озиқ-овқат маҳсулотларини асосий моддалари

DOC 58,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1479816456_66096.doc озиқ-овқат маҳсулотларини асосий моддалари режа: 1.ноорганик ва аргоник моддалар 2.микро ва макро элементлар 3.ферментлар 4.липидлар ва липоидлар сув - киши организми учун энг муҳим модда ҳисобланади. тирик организмда бўладиган ҳамма физиологик ўзгаришлар сув иштирокида бўлади. сувсиз ҳаёт йўқ. киши ҳаёти доимо бир текис боришини таъминлаш учун кунига 2-3 литр сув истеъмол қилиши шарт. сув озиқ-овқат маҳсулотларида икки хил кўринишда учрайди. бири маҳсулот сувлари, шарбат, зардоб, сел ва сув томчилари кўринишида бўлиб, уларни қуритиш, пресслаш йўли билан ажратиб олиш мумкин. бу сувлар маҳсулот хусусиятига катта таъсир кўрсатади ва тайёр маҳсулотнинг сифатини, овқатлик қийматини ва сақлаш муддатини белгиловчи асосий кўрсаткич ҳисобланади. улар каллоид ва кристал кўринишади учрайди. маҳсулотлардаги сув миқдори, моддаларнинг сув тортиш хусусиятларига боғлиқ бўлади. айрим маҳсулотларда сув миқдори кўп бўлса ҳам ташқи кўринишида намлиги сезилмайди. масалан, картошка крахмалида сув миқдори 20%ни ташкил этганда ҳам қуруқ бўлади. жўхори крахмалида эса сув 13% бўлади, бундан ошганда намлиги сезилиб туради. озиқ-овқат маҳсулотлари …

қандай минерал моддалар аниқлаш мумкин бўлади. айниқса фасфор, кальций, темир, магний, натрий, хлор ва йод моддалари кундалик озиқ таркибида бўлиши лозим. йод организмда бўқоқ касаллигининг ривожланишини олдини олади. масалан, ун, ёрма, крахмал, кофе ва шу каби маҳсулотларда кул миқдори қанча кўп бўлса, сифати шунча паст бўлади. оқсил моддалар. киши организми учун энг муҳим моддалардан бири оқсил ҳисобланади. оқсил моддалар иссиқлик энергиясидан ташқари организмнинг ўсиши учун янги ҳужайралар ҳам ҳосил қилади. оқсил моддалар иккига - ўсимлик ва ҳайвон оқсилларига бўлинади. бунга дуккакли, бошоқли донларда ва айрим сабзавот ва меваларда учрайдиган оқсиллар киради. айниқса, дуккакли донлари оқсилга бой бўлади. уларнинг таркибида 30-36%гача оқсил моддаси бўлади. ўсимлик оқсиллари нисбатан организмда тўлиқ ўзлашмайди. ҳайвон оқсиллари ҳайвон организмида маълум даражада қайта ишланганлиги туфайли ўзлашиш даражаси ва тўйимли хусусияти анча юқори бўлади. тухумда 12%, гўштда 17-20%, сутда 3-4% оқсил бор. тузилиш таркибига кўра оқсиллар оддий ва мураккаб оқсилларга бўлинадилар. фақат аминокислоталардан ташкил топганлари оддий оқсиллардир. уларни …

киради, қолган 1%и эса модда алмашинувига таалуқли бошқа жараёнларда иштирок этади. кальций тузлари кўп миқдорда сут, сутдан тайёрланадиган маҳсулотлар, пишлоқ, бодом, дуккакли донлар, тухум сариғи таркибида учрайди. одам организми учун кунига кальцийга бўлган эҳтиёж 0,8-1,0 граммни ташкил этади. кальций тузлари ҳам организмда юрак-томир системасининг нормал ишлаб туришини таъминлаш билан бирга сийдик ажралишини тезлаштиради. шунинг учун юрак касалликлари, гипертония касаллиги билан оғриган кишиларга қовоқ, карам, қуритилган ва ҳўл мевалар, майиз истеъмол қилиб туриш тавсия этилади, чунки бу маҳсулотларнинг таркибида калий тузларининг миқдори анча кўпдир. калий тузларига бўлган кундалик талаб 2,5-5,0 граммни ташкил этади. микроэлементлар. микроэлементларга мис, йод, кобальт, фтор, марганец ва бошқалар киради. кобальт тузлари қон ҳосил қилишда катта роль ўйнайди. бундан ташқари у в12 витамин таркибига ҳам киради. нўхат, қулупнай ва резевор меваларда кўп миқдорда кобальт тузлари учрайди. углеводлар. углеводлар энг кўп истеъмол қилинади. кундалик озиқ миқдорини қарийб 70%ини ташкил этади. углеводлар бошқа тўйимли моддалардан шуниси билан фарқ қиладики, улар …

