iqtisodiy rivojlangan davlatlarda ta’lim tizimi

DOC 30 pages 171,5 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 171,5 KB

Fayl turi DOC

Pages 30

Updated Dek 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

6-mavzu; iqtisodiy rivojlangan davlatlarda ta’lim tizimi reja 1. jahon mamlakatlari ta’lim tizimi. 2. aqsh, yaponiya mamalakatlarida ta’lim tarbiya tizimi, mazmuni va rivojlanishi 3. janubiy korea, fransiya, germaniya mamalakatlarda ta’lim tarbiya tizimi, mazmuni va rivojlanishi. 4. ta’lim modellari. xx asr jahon ta’lim tizimidagi global tendentsiyalar. 5. xalqaro loyihalar va ta’lim dasturlari. jahon mamlakatlari ta’lim tizimi. dunyo ta’lim makonining yuzaga kelishi, faol integratsion jarayonlar, ta’limni “inson kapitali” sifatida e’tirof etilishi, ma’lumot haqidagi diplomlarning dunyo bo’ylab tan olinishi chet el tajribasini o’rganish jarayonini tezlashtiradi. 1997 yilda xtsk (xalqaro ta’lim standart klassifikatsiyasi) yangilandi. unda yettita bosqich ko’rsatilgan. 0 – maktabgacha ta’lim; 1 – boshlang’ich ta’lim; 2 – o’rta ta’limning birinchi bosqichi; 3 – o’rta ta’limning ikkinchi bosqichi’ 4 – o’rta ta’limdan keyingi ta’lim (oliy ta’lim emas); 5 – oliy ta’limning birinchi bosqichi; 6 – oliy ta’limning ikkinchi bosqichi – oliy ta’limdan keyingi ta’lim. jahon ta’lim tizimining ko’p omilli ko’rinishga egaligi metablokli, makroregional va alohida …

2 / 30

aytarayotgan hududlar tegishli. birinchi navbatda bu lotin amerikasi davlatlaridir. tarixda bo’lgani singari bugungi kunda ham lotin amerikasiga integratsion o’choqlar zonasi sifatida aqsh va g’arbiy yevropa tomonidan ta’sir ko’rsatilmoqda. uchinchi turga ta’lim jarayoni integratsiyasiga kam e’tibor qaratayotgan regionlar kiradi. mazkur guruhga saxara janubidan boshlab afrika davlatlarining katta qismi, janubiy va janubiy-sharqiy osiyoning qator davlatlari, tinch va atlantika okeani havzasidagi uncha katta bo’lmagan orol davlatlarini kiritish mumkin. afrika davlatlarida maktab ta’limining davomiyligi minimal daraja – 4 yildan kam. mazkur hududlarda aholining ko’pchiligi savodsiz. masalan, janubiy saxarada yashovchi 140 mln afrikalik savodsizligicha qolmoqda. maktab ta’limi davomiyligining eng pastligi nigeriyada – 2,1 yil, keyin burkina-fasoda – 2,4 yil, gveniyada – 2,7 yil, jibutida – 3,4 yil. xx asrning oxiriga kelib qator iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy sabablarga ko’ra ta’limning uzluksizligi va integratsion jarayonlarda og’ishlar kuzatilayotan hududlar ajratib ko’rsatildi. bunday hududlarga arab davlatlari, sharqiy yyevropa va sobiq sssr davlatlari kiradi. arab davlatlarida ichki integratsiyaga tayanadigan to’rtta subregionni …

3 / 30

yoshdan 17 yoshgacha 12 yil o‘qiydilar. ta’lim tizimi quyidagicha tashkil etilgan: 1. 3 yoshdan 5 yoshgacha maktabgacha tarbiya muassasalarida. 2. boshlang‘ich maktab. bu bosqich 1-5-sinflarni o‘z ichiga oladi. 3. to‘liq bo’lmagan o‘rta maktab. bu bosqich 6-8-sinflardan iborat. 4. yuqori maktab. bu bosqich 9-11-sinflardir. mazkur yuqori maktab bilan oliy ta’limni aralashtirmaslik kerak. amerika maktablarida 9-sinfgacha asosiy e’tibor matematikaga emas, balki tabiiy fanlarga qaratiladi. o‘quvchilar uchun yagona, majburiy darsliklar, qo‘llanmalar yo‘q. maktablarida texnikaviy jihatdan yaxshi jihozlangan, sinflar kompyuterlashtirilgan. har bir maktabda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini tashiydigan maxsus avtobuslar, stadionlar, turli laboratoriyalar bor. maktablarning aksariyati davlat ixtiyorida bo‘lib, davlat mablag‘i bilan ta’minlanadi. shaxsiy maktablar ham anchagina. katta shaharlarda yashovchi o‘ziga to‘q ota-onalar farzandlarini shaxsiy maktablarga berishga harakat qilishadi. shaxsiy maktablarda o‘qitish pullik. vashington shahridagi shaxsiy maktabda bolani o‘qitish uchun bir yilga taxminan o‘n ming dollar to‘lash kerak. bunday maktablarda boy oila farzandlari ta’lim oladilar. shaxsiy maktablarning har biri o‘ziga xos xususiyatlarga, maxsus dasturlarga, maxsus …

