хароратни улчаш. термометрларнинг турлари, уларни тузилиши ва ишлаш принципилар

DOCX 66,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1661104491.docx хароратни улчаш. термометрларнинг турлари, уларни тузилиши ва ишлаш принципилар харорат - технологик жараённи мухим параметри булиб, молекулаларни иссиклик харакатидан хосил буладиган ва ички кинетик энергия билан 2 3 1 1-расм. монометрик термометр. белгиланадиган киздирилганлик даражаси оркали характерланади. молекулаларнинг уртача кинетик энергияси ва идеал газ температураси орасидаги богланиш куйдаги формула билан ифодаланади: e=3/2 k. t бу ерда : k-1.38. 10-23 ж . к-1, больцман доимийси, т–жисмни мутлок хароратии. харорат иссиклик алмашиш, иссиклик утказиш жараёнларининг хам сифат, хам микдорий томонларини характерлайдиган параметрдир. хароратни бевосита улчаш мумкин эмас, уни жисмнинг хароратига бир кийматли боглик булган бошка физик параметрлар буйича аниклаш мумкин. масалан, хажм, узунлик, электр каршилик, электр юритувчи куч, нурланишни электр равшанлиги ва бошкалар. харорат улчайдиган асбобни 1598 йилда галилей биринчи булиб тавсия этган, кейинчалик м. в. ломоносов, б. фаренгейтлар термометрни ишлаб чикишган. хароратни улчаш асбоблари ишлаш принципига асосан куйидаги турларга булинади: 1. кенгайиш термометрлари 2. монометрик термометрлар 3. термоэлектрик термометрлар 4. …
2
метрни схемаси келтирилган. монометрик термометрлар термобалон (1), капилляр найча (2) ва монометрик (3) кисмлардан иборат. в) термоэлектрик термометрлар. бундай термометрларни ишлаш принципи температура таъсирида термоэлектрик юритувчи кучни узгаришига асосланган, яъни 1821 йилда зеебек томонидан кашф этилган термоэлектр ходисасига асосланган. термоэлектрик термометрлар ёрдамида турли сохаларда –200о с дан 2500о с гача температураларни улчаш мумкин. 2-расмда термоэлектрик термометрни схемаси келтирилган. термопара–щар хил утказувчанликка эга булган материалдан (металл ёки котишмадан ясалган сим) иборат булган ва бир учи кавшарланган курилмадир. термопарани температураси улчанаётган мухитга тегиб турган учи (кавшарланган учи) т1 иссик уланма, узгармас мухитдаги учи (улчов асбобига уланган жойи) т2 совук уланма дейилади. агарда иссик ва совук уланмаларда температура турлича булса (т 1 > t2) термопарада термо электр юритувчи куч (тэюк) пайдо булади. одатда совук улан-мани температураси узгармас (т2 =const) ва улчаш бажарилаётган хона ттемпературасига тенг булади. термо- тпарадамилливольтметр хосил булган ёки 1 2 1 2 эюк улчов асбоби (2) ( потенциометр замонавий улчаш) …
3
калари келтирилган термоэлектрик генератор, термоэлектрик совуткич ва турли улчов асбобларида ярим утказгичли термопаралар ишлатилади. улар тэюк металл термопараларникидан 5 … 10 марта катта. бундай термопаралар zn sb ва сd sb котишмалар асосида таёрланади. г) каршилик 400 3-расм.стандарт800 1200 термоэлектрик термопараларнит0с харак- термометрларитермометрларни . бундайишлаш теристикалари принципи ишчи элементни температураси узгарганда е , мв 50 25 0 вр j хк пр электр каршилигини узгаришига асосланган (r=f(t)). ишчи элемент сифатида металл ёки ярим утказгич ишлатилади. маълумки, тоза металлни электр каршилиги температура кутарилиши билан ортади, ярим утказгичники эса камаяди. каршилик термометрларни таёрлашда ишчи элемент (металл) куйидаги талабларга жавоб бериши керак: ♦ улчанаётган мухитда металл оксидланмаслиги ва кимёвий таркиби узгармаслиги; ♦ каршилик температура узгариши билан тугри ёки равон эгри чизик буйича узгариши; ♦ солиштирма электр каршилик етарлича катта булиши; ♦ температура коэффициенти етарли даражада катта булиши. бундай талабларга платина, мис, никел, вольфрам каби металлар жавоб беради. бу металлардан тайёрланган каршилик термометрларини фойдаланиш чегараси -260 …
4
а олиш кийин, r=f(t) богланиш мурракаб куринишга эга, осон оксидланади. ярим утказгичли каршилик термометрлари (термо-резистор) катта температура коэффициентига эга ва унинг каршилиги билан температура орасидаги богланиш куйидагича ифодаланиши мумкинт0 −:т rt=r0 exp (в т0т ) бу ерда ro киймат, to температурада термометр каршилиги билан аникланади. фойдаланиш чегараси –270ос дан 600ос гача. ярим утказгичли термометрларни ммт-1, ммт-4, ммт-6, кмт-1, кмт-4 турлари мавжуд. улар купрок термосигнализация ва автоматик химоя курилмаларида ишлатилади. каршиликли термометрларнинг сезгир элементи шиша, кварц, керамика ёки махсус пластмассадан ясалган идишга жойлаштирилади. сезгир элементли термометр учининг кискичларига улчовчи асбобига борадиган симлар уланади. каршиликларни (температурани) улчаш учун- логометрлар, куприк схемалар, компенсацион усул ва термокаршиликни меъёрловчи узгарткичлардан фойдаланилади. бундай асбобларни курсатувчи, узи ёзар турлари бор ва уларда сигнал бериш ва ростлаш учун кушимча курилмалар булиши мумкин. д) нурланиш термометрлари. улар орасида энг куп таркалгани–оптик пирометрлардир. ишлаш принципи температураси улчанаётган жисмнинг нурланиш равшанлигини эталон жисмларнинг монохроматик нурланиш равшанлиги билан солиштиришга асосланган. эталон жисм …
5
чи, 1997 й

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "хароратни улчаш. термометрларнинг турлари, уларни тузилиши ва ишлаш принципилар"

1661104491.docx хароратни улчаш. термометрларнинг турлари, уларни тузилиши ва ишлаш принципилар харорат - технологик жараённи мухим параметри булиб, молекулаларни иссиклик харакатидан хосил буладиган ва ички кинетик энергия билан 2 3 1 1-расм. монометрик термометр. белгиланадиган киздирилганлик даражаси оркали характерланади. молекулаларнинг уртача кинетик энергияси ва идеал газ температураси орасидаги богланиш куйдаги формула билан ифодаланади: e=3/2 k. t бу ерда : k-1.38. 10-23 ж . к-1, больцман доимийси, т–жисмни мутлок хароратии. харорат иссиклик алмашиш, иссиклик утказиш жараёнларининг хам сифат, хам микдорий томонларини характерлайдиган параметрдир. хароратни бевосита улчаш мумкин эмас, уни жисмнинг хароратига бир кийматли боглик булган бошка физик параметрлар буйича аниклаш мумкин. ...

Формат DOCX, 66,0 КБ. Чтобы скачать "хароратни улчаш. термометрларнинг турлари, уларни тузилиши ва ишлаш принципилар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: хароратни улчаш. термометрларни… DOCX Бесплатная загрузка Telegram