буддавийлик тарихи, таълимоти ва маросимлари

DOC 107,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1451620605_62799.doc буддавийлик тарихи, таълимоти ва маросимлари режа: 1. буддавийлик (буддизм)нинг келиб чиқиши. 2. буддавийлик таълимоти. 3. буддавийликнинг марказий осиёга кириб келиши. буддавийлик (буддизм)нинг келиб чиқиши буддавийлик (буддизм) – учта дунё динлари ичида энг қадимийси ҳисобланиб, милоддан аввалги vi-v асрларда ҳиндистонда вужудга келган. бу динга эътиқод қилувчилар, асосан, жанубий, жануби-шарқий ва шарқий осиё мамлакатларида, шри ланка, ҳиндистон, непал, бутан, хитой, сингапур, малайзия, индонезия, монголия, корея, вьетнам, япония, комбоджа, бирма, тайланд, лаосда ва қисман европа ва америка қитъаларида, россиянинг шимолий минтақалари - бурятия, қалмиқияда истиқомат қиладилар. ҳозирги кунда дунёда буддавийлар сони 750 млн.га яқин бўлиб, улардан 1 млн.га яқини монахлардир. буддавийликни дин ёки фалсафа, мафкура ёки маданият қонунлари тўплами ёки ҳаёт тарзи деб баҳолаш мумкин. буддавийлик асосчиси ҳақида хабар берувчи фольклор ва бадиий адабиётлар уни сиддхартха гаутама, шакямуни, будда, тадхагата, джипа, бхагаван каби исмлар билан зикр этадилар. бу исмларнинг маънолари қуйидагича: сиддхартха - шахсий исми, гаутама - уруғ исми, шакямуни - шаклар …

рзу-ҳаваслар оғушида тарбиялаб, уни ҳеч бир камчиликсиз катта қилади. сиддхартха улғайиб қўшни подшоҳлардан бирининг қизи яшадхарага уйланади ва ўғил кўриб, унга рахула деб исм қўяди. ҳеч бир қийинчилик ва камчилик кўрмай ўсган сиддхартха бир куни кекса чол, бемор ҳамда оғир меҳнатли роҳибни учратади, ва ниҳоят, бир кишининг вафотига гувоҳ бўлади. бундан қаттиқ таъсирланган шаҳзода инсониятни қийинчилик ва азобдан қутқариш йўлларини ахтариб саройни ташлаб кетади. бу вақтда у 30 ёшда эди. у беш роҳиб билан қишлоқма - қишлоқ кезиб юради. кўп вақт бу роҳибларга ҳамроҳлик қилиб, уларнинг йўлларида маълум мақсад йўқлигини, бу йўл ўз олдига қўйган мақсади – инсониятни азоб уқубатдан қутқаришга олиб бормаслигини англайди ва роҳиблар жамоасидан ажралади. у чакалакзор ўрмонларда кезиб, чарчаб бир дарахтнинг тагида дам олиш учун ўтиради ва ўзича, то ҳақиқатни топмагунча шу ердан турмасликка қарор қилади. бу ўтиришнинг 49-куни унинг қалбидан “сен ҳақиқатни топдинг” деган садо келади. шу пайтда унинг кўз олдида бутун борлиқ намоён бўлади. …

да ибодатхона барпо этишган. будданинг ҳаёти ҳақида турли афсоналар ҳам тўқилган. бу афсоналарда айтилишича, будда кўп йиллар давомида ер юзидаги турли мавжудотлар қиёфасида қайта туғилган: 84 марта руҳоний, 58 марта подшоҳ, 24 марта роҳиб, 13 марта савдогар, 18 марта маймун, 12 марта товуқ, 8 марта ғоз, 6 марта фил, шунингдек, балиқ, қурбақа, каламуш, қуён каби қиёфаларда қайта туғилган. жами 550 марта қайта туғилган. у доимо қаерда, қай қиёфада туғилишини ўзига ўзи белгилаган. сўнгги марта уни худолар инсониятни тўғри йўлга бошлаши учун инсон қиёфасида яратганлар. бу афсоналарнинг баъзиларига кўра, ер юзида гаутамага қадар 6 та будда ўтган. шунинг учун буддавийликнинг баъзи муқаддас жойларида 7 та ибодатхона барпо этилган. 7 та ботха дарахти ўтказилган. баъзи афсоналар 24 та будда авлоди ўтган деса, айримлари минглаб буддалар ўтган деб даъво қилади. буддавийлик таълимоти буддавийлик қадимий ҳинд диний-фалсафий таълимотлари асосида вужудга келган, амалиёт ва назариётдан иборат диний тизимдир. будда янги диний қонун-қоидалар, расм-русумлар ишлаб чиқмаган. …

