v.i.vernaskiy ta’imoti. biosfera chegaralari. biosferaning kosmik roli. noosfera muamolari. bisfera tuzilmasi moddalari va ularning funksiyalari.

PPTX 12 pages 215.3 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 215.3 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

v.i.vernaskiy ta’imoti. biosfera chegaralari. biosferanng ksmi roli. noosfera muamolari. bisfera tuzilmasi moddalari va ularning funksiyalari. mavzu: v.i.vernaskiy ta’imoti. biosfera chegaralari. biosferaning kosmik roli. noosfera muamolari. bisfera tuzilmasi moddalari va ularning funksiyalari. reja: 1.biosfera haqida vernadskiy ta’limoti. 2. biosferadagi moddalarning xossasi va funktsiyalari. 3. biosfera chegaralari va tarkibiy qismlari 4. biosferada moddalarning aylanishi. 5. noosera muammolari . v.i.vernadsky v.i.vernadsky ta’lioti v.i.vernadskiy sayyoramizdagi barcha tirik organizmlar yig’indisini “tirik modda” deb atab, biosferaning eng muhim tarkibiy qismi ekanligini ta’kidlaydi. tirik moddaning umumiy vazni kimyoviy tarkibi va energiyasi kabi xususiyatlar bilan tavsiflanadi. biosferaning umumiy vazni 3.1024 g, shundan tirik moddaning vazni 1,8 – 2,5.1018 g. ga teng. biosferaning ikkinchi tarkibiy qismi o’lik moddalar (iqlim, atmosfera, tog’ jinslari va boshqalar) hisoblanib, v.i.vernadskiy ta’limoti bo’yicha ularning hosil bo’lishida tirik organizmlar qatnashmaydigan biosferadagi moddalar yig’indisi kiradi. biosferada oraliq moddalar ham ajratilib, ular o’lik va tirik moddalarning birgalikdagi faoliyatidan hosil bo’ladi. tirik organizmlar oraliq moddalar hosil bo’lishida yetakchi …

2 / 12

faqat tirik organizmlarda barqaror bo’ladi. 4. biosferada har qanday moddaning erkin harakati va ma’lum darajada o’z-o’zini idora etishi umumiy xususiyat hisoblanadi. 1. biosferaning tirik moddasi katta energiya zaxirasiga ega. 5. tirik modda o’lik moddaga nisbatan morfologik va kimyoviy xilma-xilligi jihatidan ajralib turadi. tirik modda tarkibiga kiradigan 2 mln.dan ortiq organik birikmalar ma’lum bo’lib, tabiiy minerallar esa ikki ming atrofida xolos. 2. tirik va o’lik moddalar o’rtasidagi keskin farq ularda boradigan kimyoviy reaktsiyalar tezligidadir (tirik moddada boradigan kimyoviy reaktsiyalar tezligi ming va million marta ortiq). 6. tirik modda biosferada ayrim organizmlar sifatida namoyon bo’lib, ularning o’lchami ham juda xilma-xil. eng kichik viruslar 20 nm.dan oshmaydi. eng yirik hayvon hisoblangan kitlarning uzunligi 33 m ga boradi. i. tirik moddaning maxsus xususiyatlari quyidagilar: 3. biogen moddalarni to’plash xususiyati 4. oksidlanish-qaytarilish xususiyati. 1. energetik xususiyati. 6. muhit hosil qilish xususiyati.. 2. gazlar hosil qilish va ularning harakatini amalga oshirish xususiyati 5. parchalanish xususiyati. ii. …

