узаро кесишувчи ўқлар атрофидаги айланишларни қўшиш

DOCX 163.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1540974524_72821.docx v r 2 2 2 + w r om v нис v абс кщч v l r 2 2 + 1 2 2 + r l / w 1 e w 2 v w узаро кесишувчи ўқлар атрофидаги айланишларни қўшиш режа: 1. илгариланма ва айланма ҳаракатларни қўшиш. 2. винтсмон ҳаракат. узаро кесишувчи ўқлар атрофидаги айланишларни қўшиш 1. бурчакли тезликларни қўшиш. кривошип 2 -га ўрнатилган а1а қўзғалувчи ўқ атрофидаги бурчакли тезлик билан айланаётган жисмнинг ҳаракатини нисбий ҳаракат деб ҳисоблайлик (205, а шакл). кўзғалувчи а1а ўқ билан о нуқтада кесишувчи қўзғалмас b1b ўқ атрофида -бурчакли тезлик билан айланувчи кривошипнинг ҳаракатини кўчирма ҳаракат деб ҳисоблайлик. узаро кесишувчи ўқлар атрофидаги бундай ҳаракатларнинг схематик кўриниши 205, б шаклда тасвирланган. уз-ўзидан маълумки ўқларнинг кесишган нуқтасидаги тезлик нолга тенг бўлади ва жисмнинг ҳаракати қўзғалмас о нуқтанинг атрофидаги ҳаракатидан иборат бўлади. у ҳолда жисмнинг шу ондаги бурчакли тезлиги - бўлиб, о нуқтадан ўтувчи оний айланиш ўқи бўйлаб …
2
и абсолют бурчакли тезлик вектори - бўйлаб йўналар экан. вақт ўтиши билан оний айланиш ўқи ос ўзининг йўналишини аста секин ўзгартириб боради, ва боши о нуқтада жойлашган конуссимон юзали сирт устида ҳаракат қилади. агар жисм о нуқтада кесишувчи бир неча ўқлар атрофидаги айланма ҳаракатларда иштирок этса, у ҳолда (103) формулани бирин кетин қўллаш натижасида, шу берилган айланишларнинг вектор йиғиндиси (тенг таъсир этувчиси) бўйлаб йўналган, оний айланиш ўқ атрофидаги якуний ҳаракатдан иборат бўлади, яъни =k (104) 85 масала. радиуси r -га тенг бўлган бўлган конуссимон катокнинг абсолют бурчакли тезлиги - аниқлансин (§62 даги 72 масалага қаранг). оа=l масофа а нуқтанинг тезлиги -va берилган (206 шакл). е ч и ш. катокнинг абсолют ҳаракати: қўзғалувчи оа ўқ атрофидаги -бурчакли тезлик билан айланаётган нисбий ва қўзғалмас ов ўқ атрофидаги оа -бурчакли тезлик билан айланаётган кривошипнинг кўчирма ҳаракатларининг йиғиндисидан иборат бўлади; ҳамда 2=va/l бўлади. 206 шакл. катокнинг оний айланиш ўқи ва абсолют бурчакли тезлик вектори …
3
ўша белгилашларни сақлаган ҳолда, юқоридаги тенгликни қуйидагича ёзамиз, =(d)1/dt+(d)2/dt +(d)1/dt+(d)2/dt (105) бу ерда (d)1/dt=1 ва (d)2/dt=2 бўлади. (d)2/dt-нинг қиймати 66п даги (dнис)2/dt -нинг қийматини аниқлаш каби (92) формуладаги -ни ўрнига , ва-ни ўрнига ни алмаштириш орқали аниқланади. шу сабабли (d)2/dt= бўлади. ниҳоят, жисмнинг нисбий ҳаракатида (205 шаклдаги а1а ўқ атрофидаги айланиш) ўзгармас эканлигини эътиборга олсак (d)1/dt=0 бўлади. натижада (105) тенгламанинг кўриниши қуйидагича бўлади, =1+2+() (106) (106) формуладан ўзаро кесишувчи ўқлар атрофидаги айланма ҳаракатларнинг абсолют бурчакли тезланишларини аниқлашда кенг фойдаланилади. илгариланма ва айланма ҳаракатларни қўшиш. винтсмон ҳаракат. каттиқ жисмнинг ҳаракати илгариланма ва айланма ҳаракатлардан иборат бўлган ҳолатни ўрганиб чиқайлик. бунга тегишли мисол 207 шаклда тасвирланган. бу мисолда 1 жисмнинг платформа-2 га ўрнатилган аа ўқ атрофидаги -бурчакли тезлик билан айланиши нисбий ҳаракат ва платформа 2-нинг -тезлик билан илгариланма ҳаракати кўчирма ҳаракат ҳисобланади. худди шундай иккита ҳаракатларда бирданига иштирок этаётган ғилдирак -3 ни олсак, ўзининг ўқи атрофидаги айланиши нисбий ҳаракат бўлиб, платформа билан …
4
ясси ҳаракат каби қутб билан биргаликдаги а= тезлик билан илгариланма ҳаракат ва қутбдан ўтувчи аа ўқ атрофидаги айланма ҳаракатдан иборат бўлар экан. илгариланма ҳаракатдаги тезлик вектори -ни ’ ва ’’ лардан ташкил топган айланиш жуфти билан алмаштирамиз (§69 га қаранг). лекин ’=, ва ’’=- қийматда оламиз. бу ҳолда айланиш жуфтларининг ар елкаси v=’ар тенглик орқали аниқланади, бундан (’= эканлигини эътиборга олсак) ар=v/ (107) ва ’ векторларининг йиғиндиси нол бўлади. у ҳолда жисмнинг ҳаракатини оний рр ўқ атрофидаги ’= бурчакли тезлик билан айланаётган ҳаракатдан иборат деб ҳисоблаш мумкин. ушбу натижа (§56 га қаранг) илгари бошқа усул билан аниқланган эди. (56) ва (107) тенгликларни солиштириб шуни аниқлаймизки р нуқта s юзали кесим учун оний тезликлар марказидан иборат экан, яна шуни таҳкидлаш лозимки жисмнинг аа ва рр ўқлар атрофидаги бурилишлари бир хил -бурчакли тезлик билан содир бўлар экан, яъни айланма ҳаракат қутбга боғлиқ бўлмас экан (§52 га қаранг). 2. винтсимон ҳаракат (). жисмнинг …
5
ма ҳаракат ва унга перпендикуляр равишда йўналган айланма ҳаракатдан оладиган r тезликнинг геометрик йиғиндисидан иборат бўлади. демак, vm= m-тезлик векторининг йўналиши винт чизиғига уринма бўйлаб йўналади. агар винтсимон ҳаракатдаги м нуқтанинг траекторияси жойлашган цилиндрсимон сиртни унинг ясовчиси бўйича кесиб, сўнгра ёйиб юборсак, у ҳолда винт чизиқлари цилиндрнинг асосига бурчак остида (tg=h/2r) йўналган тўғри чизиқларга айланиб қолади. 209 шакл 210 шакл 3. илгариланма ҳаракат тезлик вектори айланиш ўқи билан ихтиёрий бурчак остида йўналган бўлса. бундай ҳолдаги мураккаб ҳаракат (210, а шакл) §63 да кўриб ўтилган (эркин қаттиқ жисмнинг умумий) ҳаракатдан иборат бўлади. илгариланма тезлик вектори -ни (210, б шакл) иккита ташкил этувчиларга ажратиб юборамиз. улардан бири ’-бўлиб, у (v’=vcоs) -вектор бўйлаб йўналади, иккинчиси эса ’’(v’’=vsin) бўлиб, -га перпендикуляр равишда йўналтирамиз. сўнгра ’’-ни ’=, ва ’’=- лардан ташкил топган айланииш жуфти билан (208 шаклга қаранг) алмаштирамиз. ’’ ва векторлари ўзаро мувозанатлашувчи бўлганлиги учун уларни ташлаб юборамиз. ас масофани (107) формула орқали аниқлаймиз: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "узаро кесишувчи ўқлар атрофидаги айланишларни қўшиш"