бошидан кечиради, шунинг учун ҳар қандай ҳаёт – қийноқ, азоб-уқубатдир. туғилиш – қийноқ, касаллик – қийноқ, ўлим – қийноқ, ёмон нарсага дуч келиш –- қийноқ, яхши нарсадан айрилиш – қийноқ, ёмон нарсадан айрилиш – қийноқ, ўзи хоҳлаган нарсага эга бўлмаслик – қийноқ. дунё тузилишининг асосий қонуни бир-бирига боғлиқлик. ҳеч бир нарса маълум сабабсиз яралмайди. лекин ҳар бир ҳодиса ёки ҳаракатнинг бирламчи сабабини аниқлаш мумкин эмас. шунинг учун буддавийлик дунёни шу ҳолича қабул қилишга чақиради. буддавийлик таълимотига кўра, ҳар қандай нарса ёки ҳодиса у ҳоҳ моддий, хоҳ маънавий бўлсин, дхарма (элемент)лардан тузилган. бу элементлар эса ўз хусусиятига кўра, ҳаракатсиз бўлиб, уларни ҳаракатлантирувчи куч инсоннинг хаёл ва сўзларидир. объектив ҳақиқат бу доимий равишда ўзгариб турувчи дхармалар оқимидир. ҳаракатдаги дхармалар мавжудлигининг 5 формаси – тана, сезги, ҳис-туйғу, ҳаракат, англашни яратади. бу беш форма инсонни ташкил қилади. инсон улар ёрдамида яшайди ва борлиқ билан алоқа қилади, яхши ёки ёмон ишларни бажаради. бу нарса инсоннинг …

ғри келади. бу ҳолатда инсон қайта туғилишдан тўхтайди. нирвана ҳолати, буддавийлар фикрича, “ҳаёт ғилдирагидан” ташқарига чиқиш, “мен” деган фикрдан ажралиб, инсоннинг ҳиссий туйғулларини тўла тугатишдир. тўртинчи ҳақиқат - қийноқлардан қутилиш йўли мавжуддир. бу йўл - “саккизта нарсага амал қилиш, тўғри тушуниш, тўғри ҳаракат қилиш, тўғри муомалада бўлиш, фикрни тўғри жамлаш”. бу йўлдан борган инсон будда йўлини тутади. бу саккиз нарсага амал қилиш медитация деб номланади. буддавийлик таълимоти асосан уч қисмдан иборат: медитация, ахлоқ нормалари, донишмандлик. 1. медитация деганда қуйидагилар тушунилади: · тўғри тушуниш (эътиқод қилиш) – будданинг биринчи даъватида юритилган сўз тўрт ҳақиқатни билиш ва унга ишониш; · тўғри ният қилиш – дунёвий лаззат-ҳаловатлардан халос бўлишга, кераксиз фикрлар ва бошқаларга зарар етказиб қўйишдан сақланишга интилиш; · тўғри ўзини тутиш – ўзингники бўлмаган нарсани олмаслик, ортиқча ҳиссиётга берилмаслик; · тўғри англаш – ўз танаси ва руҳига ўзини йўқотиб қўймайдиган даражада назоратда бўлиш ҳамда бунда эҳтирослар ва изтиробларга чек қўйиш; · тўғри …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "буддавийлик тарихи, таълимоти ва маросимлари"

1451620605_62799.doc буддавийлик тарихи, таълимоти ва маросимлари режа: 1. буддавийлик (буддизм)нинг келиб чиқиши. 2. буддавийлик таълимоти. 3. буддавийликнинг марказий осиёга кириб келиши. буддавийлик (буддизм)нинг келиб чиқиши буддавийлик (буддизм) – учта дунё динлари ичида энг қадимийси ҳисобланиб, милоддан аввалги vi-v асрларда ҳиндистонда вужудга келган. бу динга эътиқод қилувчилар, асосан, жанубий, жануби-шарқий ва шарқий осиё мамлакатларида, шри ланка, ҳиндистон, непал, бутан, хитой, сингапур, малайзия, индонезия, монголия, корея, вьетнам, япония, комбоджа, бирма, тайланд, лаосда ва қисман европа ва америка қитъаларида, россиянинг шимолий минтақалари - бурятия, қалмиқияда истиқомат қиладилар. ҳозирги кунда дунёда буддавийлар сони 750 млн.га яқин бўлиб, улардан 1 млн.га яқини монахла...

Формат DOC, 107,5 КБ. Чтобы скачать "буддавийлик тарихи, таълимоти ва маросимлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: буддавийлик тарихи, таълимоти в… DOC Бесплатная загрузка Telegram