4 / 30

tilini 9-sinf hajmida yoki engillashtirilgan reja bo‘yicha o‘rganishi mumkin. kimyodan yoki matematika, biologiya, fizika va boshqa tabiiy fanlardan maktab rejasini muddatidan oldin tugatgan, barcha kontrol ishlarini topshirgan o‘quvchiga maktabda o‘qib yurgan vaqtidayoq shu fanlar bo‘yicha o‘zi kirmoqchi bolgan kollejning birinchi kursi imtihonlarini ham topshirishiga imkoniyat yaratiladi. amerikaning yuqori maktablarida shunday o‘qituvchilar borki, ular kollejlarning birinchi kurslarida o‘qitiladigan ma’lum fanlardan dars berishlari hamda imtihon olishlari shart. amerika maktablarida bitirish imtihonlari yo‘q. oliy o‘quv yurtlariga kirish uchun bizdagidek kirish imtihonlari olinmaydi. biroq har bir abiturient oliy o‘quv yurtiga kirish uchun matematika va ingliz tilidan sinov (test) topshiradi. bunday testlar amerikada har yili 3-4 marta o‘tkaziladi. sinov savollari kitob shaklida har yili chop etiladi. ularda mingga yaqin mashqlar, masalalar va ular-ning echimlari ko‘rsatiladi. sinflarda qanday savollar bolishi bizga o‘xshab sir tutilmaydi, balki ochiq-oydin «matematika va ingliz tilidan bu yil mana shu savollarga javob berish lozim» deb ko‘rsatiladi. o‘quvchilar bu kitobni olib, kirish sinovlariga …

5 / 30

balar o‘quv yurtlarining faxri sanalgani sababli ham, ularga turli yo‘llar bilan yordam berish, stipendiyalar tayinlash orqali ularni o‘quv yurtlarida saqlashga harakat qiladilar. o‘zi tanlagan sohada yutuqlarga erishayotgan talabalar ro‘yxati har yili alohida kitob bobida nashr etib turiladi. bundan maqsad mazkur soha bilan qiziquvchi kompaniyalaming e’tiborini bo‘lajak olimlarga qaratishdir. yuqorida sanab o‘tilgan sinovlarning natijalari va yuqori sinflarda barcha fanlardan olgan baholarining o‘rtacha miqdori talabaniuniversitetga qabul qilish yoki qilmaslik uchun asos hisoblanadi. amerika kollejlari ikki va to‘rt yillik bo‘lib, ikki yillik kollejlarni bitirgan talaba oliy ta’lim pog‘onasidagi birlamchi darajaga ega bo‘ladi. to‘rt yillik kollejlarni tugatgan talabalar bakalavr darajasini olib, ohy ma’lumotning birinchi pog‘onasiga erishadilar. to‘rt yillik kollejlar bizning to‘rt yillik institut va ayrim universitetlarga mos keladi. amerika universitetlari tarkibiga ikki va to‘rt yillik kollejlar, ilmiy-tadqiqot markazlari hamda ikkinchi bosqich ohy ma’lumot beruvchi o‘quv yurtlari kiradi. ikkinchi bosqich oliy ma’lumot beruvchi o‘quv yurtlari bizning aspiranturaga to‘g‘ri keladi. bu o‘quv yurtiga kirish uchun ikki …

6 / 30

va g‘arb texnologiyasini yaponiya ishlab chiqarishiga kiritish masalasini qo‘yadi va bu ishni amalga oshirish uchun birinchi galda ta’lim tizimini tubdan o‘zgartirish harakatiga tushadi. 1872 -yili «ta’lim haqida qonun» qabul qilinib yapon ta’limi g‘arb ta’limi bilan uyg‘unlashtirildi. 1908 -yili yaponiyada boshlang‘ich ta’lim majburiy 6 -yillikka aylantirildi. 1893 -yili kasb yo‘nalishidagi dastlabki kollej paydo boldi. 1946 -yili qabul qilingan konstitusiya fuqarolarning ta’lim sohasidagi huquq va burchlarini belgilab berdi. unda barcha bolalar bepul umumiy ta’lim olishlari shart ekanligi belgilab qo‘yilgan. hozirgi zamon yapon ta’lim tizimlarining tarkibi quyidagicha: bog‘chalar, boshlang‘ich maktab, kichik o‘rta maktab, yuqori o‘rta maktab, oliy ta’lim tizimlariga kiruvchi o‘quv yurtlari. bolalar yosh xususiyatlariga qarab 3, 2, 1 yillik ta’lim kurslariga jalb qilinadi. yaponiyada maktabgacha ta’lim muassasalarining 59,9% xususiy, 40,8% munisipal, 0,3% davlatnikidir. majburiy ta’lim. ta’limning pog‘onasi 6 yoshdan 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarni o‘z ichiga oladi. 6 yillik boshlang‘ich ta’lim va 3 yillik kichik o‘rta maktab, 9 yillik majburiy ta’limni tashkil etadi. …

