бўлим. озиқ-овқат маҳсулотлари ва озиқ-овқат хомашёларини сақлаш ва қайта ишлашда асосий компонентларни ўзгариши

DOC 408.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404224756_52192.doc b b b b бўлим. озиқ-овқат маҳсулотлари ва озиқ-овқат хомашёларини сақлаш ва қайта ишлашда асосий компонентларни ўзгариши режа: 1. хомашё ва тайёр маҳсулотларни бузилишдан сақлаш 2. юқори температурада озиқ-овқат маҳсулотларида рўй берадиган ўзгаришлар 3. қанднинг чуқур парчаланиши 4. ҳужайра девори полисахаридларининг ўзгариши 5. протопектин парчаланишига таъсир кўрсатувчи ташқи омил температура ва муҳит реакцияси. 1. хомашё ва тайёр маҳсулотларни бузилишдан сақлаш инсон қишлоқ хўжалик маҳсулотларини истеъмол қила бошлагандан буён уни сақлаш ва қайта ишлаш билан шуғулланиб келган. етиштирилган маҳсулотни нес-нобуд қилмасдан ва сифатини пасайтирмасдан сақлаш, ундан унумли фойдаланиш қадимдан инсон эхтиёжларидан бири булган. кўчманчи халқлар йиғилган мева ва уруғларни сақлаш учун махсус ертулалар қуришган. қабилалар ўтроқ бўлиб яшай бошлаган пайтда ортиқча маҳсулотларни сақлаш, шуниндек, зараркунандалардан бошлашган. мамлакатимизнинг турли ҳудудларида олиб борилган археологик қазилмалар қишлоқ хўжалик маҳсулотларини сақлаш қулдорлик тузуми давридаёқ амалга оширилганлигидан далолат беради. бу ерда маҳсулотлар сақланадиган кўза ва бошқа турли идишлар топилган. ўрта осиё, жумладан ўзбекистон шароитида ҳам …
2
улотлар ҳисобланиб, улар қуруқ жойда, шиша, чинни ёки сопол идишларда, ёпиладиган қоғоз қутиларда сақланган. маълумки, қишлоқ хўжалик маҳсулотлари йилнинг муайян мавсумида етиштирилади, шу сабабли уларни узоқ вақт сақлаш ва кайта ишлашни ташкил қилмаган ҳолда аҳолини йил бўйи турли маҳсулотлар билан таъминлаш масаласини ҳал қилиб бўлмайди. қишлоқ хўжалик маҳсулотларини ишлаб чиқариш кўпайган сари уларни сақлаш ва қайта ишлаш ҳам такомиллаштирилмоқда, янги замонавий омборхоналар қурилмоқда. қишлоқ хўжалик маҳсулотларини йиғиш, ташиш, сақлаш ва қайта ишлашни илмий ташкил қилинса, бу борада фан - техника ютуқлари ҳамда илғор тажрибага таяниб иш кўрилса, маҳсулотнинг исроф бўлиши анча камаяди. шу ҳисобдан аҳоли 20% ва ундан ҳам кўпроқ қўшимча қишлоқ хўжалик маҳсулотлари билан таъминланиши мумкин. ҳозирги вақтда маҳсулотни узоқ вақт сақлашга имкон берадиган такомиллаштирилган технологиялар ишлаб чиқилган. бу борада кимё, физика, биокимё, биотехнология, биофизика, физиология, ўсимликшунослик, агрокимё, микробиология, мевачилик, қишлоқ хўжалик машиналари, фитонатология, энтомология, ўсимликларни ҳимоя қилиш ва бошқа бир қатор фанларнинг ютуқларидан ижодий фойдаланилмоқда. қишлоқ хўжалик маҳсулотларини …
3
лаш. маҳсулотни осмотик босимини кўтариб сақлаш. маҳсулотда кислотали муҳитни кислота ёрдамида яратиб сақлаш. анестезик моддалар қўллаб сақлаш. 3. ценоана-биоз а.ацидоценоанабиоз б.алкоголеценоанабиоз маҳсулотда кислотали муҳитни маълум тоифадаги микроорганизмлар ёрдамида вужудга келтириб сақлаш. микроорганизмлар ишлаб чиққан спирт ёрдамида консерва қилиб сақлаш. 4. абиоз а.термостерилизация б.фотостерилизация в.кимёвий стерилизация. г.механик стерилизация. юқори ҳароратда қизитиб сақлаш. сақлашда турли нурларни қўллаш. сақлашда маҳсулотни бузадиган микроорганизмларга қарши антисеп-тиклар қўллаш. фильтрация қилиб сақлаш. биоз. маҳсулотлар биоз усулида тирик ҳолда сақланади. ушбу усулда сақлашнинг асоси тирик организмларнинг табиий иммунитет хоссалари ҳисобланади. биоз усули эубиоз ва гемибиоз турларига ажратилади. тирик организмларни фойдаланишгача сақлаш эубиоз турига киради. уй ҳайвонлари, қушлар ва балиқлар ҳамда бошқа тирик организмлар фойдалангунга қадар тирик ҳолда эубиоз усулида сақланади. ушбу усул ҳалқни гўшт ва гўшт маҳсулотлари билан таъминлашда катта аҳамиятга эга. маҳсулотларни қисман биоз усулида сақлаш гемибиоз («геми» сўзи юнонча бўлиб, ярим деган маънони англатади) усули деб юритилади. маҳсулотларни гемибиоз усулида сақлаганда уларнинг табиий сақланиш хусусиятига асосланилади. …
4
майди. қулай шароит туғдирилганда микроорганизмлар тезда ривожланади. шу сабабли анабиозни яширинча ҳаёт қонунияти деб ҳам атайдилар. анабиоз ҳаво температураси пасайтирилиб, маҳсулот қуритилиб, маҳсулот хужайрасидаги осмотик босим ўзгартирилиб, кислотали муҳит ҳосил қилиниб ва махсус анестезик моддалар қўлланиб яратилади. термоанабиоз. бу усулда маҳсулотлар ҳаво температураси пасайтирилган шароитда сақланади. ҳароратнинг пасайиши микроорганизм-ларга салбий таъсир кўрсатади ва маҳсулотдаги биокимёвий ва физиологик жараёнларнинг фаоллигини пасайтиради. термоанабиоз психроанабиоз ва криоанабиоз усулларига бўлинади. психроанабиозда маҳсулотлар совутилиб сақланади. турли хил қишлоқ хўжалик маҳсулотлари ҳаво ҳароратининг пасайишига турли хил акс таъсир билдиради. мева ва сабзавотлар учун ҳаво ҳарорати – 10 дан + 10 с гача совутилган ҳисобланса, дон маҳсулотлари учун + 80с ҳам совутилган ҳисобланади ва бунда микроорганизмлар фаолияти анча сусаяди. криоанабиозда эса маҳсулотлар музлатилинади ва бу ҳолатда улар нисбатан узоқ вақт сақланади. маҳсулотларни музлатишда ҳаво ҳарорати билан биргаликда совутиш тезлиги хам муҳим ахамиятга эга. музлатиш жараёнида маҳсулотларнинг физик, гистологик ва коллоид ҳолатлари маълум даражада ўзгаради. шу билан бирга, …
5
да биокимёвий жараёнларни бутунлай тўхтатади. қишлоқ хўжалик маҳсулотлари турига қараб турли даражада қуритилади (намсизлантирилади). масалан, дон маҳсулотларнинг қуритилиб намлигининг 12 - 14%га туширилиши узоқ вақт сақланишини таъминласа, меваларда эса қуритилгандан кейин 18 - 24% намликнинг бўлиши сақлашда ижобий ҳисобланади. маҳсулотларнинг табиий намлигини камайтириш улар таркибидаги намни юқори ҳароратда буғлатиб юборишга асосланган ва бу усул маҳсулотларни қуритиш деб юритилади. маҳсулотларни қуритишда мураккаб физиологик, биокимёвий, физик, кимёвий жараёнлар бўлиб ўтади ва ушбу жараёнларнинг илмий даражада бошқарилиши маҳсулотнинг сифатини белгилайди. маҳсулотларни табиий усулда қуритиш ўрта осиёда кенг тарқалган ва бу борада бой тажриба тўпланган. ҳозирги вақтда маҳсулотларни қуритишнинг замонавий усуллари (сублимация қуритиш усули, юқори частотали ток ва инфрақизил нур ёрдамида қуритиш ва бошқалар) ишлаб чиқаришга кенг жорий этилмоқда. осмоанабиозда маҳсулот ҳужайра муҳитида юқори осматик босим ҳосил қилинади. шу усул ҳужайрада плазмолиз ҳосил қилиш ҳодисасига асосланган. осмотик босимни ошириш маълум даражагача маҳсулотни микроорганизмлар таъсиридан сақлайди. лекин, айрим микроорганизмлар муҳит концентрациясининг ошишига чидамли ҳисобланади, бу …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "бўлим. озиқ-овқат маҳсулотлари ва озиқ-овқат хомашёларини сақлаш ва қайта ишлашда асосий компонентларни ўзгариши"

