мусиқа таълимида мусиқий фаолиятлар

DOC 263,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1408955735_58774.doc мусиқа таълимида мусиқий фаолиятлар болаларнинг мусиқий билимлар тизимида мусиқа тинглашнинг аҳамиятини баҳолаш мураккабдир. мусиқа тингламай маданиятни ўргатиш, дунё мусиқа санъати дурдоналари билан таништириш, мусиқанинг ифода воситаларини ўргатиш, юқори мусиқа санъати асарларига нисбатан муҳаббат уйғотиш мумкин эмас. бу сифатларни шакллантиришда мусиқа тинглаш жараёнининг жуда катта ўрни бор. мусиқа тинглаш жараёнида, болалар турли бастакор ва композиторлар асарларидан намуналар тинглайдилар. шостаковичнинг таъбири билан айтганда, «мусиқани севиш учун, аввалам бор уни тинглаш керак...» ватан, дўстлик ҳақидаги, меҳнат ва бошқа жисмоний ҳамда ақлий фаолиятлар мавзусидаги асарларни тинглаш, болаларга ижобий таъсир қилади. бола тингланган мусиқа ёки санъат асари ҳақида бирорта савол бермаса, унда бирор ҳиссиёт вужудга келмаса, шахсий ҳиссиёт ва муносабат билан боғланмаган хабар тарзидаги алоқагина пайдо бўлса, демак вазифа бажарилмаган, мақсадга эришилмаган ҳисобланади. в.и.петрушин “мусиқий психология” асарида мусиқанинг психологик хусусиятлари ҳақида тўхталар экан, мусиқа идрокига ҳам тўхталиб ўтади. унинг фикрича, тингловчи бирор бир мусиқий асарни тинглаганда, унинг муаллифи ва куйнинг номини аввал эшитган бўлса …

олимнинг фикрини таҳлил қилар эканмиз, шундай хулоса чиқаришимиз мумкин: 1. мусиқий идрок эшитиш сезгиси билан боғлиқдир. 2. мусиқани идрок этганда аввал эгалланган таассуротлар гавдаланар экан. 3. кишиларнинг мусиқий диди улар яшаётган ижтимоий муҳит билан бевосита боғлиқ экан. 4. мусиқий идрок таффакур жараёнининг илк босқичларидан биридир. н.а.ветлугина ўзининг “мусиқани идрок этиш” назариясида мусиқанинг ниҳоятда таъсирчанлиги ва уни инсон онги орқали идрок этиш малакаларини шакллантиришнинг бошланғич босқичлари ҳақида баён этади. аввалам бор, н.ветлугина болаларни мусиқий асарларни идрок этиши муаммоси билан кўп шуғулланган олимадир. у мусиқа тинглашнинг аҳамияти ҳақида гапирар экан, ижро этишдан кўра мусиқа тинглаш кишилар руҳиятига кўпроқ таъсир қилишига урғу беради. шунингдек, н.ветлугина мусиқа тинглаш жараёнининг ҳам ўз методикаси бўлиши ҳақида гапиради. мактабда ўқувчиларга ҳар хил мазмундаги қўшиқларни тинглатар эканмиз, тинглаш жараёнини ташкил этиш ва уни самарали усулларини ишлаб чиқиш жоиздир. н.ветлугинанинг таъбирига кўра, мусиқа кишига ҳар томонлама таъсир кўрсатади: куй ва унинг мусиқий ифодаси кишининг ҳиссиётига таъсир қилиб, унда ҳар …

билдира олади. бироқ, ҳаваскор мусиқа тинглаганда, фақатгина мусиқанинг характери, бадиий образи ҳақида қисман тушунча бера олади. асарни билишнинг иккинчи босқичида бола асар ҳақидаги ўз фикрини айтиши, унинг ғоявий-бадиий мазмунига баҳо бериши, асарнинг характерли хусусиятларини таҳлил қилиши керак. бунда танқидчилиқ санъатшунослик ва ҳоказолардаги муаллиф ва унинг асарлари ҳақида инсоният тўплаган билимлар мужассамлашади. мусиқа тинглаш, якканавоз ва жўровозликни ажрата билиш, созлар ва созлар тембрини ажрата олиш, мусиқий дид ва идрокни ривожлантириш, ўзбек, қардош ва жаҳон халқлари бастакорлари асарларидан намуналар тинглаш каби мусиқий-назарий билимларни ўз ичига олади. ушбу билимларни ўзлаштириш болаларнинг мусиқий-эстетик савиясини оширади. болаларнинг мусиқани идрок этиш малакаларини шакллантириш, унинг тилини тушуниш, ҳар бир боланинг ўз севимли мусиқий асарлар дойрасини пайдо қилиш, уларда мусиқий асарларнинг муаллифларига нисбатан миннатдорлик ҳиссини уйғотиш, миллий ва мумтоз мусиқага нисбатан қизиқиш уйғотиш муҳим вазифалардандир. мактабгача таълим муассасаларда болаларнинг ёшларига мос бўлган, ўз тузилиши, мазмуни жиҳатдан гўзал, юксак ғояларни, ўтмиш ва келажакни акс эттирувчи мусиқа янграши керак. болалар …

