлаш малака шаклланиши учун етарли эмас. ҳаракатларни бажарилишини ўқитувчи раҳбарлигида чуқур ва мустаҳкам ўзлаштириш лозим. ҳаракатларга ўрганишнинг дастлабки босқичларида педагогнинг вазифаси ҳаракат тартибини тушунтириш, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "билимларнинг кўникма ва малакаларга айланиш технологияси"

1700505503.pptx /docprops/thumbnail.jpeg билимларнинг кўникма ва малакаларга айланиш технологияси мавзу: билимларнинг кўникма ва малакаларга айланиш технологияси даврнинг долзарб муаммоларидан бири талабаларнинг касбий маҳоратини ошириш, уларда муҳим касбий билим, кўникма ва малакаларни ҳосил қилишдан иборат. шундай экан, талабалар таълим ва тарбия олиш жараёнида ўрганиши керак бўлган билим, кўникма ва малакаларнинг сифати устида ишлаш муҳим аҳамиятга эга. билим, кўникма ва малакаларни эгаллаш таълим жараёни негизини характерлаб, унинг асоси, муҳим шарти сифатида юзага келади. шунга кўра педагогика назарияси ва амалиётида ушбу тушунчалар фундаментал аҳамиятга эга. билим, кўникма ва малакаларнинг мазмуни ҳамда уларнинг шаклланиш жиҳатлари психология, дидактика, хусусий методика ва талабалар...

Формат PPTX, 811,3 КБ. Чтобы скачать "билимларнинг кўникма ва малакаларга айланиш технологияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: билимларнинг кўникма ва малакал… PPTX Бесплатная загрузка Telegram