тезланишларнинг оний маркази

DOCX 122.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1540974759_72823.docx e w 2 4 + a q a qa a m a mq v c 2 a m n a m t a ba a b a a n l r 2 2 - r l r 2 2 2 - w oa 2 a bq b a a & j & y & q w e v r тезланишларнинг оний маркази режа: 1. каттик жисмнинг кузгалмас нукта атрофидаги ҳаракати 2.бир нуқтаси қўзғалмас бўлган қаттиқ жисмнинг ҳаракати тезланишларнинг оний маркази илгарилама бўлмаган ҳар қандай ясси ҳаракатдаги жисмда, исталган вақт учун шундай q нуқта топиш мумкинки у нуқтанинг шу ондаги тезланиши нолга тенг бўлади. ушбу нуқта оний тезланишлар маркази деб аталади. 168 шакл оний тезланишлар маркази q нуқтанинг ўрнини аниқлаш учун, жисмнинг бурчакли тезлиги - ва бурчакли тезланиши -, ҳамда ихтиёрий бирор а нуқтасининг -тезланиши маълум бўлиши шарт. агарда улар маълум бўлса q нуқтанинг ўрнини қуйидаги тартибда аниқланилади: 168 шакл. …
2
ат бўлгандаги каби аниқланар экан. ҳамда (66) формулага асосан, ам/mq=aa/аq=....= (67) яъни, ясси фигура нуқталарининг тезланишлари оний тезланишлар марказигача бўлган масофага тўғри пропорционал равишда бўлар экан (ясси ҳаракатдаги жисм нуқталарининг тезланишлар майдони) 169 шаклда бу тезланишлар вектор кўринишда ифодаланган. 169 шакл 170 шакл. шуни эслатиб ўтиш лозимки, ушбу масалада оний тезликлар маркази р ва оний тезланишлар маркази q бир нуқтада жойлашмас экан. масалан, тўғри чизиқли релс устида думалаб ҳаракатланаётган (170 шакл) ғилдиракнинг маркази с нуқтасининг тезлиги ўзгармас (с=cоnst) бўлгани учун ғилдиракнинг оний тезланишлар маркази шу с нуқтада бўлади, чунки ас=(vc)’=0 бўлади. худди шу вақтда ғилдиракнинг оний тезликлар маркази р нуқтада бўлади (vр=0). яъни оний тезликлар маркази р ва оний тезланишлар маркази q турли нуқталарда жойлашадилар. каттиқ жисм қўзғалмас ўқ атрофида айланма ҳаракат қилган ҳолдагина улар бир нуқтада, яъни айланиш ўқида жойлашадилар. айрим масалаларни ечишда оний тезланишлар марказидан фойдаланиш бир қанча қулайликларга олиб келади. 70 масала. тўғри чизиқли релс устида думалаб …
3
ҳолда м нуқтанинг траекториясига ўтказилган уринма - м, md чизиқ бўйлаб йўналган бўлади, ва бош нормал -mn ўқ эса мр -чизиқ бўйлаб йўналган бўлади. шунинг учун =амcоs, ва =амsin бўлади. 171 шакл. 71 масала. кривошип оа қўзғалмас о ўқ атрофида ўзгармас оа - бурчакли тезлик билан айланма ҳаракат қилмоқда (171 шакл). агар оа=r ва ав=l бўлса шу механизмнинг воа=90 бўлган ҳолатидаги ползуннинг тезланиши ва ав шатуннинг бурчакли тезланиши аниқлансин. е ч и ш. шаклдаги ҳолатда шатуннинг барча нуқталарининг тезликлари бир хил бўлиб, va-га тенг бўлади (63 масаладаги 159, б шакл). шу сабабли оний тезликлар маркази чексизликда ётади ва ав=0 бўлади. у ҳолда tg=ab/(ab)2= ва =90 (ав0) бўлади. [акс ҳолда (60) ва (59) формулалар орқали =0 ва = бўлади, бу эса мумкин эмас чунки бу векторлар ўзаро перпендикуляр йўналганлар]. а нуқтанинг тезланиши аа==r(оа)2 га тенг бўлиб, ао чизиқ бўйлаб йўналади. в нуқта тўғри чизиқ бўйлаб ҳаракат қилгани учун, унинг тезланиши ов …