1540974524_72821.docx v r 2 2 2 + w r om v нис v абс кщч v l r 2 2 + 1 2 2 + r l / w 1 e w 2 v w узаро кесишувчи ўқлар атрофидаги айланишларни қўшиш режа: 1. илгариланма ва айланма ҳаракатларни қўшиш. 2. винтсмон ҳаракат. узаро кесишувчи ўқлар атрофидаги айланишларни қўшиш 1. бурчакли тезликларни қўшиш. кривошип 2 -га ўрнатилган а1а қўзғалувчи ўқ атрофидаги бурчакли тезлик билан айланаётган жисмнинг ҳаракатини нисбий ҳаракат деб ҳисоблайлик (205, а шакл). кўзғалувчи а1а ўқ билан о нуқтада кесишувчи қўзғалмас b1b ўқ атрофида -бурчакли тезлик билан айланувчи кривошипнинг ҳаракатини кўчирма ҳаракат деб ҳисоблайлик. узаро кесишувчи ўқлар атрофидаги бундай ҳаракатларнинг схематик кўриниши 205, б шаклда тасвирланган. уз-ўзидан маълумки ўқларнинг кесишган нуқтасидаги …

DOCX format, 163.1 KB. To download "узаро кесишувчи ўқлар атрофидаги айланишларни қўшиш", click the Telegram button on the left.