каттик жисмнинг текисликка параллел ҳаракати

DOCX 121.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1541038684_72845.docx y a v илг v a a илг a a v c a c & & j j 1 = & & & & j j 1 = x b y b 2 2 2 2 1 1 ( ) - + = r r a r ' am v m d r dt d r dt d r dt a + ' v ma v v v m c mc = + x a v cm mc ^ v v v k c kc = + v c v kc v mc km каттик жисмнинг текисликка параллел ҳаракати режа: 1. текисликка параллел ҳаракатнинг тенгламаси. 2. ясси фигура нуқталарининг траекторияларини аниқлаш. 3. ясси фигура нуқталарининг тезликларини аниқлаш. текисликка параллел ҳаракатнинг тенгламаси. (ясси фигуранинг ҳаракати). ҳаракатни илгариланма ва айланма ҳаракатларга ажратиш. текисликка параллел (ёки ясси) ҳаракат деб, қаттиқ жисмнинг шундай ҳаракатига айтиладики, шу жисмда олинган барча нуқталар ҳаракат давомида бирорта …
2
ижаларнинг ҳаммаси s-юзада ётувчи барча нуқталар учун ҳам ўринли ҳисобланади. s-юзали фигуранинг оxy - ўқлардаги ҳолати, шу юзада ихтиёрий олинган ав -кесманинг ҳолати орқали батафсил аниқланиши мумкин (142 шакл). щз навбатида ав кесманинг ҳолатини аниқлаш учун, а нуқтанинг , координаталари ва ав кесманинг х ўқи билан ҳосил қилган -бурчакнинг қийматлари аниқ бўлиши шарт. s-фигуранинг ҳолатини аниқлаш учун танлаб олинган а нуқтани, кинематикада қутб (полюс) деб аталади ва бундан кейинги сатрларда фақат шундай деб номлаймиз. s-фигура ҳаракат қилганда , координаталар ва бурчагининг қийматлари ўзгариб туради. каттиқ жисмнинг ҳаракат қонунини аниқлаш ёки s-фигуранинг оxy -ўқлардаги ҳолатини исталган вақтда аниқлаш учун, қуйидаги ифодалар аниқ бўлиши шарт, =f1(t), =f2(t), =f3(t) (50) жисмнинг ҳаракатини белгиловчи (50) формулалар, ясси фигуранинг ҳаракат тенгламалари деб аталади. ҳамда улар, қаттиқ жисмнинг текисликка параллел ҳаракатининг тенгламалари деб аталади. 143 шакл. (50) тенгламалардан биринчи иккитаси жисмнинг =cоnst бўлгандаги ҳаракат қонунидан иборат; улар жисмнинг илгариланма ҳаракатини ифодаловчи тенгламалардан иборат бўлиб, жисмнинг барча …
3
характеристикалари қутбнинг тезлик ва тезланишлари (=, =), яъни илгариланма ҳаракатнинг тезлик ва тезланишлари, ҳамда қутб атрофидаги айланма ҳаракатнинг бурчак тезлиги -, ва бурчак тезланиши -, лардан иборат бўлади. агар (50) тенгламалар системаси маҳлум бўлса, ушбу қийматларни исталган вақт учун аниқлаш мумкин бўлади. ҳаракатни ўрганиш мобайнида, ихтиёрий нуқтани қутб деб танлаб олиш мумкин. масалан биз, шу жисмдаги ох ўқи билан 1 бурчак ташкил қилувчи cd кесмани олиб унинг с нуқтасини қутб деб танлаб олиб, шу жисмнинг ҳаракати қандай бўлишлигини кўриб чиқайлик (143 шакл). у ҳолда илгариланма ҳаракатдаги характеристикалар бошқача бўлади, яъни ва бўлади, (акс ҳолда жисм илгариланма ҳаракат қилаётган бўлар эди). айланма ҳаракатнинг характеристикалари, яъни ва -лар эса ўзгармасдан қолади. ҳақиқатдан ҳам, с нуқтадан ав кесмага параллел бўлган cd кесма олайлик, у ҳолда исталган вақт учун 1=- бўлади, бу ерда =cоnst. шу сабабли бўлади, ёки 1=, 1= бўлади. демак, ҳаракатнинг айланма ҳаракатдаги қисми қутбга боғлиқ эмас экан. ясси фигура нуқталарининг траекторияларини …