4
илар ва шу нуқта атрофида ҳаракат қиладилар. ҳаракат тенгламаси. бир нуқтаси қўзғалмас бўлган жисмнинг ҳолатини аниқловчи параметрларни кўриб ўтайлик. бунинг учун жисм билан биргаликда ҳаракат қилувчи ва унга маҳкам боғланган, қўзғалувчи оxyz -ўқларни ўтказайлик. у ҳолда жисмнинг ҳолати шу ўқнинг ҳолати орқали ўрганилади (172 шакл). оxy текислиги билан оx1y1 -текилигининг кесишган чизиғи тугунлар чизиғи деб аталади. у ҳолда жисмнинг ёки унга маҳкам боғланган оxyz -ўқларнинг оx1y1z1 -ўқлардаги ўрнини қуйидаги бурчаклар орқали аниқлаш мумкин: =кох, =х1ок, =z1оz. ушбу бурчаклар, эйлер бурчаклари деб аталадилар, ва осмон механикасида тегишлича қуйидаги номлар билан аталадилар: - хусусий айланиш бурчаги, -прецессия бурчаги, - нутациия бурчаги. ушбу бурчакларнинг мусбат йўналишлари 172 шаклдаги стрелкалар орқали тасвирланган. жисмнинг ҳаракатини аниқлаш учун, ихтиёрий вақт учун оx1y1z1 -ўқлардаги ҳолатини билиш зарур, ёки қуйидаги тенгламалар аниқ бўлиши зарур: =f1(t), =f2(t), =f3(t) (68) ушбу (68) тенгламалар орқали жисмнинг ҳаракатини аниқлаш мумкин. шу сабабли бу тенгламаларни бир нуқтаси қўзғалмас жисмнинг ҳаракат тенгламалари деб аталади. …
5
ича, ҳам йўналишлари бўйича узлуксиз ўзгариб туришлари мумкин. шу сабабли - оний бурчакли тезлик деб аталади. жисм ҳаракатининг геометрик кўриниши. агар жисм шу дақиқада - бурчакли тезлик билан ҳаракат қилаётган бўлса, у ҳолда элементар dt -вақт ичида -вектори бўйлаб йўналган ор ўқ атрофида элементар d=dt бурчакка бурилади (173 шакл). бу ўқ оний айланиш ўқи деб аталади. демак, оний айланиш ўқи, шундай ўқ эканки жисм шу ўқ атрофида ҳозирги ҳолатидан чексиз кичкина бўлган қўшни ҳолатга ўтар экан. кўзғалмас ўқ билан оний айланиш ўқининг фарқи шундаки, оний айланиш ўқи ўзининг фазодаги ҳолатини мунтазам ўзгартириб боради. 172 шакл. 173 шакл. жисм ор оний ўқ атрофида чексиз кичкина бурчакка бурилгандан сўнг, у янги ор1-оний айланиш ўқи бўйлаб ундан кейинги элементар бурчакка бурилади ва ҳ. к.. шундай қилиб, жисмнинг қўзғалмас нуқта атрофидаги ҳаракати, қўзғалмас нуқтадан ўтувчи чексиз сонли оний айланиш ўқлари атрофидаги қатор элементар бурилишлардан иборат бўлар экан (174 шакл). 4. жисмнинг бурчакли тезланиши. элементар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тезланишларнинг оний маркази"

1540974759_72823.docx e w 2 4 + a q a qa a m a mq v c 2 a m n a m t a ba a b a a n l r 2 2 - r l r 2 2 2 - w oa 2 a bq b a a & j & y & q w e v r тезланишларнинг оний маркази режа: 1. каттик жисмнинг кузгалмас нукта атрофидаги ҳаракати 2.бир нуқтаси қўзғалмас бўлган қаттиқ жисмнинг ҳаракати тезланишларнинг оний маркази илгарилама бўлмаган ҳар қандай ясси ҳаракатдаги жисмда, исталган вақт учун шундай q нуқта топиш мумкинки у нуқтанинг шу ондаги тезланиши нолга тенг бўлади. ушбу нуқта оний тезланишлар маркази деб аталади. 168 шакл оний тезланишлар маркази q нуқтанинг ўрнини аниқлаш …

DOCX format, 122.1 KB. To download "тезланишларнинг оний маркази", click the Telegram button on the left.