3 / 12

olari. hozirgi vaqtda sayyoramizda aholi sonining ortishi, tabiiy resurslardan keng va noto’g’ri foydalanish kabilar biosferani xavf ostiga solib turibdi. insoniyat global ekologik tangliklar bo’sag’asida turibdi. bugungi kunda tabiiy ekotizimlarning buzilishi yoki butunlay yo’qotilish, biologik xilma-xillikni yo’qotish, ko’pchilik o’simlik va hayvon turlarining yo’qolib ketishi, atrof-muhitni keng ko’lamda ifloslanishi, chuchuk suv tanqisligi, ozon qatlamining siyraklashishi, cho’llanish jarayoni va atmosferani “dimiqishi” natijasida iqlimning o’zgarishi va boshqa muammolar kelib chiqdi. insonning o’zi tur sifatida sayyoramizda yashab qolishi xavf ostida va unga inqirozga uchragan ekotizimlarda yashashga hech qanday kafolat berib bo’lmaydi. shuning uchun ham inson va tabiat o’rtasidagi munosabatlar muammosi bugungi kunga kelib, nihoyatda kuchayib ketdi. tabiat va inson o’rtasidagi munosabatlar ma’lum qonuniyatlarga bo’ysungan holda boradi. bu qonunlarning buzilishi albatta ekologik halokatga olib keladi. insonning biosferaga ta’sirini 1. o’rmonlarni kesish va yangi yerlarni o’zlashtirish birinchi navbatda biosferaning suv rejimiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. natijada daryolar sayozlanib qolishi, botqoqlanish, o’t bosish, baliqlar sonining kamayishi kuzatiladi. yer ostki …

4 / 12

sug’oriladigan dehqonchilikda kimyoviy o’g’itlardan foydalanish hosildorlikni bir necha marta oshiradi. shu bilan birga o’g’itlardan foydalanish ichimlik suvlari sifatining yomonlashishiga, evtrofikatsiya jarayonining susayishiga, nitrit va nitratlarning suvda to’planishi natijasida xavfli kantserogen modda – nitrozaminlar hosil bo’lishiga sabab bo’lmoqda. 4. nihoyat insonning biosferaga ko’rsatadigan kuchli ta’sirlaridan biri o’simliklar kasalliklari, zararkunanda hasharotlar va begona o’tlarga qarshi kurashda foydalaniladigan kimyoviy kurash vositalaridir. noosfera bosqichi tushunchasi insoniyat jamiyati o’zining barcha xususiyatlari bilan birga yer yuzidagi hayot rivojlanishi (biogenez)ning navbatdagi bosqichidir. u eng kuchli tabiiy omil sifatida nafaqat sayyoramiz, balki kosmik fazoni ham o’zgartirib yubormoqda. kelajakda inson va biosferaning rivojlanishi qanday ketadi, degan savol tug’iladi. qanday qilib biosferani parchalanib ketishining oldini olish mumkin? shuni ta’kidlash lozimki, jamiyatning rivojlanish jarayonini to’xtatib bo’lmaydi. ammo insonning biosferaga ta’sirini boshqarish orqali ularning har ikkisini ham rivojlanishiga ziyon yetkazmaslik mumkin. biogenez bosqichidan boshlab hozirgi davrdagi hayot evolyutsiyasi aql yoki tafakkurning rivojlanish bosqichi, ya’ni neogenez deb qaraladi. keyingi yillarda biosferaning asta-sekin noosferaga …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "v.i.vernaskiy ta’imoti. biosfera chegaralari. biosferaning kosmik roli. noosfera muamolari. bisfera tuzilmasi moddalari va ularning funksiyalari."

v.i.vernaskiy ta’imoti. biosfera chegaralari. biosferanng ksmi roli. noosfera muamolari. bisfera tuzilmasi moddalari va ularning funksiyalari. mavzu: v.i.vernaskiy ta’imoti. biosfera chegaralari. biosferaning kosmik roli. noosfera muamolari. bisfera tuzilmasi moddalari va ularning funksiyalari. reja: 1.biosfera haqida vernadskiy ta’limoti. 2. biosferadagi moddalarning xossasi va funktsiyalari. 3. biosfera chegaralari va tarkibiy qismlari 4. biosferada moddalarning aylanishi. 5. noosera muammolari . v.i.vernadsky v.i.vernadsky ta’lioti v.i.vernadskiy sayyoramizdagi barcha tirik organizmlar yig’indisini “tirik modda” deb atab, biosferaning eng muhim tarkibiy qismi ekanligini ta’kidlaydi. tirik moddaning umumiy vazni kimyoviy tarkibi va energiyasi kabi xususiyatlar bilan tavsiflanadi. biosfer...

This file contains 12 pages in PPTX format (215.3 KB). To download "v.i.vernaskiy ta’imoti. biosfera chegaralari. biosferaning kosmik roli. noosfera muamolari. bisfera tuzilmasi moddalari va ularning funksiyalari.", click the Telegram button on the left.

Tags: v.i.vernaskiy ta’imoti. biosfer… PPTX 12 pages Free download Telegram