ди, хоҳ мусиқа тинглаш, буларнинг барчаси баркамол шахсни тарбиялашга қаратилган бўлади. мусиқа маданияти дарсларининг ўзига хос хусусиятларидан бири унда мусиқа таълимининг кўпгина фаолиятилари қамраб олинади. бу фаолият турлари ичида хор бўлиб куйлаш ва мусиқий асар тинглаш жараёнида болаларнинг мусиқий дидини шакллантириш етакчи ўринни эгаллайди. шунингдек, машғулотнинг таркибий қисмлари — қўшиқ куйлаш, мусиқа чолғу асбобларида жўр бўлиш, мусиқа остида ритмик ҳаракатлар қилиш жараёнларида ҳам болаларнинг мусиқий дидлари шакллантириб борилади. болаларда мусиқага ҳавас уйғотиш учун уларнинг эшитаётган мусиқа асарларини севиш катта аҳамиятга эгадир. бу ҳислат фақат юксак бадиий- эстетик савиядаги асар воситасида амалга оширилади. инсон яхши қўшиқни маҳоратли ижрочидан тинглаганда унда мусиқий асарга нисбатан таассуротлар, фикр-мулоҳазалар уйғонади. тингловчиларнинг қўшиқни қандай идрок этишлари, ундан қанчалик таъсирланишлари, мусиқий асарнинг тингловчилар ҳиссиётига ва онгига таъсири мусиқанинг қандай янграши, созанда ёки хонанданинг асарни қай даражада ижро этишига боғлиқдир. лекин бунинг ўзи мусиқа тинглаш учун етарли эмас. тингловчилар мусиқа ижодкорлари ва муаллифлари ҳақида, тингланётган асарнинг яратилган даври, …

асарни идрок этишга тайёрлайди. асарнинг жанри, яратилиш тарихи, ижодкорлари, асардаги ғоя ҳақида ўтказилган суҳбат ўқувчиларни шу асарни тинглашга замин яратади. куйни тинглаш жараёнида уни яратилган давр ҳақида, композиторнинг ҳаёт ва ижоди ҳақида, қўшиқ ёки куй билан боғлиқ тарихий воқеалар ҳақида ўтказилган суҳбат мусиқани идрок этишда ўта муҳим жараён ҳисобланади. е.горская шу фикрларни баён этар экан, бир қатор ҳар хил мавзудаги қўшиқ ва куйларни келтиради. шунингдек, у ҳар бир куй ва қўшиқни ижро этишдан – тинглашга беришдан аввал бериладиган кириш суҳбатларидан намуналар келтиради. ўқувчиларга ҳар бир мусиқий асар замирида маълум воқелик, ҳис-туйғу ва фикрлар ётиши ҳақида уларнинг ҳаётий тажрибаларига таянган ҳолда тушунча бериб бориш лозим. мусиқий тарбияни амалга оширишда болаларни нафақат мусиқий асарни ижро этишга, балки мусиқани эмоционал ва руҳан идрок этишни ўргатиш керак. асосан, болалар мусиқани қўшиқ куйлаш жараёнида эшитадилар. қоидага кўра, мусиқа раҳбари қўшиқ ўтгатишдан аввал, болаларга уни ўзи ижро этиб беради. болаларнинг мусиқани эшитиш ва идрок этишлари учун …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мусиқа таълимида мусиқий фаолиятлар"

1408955735_58774.doc мусиқа таълимида мусиқий фаолиятлар болаларнинг мусиқий билимлар тизимида мусиқа тинглашнинг аҳамиятини баҳолаш мураккабдир. мусиқа тингламай маданиятни ўргатиш, дунё мусиқа санъати дурдоналари билан таништириш, мусиқанинг ифода воситаларини ўргатиш, юқори мусиқа санъати асарларига нисбатан муҳаббат уйғотиш мумкин эмас. бу сифатларни шакллантиришда мусиқа тинглаш жараёнининг жуда катта ўрни бор. мусиқа тинглаш жараёнида, болалар турли бастакор ва композиторлар асарларидан намуналар тинглайдилар. шостаковичнинг таъбири билан айтганда, «мусиқани севиш учун, аввалам бор уни тинглаш керак...» ватан, дўстлик ҳақидаги, меҳнат ва бошқа жисмоний ҳамда ақлий фаолиятлар мавзусидаги асарларни тинглаш, болаларга ижобий таъсир қилади. бола тингланган мусиқа ёки санъат асари ҳақида ...

Формат DOC, 263,5 КБ. Чтобы скачать "мусиқа таълимида мусиқий фаолиятлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мусиқа таълимида мусиқий фаолия… DOC Бесплатная загрузка Telegram