7 / 30

qichga bo‘linadi: 1-bosqichi turar joyda o‘tkaziladi: buning uchun abiturientlar yapon, eski yapon tili, matematika, fizika, ximiya, jamiyatshunoslik, tarix bo‘yicha test sinovlaridan o‘tadilar. bu sinovlardan o‘tgan o‘quvchilar universitetlarga yo‘llanma olib qayta sinovdan o‘tadilar. xususiy universitetlarga esa to‘g‘ridan-to‘g‘ri test topshiriladi. bir qator xususiy universitetlar o‘zining uzluksiz shaxobchasiga esa (bog‘chadan boshlab hamma bosqichlarni qamrab oladi). universitetdan talabalarni haydab yuborish mumkin emas. lekin o‘qish muddatini cho‘zish mumkin (4 -yillik o‘qish 5-6 -yilgacha cho‘zilib ketishi mumkin). kollejlar: kichik kollej, texnik kollej va maxsus kollejlarga bo‘linadi. uni bitirgan talabalar bakalavr diplomini olib universitetning 3 yoki 4 kurslariga qabul qilinadi. 2. janubiy korea, fransiya, germaniya, mamalakatlarda ta’lim tarbiya tizimi, mazmuni va rivojlanishi. janubiy koreyada ta’lim tizimi janubiy koreyada ta’lim haqidagi qonun 1948 -yili qabul qilingan. ta’lim tizimiga asos qilib an’anaviy g‘arb modeli olingan: 6 yil - quyi maktab, 3 yil - o‘rta, yana 3 yil - oliy maktab; so‘ngra to‘rt yillik kollej va bakalavr unvoni beriladi; tanlangan …

8 / 30

kuzatish mumkin. har sinfda 50 nafargacha bola o‘qiydi. dars nagruzkalari ham ko‘proq. o‘yinlar dam olish o‘quv dasturiga kiritilgan. shuning uchun dam olishga imkoniyat bor. boshlang‘ich maktabda dars 40 minut o‘rta maktabda esa 45 minut. oliy maktabda darsning davomiyligi 50 minutga teng. bu erda ikki muhim jihatga to‘xtalib o‘tish zarur. oliy maktabga, albatta, kirish imtihonlari topshiriladi va o‘qishlar pullik. boshlang‘ich maktabda 9 ta fan o‘qitiladi. koreys tilini o‘rganishga alohida e’tibor berilib arifmetika hamda ijtimoiy fanlar o‘qitiladi. o‘rta maktabda fanlar yana 4 taga ko‘paytirilgan. 7-sinfdan boshlab chet tillar o‘rgatiladi. mamlakatda ingliz tiliga e’tibor kuchli. ko‘pchilik bu tilda bemalol gaplasha oladi. chet tillarni o‘qitishga haftasiga 4—5 soat ajratilgan. koreyslar yana bir tilni — klassik xitoy tilini majburiy ravishda o‘rganadilar. 8-sinfdan boshlab xitoy tarixi o‘rganiladi. hunar maktablari koreyada 600 tani tashkil etadi. bu maktablarning 45 foizi bolajak mulkdorlarni tayyorlaydi, 23 foizida texnik kasb egalari yetishib chiqadi. qolgan maktablarda dengizchilik, qishloq xo‘jalik ixtisoslari o‘zlashtiriladi. shunisi …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "iqtisodiy rivojlangan davlatlarda ta’lim tizimi"

6-mavzu; iqtisodiy rivojlangan davlatlarda ta’lim tizimi reja 1. jahon mamlakatlari ta’lim tizimi. 2. aqsh, yaponiya mamalakatlarida ta’lim tarbiya tizimi, mazmuni va rivojlanishi 3. janubiy korea, fransiya, germaniya mamalakatlarda ta’lim tarbiya tizimi, mazmuni va rivojlanishi. 4. ta’lim modellari. xx asr jahon ta’lim tizimidagi global tendentsiyalar. 5. xalqaro loyihalar va ta’lim dasturlari. jahon mamlakatlari ta’lim tizimi. dunyo ta’lim makonining yuzaga kelishi, faol integratsion jarayonlar, ta’limni “inson kapitali” sifatida e’tirof etilishi, ma’lumot haqidagi diplomlarning dunyo bo’ylab tan olinishi chet el tajribasini o’rganish jarayonini tezlashtiradi. 1997 yilda xtsk (xalqaro ta’lim standart klassifikatsiyasi) yangilandi. unda yettita bosqich ko’rsatilgan. 0 – maktabgacha ta’lim...

This file contains 30 pages in DOC format (171,5 KB). To download "iqtisodiy rivojlangan davlatlarda ta’lim tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy rivojlangan davlatlar… DOC 30 pages Free download Telegram