1404224756_52192.doc b b b b бўлим. озиқ-овқат маҳсулотлари ва озиқ-овқат хомашёларини сақлаш ва қайта ишлашда асосий компонентларни ўзгариши режа: 1. хомашё ва тайёр маҳсулотларни бузилишдан сақлаш 2. юқори температурада озиқ-овқат маҳсулотларида рўй берадиган ўзгаришлар 3. қанднинг чуқур парчаланиши 4. ҳужайра девори полисахаридларининг ўзгариши 5. протопектин парчаланишига таъсир кўрсатувчи ташқи омил температура ва муҳит реакцияси. 1. хомашё ва тайёр маҳсулотларни бузилишдан сақлаш инсон қишлоқ хўжалик маҳсулотларини истеъмол қила бошлагандан буён уни сақлаш ва қайта ишлаш билан шуғулланиб келган. етиштирилган маҳсулотни нес-нобуд қилмасдан ва сифатини пасайтирмасдан сақлаш, ундан унумли фойдаланиш қадимдан инсон эхтиёжларидан бири булган. кўчманчи халқлар йиғилган мева ва уруғларни са...

DOC format, 408.0 KB. To download "бўлим. озиқ-овқат маҳсулотлари ва озиқ-овқат хомашёларини сақлаш ва қайта ишлашда асосий компонентларни ўзгариши", click the Telegram button on the left.