лактоза - сут қанди - сутда 3-5% атрофида учрайди. лактоза мазаси жиҳатидан энг паст ҳисобланади, аммо организмда тўлиқ ўзлашади. рафиноза - глюкоза ва галактозалардан ташкил топган мураккаб қанд. полисахароидлар - бу тур углеводлар озиқ-овқат маҳсулотлари таркибида муҳим ўрин тутади. а) крахмал ўсимликларнинг яшил қисмларида вужудга келади, сўнгра қандга айланади. қанд эса ўсимликларнинг мевасига, танасига, уруғларига ўтиб, яна крахмалга айланади. крахмал жуда кўп миқдорда (60-70%) бошоқли донларда, дуккакли донларда (45-60%) ва картошкада (12-20%) учрайди. крахмал бевосита озиқ сифатида истеъмол қилинади. б) клетчатка (целлюлоза) ўсимликларининг ҳужайра моддаси ҳисобланади. ўсимлик таркибида қанчалик клетчатка кўп бўлса, у шунчалик пишиқ, зич ва мустаҳкам бўлади. клетчатка айниқса ўсимлик пўстларида, таналарида кўп учрайди. клетчатка киши организмида ҳазм бўлмайди. у маҳсулотда қанчалик кўп бўлса, унинг тўйимли даражаси шунчалик паст бўлади. гликоген - (ҳайвон крахмали) ҳайвон ва балиқ гўштларида 0,5-0,6% миқдорида учрайди. гликоген асосан ҳайвон организми тирик вақтида бўлади. мол сўйилгандан сўнг гликоген аста-секин парчаланиб аввал глюкоза қандига, сўнгра …

кибида турлик ва минерал кислоталар бўлади. кислоталар айрим маҳсулотлар (сабзавот, мева, ёғ)нинг таркибида табиий ҳолда учрайди. баъзи маҳсулотда эса тайёрлаш вақтида қўшилади. маҳсулот таркибида маълум миқдорда кислота бўлиши, унинг сифат кўрсаткичларига таъсир этади. органик кислоталар ўткир нордон таъмга эга бўлиб, айрим моддаларни (оқсилларни) организмда эриб ўзлашишини оширади ва чиритувчи бактерияларнинг ривожланишини пасайтиради. озиқ-овқат маҳсулотлари таркибида сирка, лимон, олма, сут, вино, шовул кислоталари кўп учрайди. ферментлар.ферментлар ёки биологик катализаторлар ўсимлик ва ҳайвон организмида бўладиган биологик, физиологик ва кимёвий ўзгаришларни тезлаштирувчи моддалар ҳисобланади. ҳар қандай органик моддаларнинг ҳосил бўлиши ёки парчаланиши ферментлар иштирокисиз ўтмайди. ферментлар хоссасига кўра оқсил моддаларга яқин бўлиб, тирик организм орқали ишлаб чиқилади. ферментлар озиқ-овқат саноатида маҳсулотларни тайёрлашда кенг ишлатилади. қарийб ҳамма озиқ-овқат маҳсулотлари ферментация босқичини ўтадилар. кўпчилик маҳсулотларнинг сифати ферментация даври қандай ҳолатда ўтишига боғлиқ бўлади. гидролазалар - углевод, ёғ ва оқсилларни гидролизлантирувчи ферментлар. углеводларни гидролизлантирувчи ферментлар, яъни карбогидролизлар бижғиш процессларида кўпроқ қўлланилади. буларга сахароза, мальтоза вав бошқалар …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "озиқ-овқат маҳсулотларини асосий моддалари"

1479816456_66096.doc озиқ-овқат маҳсулотларини асосий моддалари режа: 1.ноорганик ва аргоник моддалар 2.микро ва макро элементлар 3.ферментлар 4.липидлар ва липоидлар сув - киши организми учун энг муҳим модда ҳисобланади. тирик организмда бўладиган ҳамма физиологик ўзгаришлар сув иштирокида бўлади. сувсиз ҳаёт йўқ. киши ҳаёти доимо бир текис боришини таъминлаш учун кунига 2-3 литр сув истеъмол қилиши шарт. сув озиқ-овқат маҳсулотларида икки хил кўринишда учрайди. бири маҳсулот сувлари, шарбат, зардоб, сел ва сув томчилари кўринишида бўлиб, уларни қуритиш, пресслаш йўли билан ажратиб олиш мумкин. бу сувлар маҳсулот хусусиятига катта таъсир кўрсатади ва тайёр маҳсулотнинг сифатини, овқатлик қийматини ва сақлаш муддатини белгиловчи асосий кўрсаткич ҳисобланади. улар каллоид ва кристал кўриниш...

Формат DOC, 58,5 КБ. Чтобы скачать "озиқ-овқат маҳсулотларини асосий моддалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: озиқ-овқат маҳсулотларини асоси… DOC Бесплатная загрузка Telegram