4
ракати ўрганилаётган бўлса, шу звенодаги ихтиёрий нуқтанинг траекториясини аниқлаш учун, нуқтанинг координаталарини механизмнинг ҳолатини белгиловчи бирорта параметр орқали ифодалаш керак, сўнгра шу параметрни тенгламадан чиқариб ташлаш лозим. у ҳолда, (50) тенгламалар билан ифодаланувчи ҳаракат қонунини аниқлашнинг зарурати йўқ. 58 масала. эллипсограф линейкасига маҳкамланган а ва в ползунлар, ўзаро перпендикуляр бўлган йўналтирувчилар бўйлаб ҳаракат қилмоқдалар (145 шакл). ав=l га тенг бўлса, линейка м нуқтасини траекторияси аниқлансин. е ч и ш. а нуқтани қутб деб танлаб оламиз ва м нуқтанинг ҳолатини линейкада олинган ам=b кесма орқали аниқлаймиз. линейканинг ҳолати -бурчак орқали ифодаланади. у ҳолда м нуқтани қўзғалмас оху ўқлардаги х ва у координаталарини аниқлаймиз: x=(b-1)cоs, y=bsin бўлади. шу иккала тенгламалардан вақтга боғлиқ ўзгарувчи -ни йўқотиб юборсак, (линейканинг ҳаракат қонуни қандай бўлишидан қатҳий назар) м нуқтанинг траекторияси аниқланади. м нуқта траекториясининг тенгламаси, бўлади, бу эгри чизиқ эса, маркази о нуқтада жойлашган, ярим ўқлари a=b-1 ва b - лардан иборат эллипс экан. тегишли винтлар …
5
иргаликда ҳаракатланувчи ax’y’ - ўқларга нисбатан олинган радиус вектори. у ҳолда, == бу тенгликдаги d/dt=- қутб а-нинг тезлиги; d/dt=- м нуқтанинг а қутб атрофидаги айланишидан оладиган айланма тезлик, ёки =cоnst бўлгандаги айланма тезлик. шундай қилиб юқоридаги тенгликдан, =+ (52) м нуқтанинг а-қутб атрофидаги айланма ҳаракатидан оладиган -тезлик вектори (§51-га қаранг), vма=ма ( ) (53) бу ерда - фигуранинг бурчакли тезлиги. шундай қилиб, ясси фигуранинг ихтиёрий м нуқтасининг тезлиги қутб деб қабул қилинган бирорта а нуқтанинг тезлиги ва шу м нуқтанинг қутб атрофидаги айланишидан оладиган тезликларнинг геометрик йиғиндисига тенг экан. м нуқтанинг тезлик вектори -нинг модули ва йўналиши тегишли параллелограммнинг диоганали орқали аниқланади (147 шакл). 146 шакл 147 шакл 148 шакл 59 масала. тўғри чизиқли релс устида сирпанмасдан айланма ҳаракат қилаётган ғилдиракнинг гардишидаги м нуқтанинг тезлиги аниқлансин (148 шакл). ьилдирак ўқи с-нуқтанинг тезлиги -, ва бурчак dkm= е ч и ш. с -нуқтанинг тезлиги малум бўлгани учун, бу нуқтани қутб деб …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "каттик жисмнинг текисликка параллел ҳаракати"

1541038684_72845.docx y a v илг v a a илг a a v c a c & & j j 1 = & & & & j j 1 = x b y b 2 2 2 2 1 1 ( ) - + = r r a r ' am v m d r dt d r dt d r dt a + ' v ma v v v m c mc = + x a v cm mc ^ v v v k c kc = + v c v kc v mc km каттик жисмнинг текисликка параллел ҳаракати режа: 1. текисликка параллел ҳаракатнинг тенгламаси. 2. ясси фигура нуқталарининг траекторияларини аниқлаш. 3. ясси фигура нуқталарининг тезликларини аниқлаш. текисликка параллел …

DOCX format, 121.9 KB. To download "каттик жисмнинг текисликка параллел ҳаракати", click the Telegram button on the left.