хулқ-атворда шахс маънавиятининг намоён бўлиши

DOCX 365.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1707074284.docx хулқ-атворда шахс маънавиятининг намоён бўлиши хулқ-атворда шахс маънавиятининг намоён бўлиши режа кириш 1.хулқ-атвор. шахс маънавий қиёфасида хулқ-атворнинг ўрни. 2.ўрта-осиё алломалари қарашларида хулқ-атвор масаласининг ёритилиши. 3.юксак маънавиятли шахсни шакллантиришда юксак ахлоқий меёрларнинг ўрни. хулоса фойдаланилган адабиётлар рўйхати кириш мавзунинг долзарблиги. маьнавият, маьнавиятнинг инсон ҳаётидаги ўрни, жамият тараққиётига таьсири ҳақида ярим бетча ёзинг фикрингизни давом эттириб, хулқ-атворда шахс маънавиятининг намоён бўлиши ҳақида ҳам ярим бетча фикр ёзинг (1,5 интервалда). бугунги кунда ахлоқ, ахлоқий тарбия муҳим масала сифатида мамлакатмизда амлаг оширилаётган маьнавий-маьрифий ислоҳотларнинг туб моҳиятини ташкил этиши ҳақида сўз юритадиган бўлсак бугунги кунда ахлоқ , одоб тушунчалари тобора бугунги кунда долзарб аҳамият касб етмоқда шундай екан бугунги кунда биз ёшлар жамият пойдевори еканмиз аввало маънавий етук шахс бўлиб етишишимиз учун аввало одоб ва ахлоқ тушунчаларига катта етибор беришимиз зарур “шунинг учун ҳам ушбу курс иши мавзуси долзарб мавзудир”. мавзунинг мақсади хулқ-атвор, шахс маънавий қиёфасида хулқатворнинг ўрни, марказий осиё алломалари қарашларида хулқ-атвор масалаларининг …
2
чун ниҳоятда катта аҳамиятга эга эканлиги тобора аён бўлиб бормоқда. қадим даврлардан то ҳозирги замонамизгача яратилиб, авлодларнинг эзгу ишларига хизмат қилиб келган бой ахлоқий, сиёсий, ҳуқуқий меросимизни, миллий қадриятларимиз, урф-одатларимизни ўрганиб, халққа етказиш, келажак асосларини яратишга хизмат қилдириш муҳим вазифалардан бири бўлиб, улуғ алломаларимизнинг ахлоқ, хулқодоб, таълим-тарбия масалаларига оид асарлари, доно ва ибратли сўзлари, панд-насиҳатлари ёш авлодни баркамол инсонлар қилиб тарбиялашда муҳим аҳамиятга эга. “ахлоқшунослик” бир неча минг йиллик тарихга эга бўлган қадимий фан. у бизда “ахлоқ илми”, “одобнома” сингари номлар билан атаб келинган. европада эса “этика” номи билан машҳур, биз ҳам яқин-яқингача шу атамани қўллар эдик. бу термин дастлаб “манзилдошлик”, “яшаш жойи”, кейинчалик эса “одат”, “феъл”, “фикрлаш тарзи” сингари маъноларни англатган юнонча “ethos” сўзидан олинган бўлиб, тарихда биринчи марта аристотель томонидан алоҳида фан номи сифатида ишлатилган. ўзбек тилида биз ишлатадиган “ахлоқ” сўзи луғавий келиб чиқишига кўра араб тилидаги “хулқ” сўзининг кўплик шаклини англатади. “халақа” – араб тилида “яратмоқ”, “пайдо …
3
ва алоҳида фан сифатида шаклланмади. бу соҳанинг муаммолари одатда ўзаро боғланмаган, чала-ярим ҳолда “фалсафа”, “рухшунослик”, “жамиятшунослик”, “тарбияшунослик”, “диншунослик” каби қатор фанлар доирасида тилга олинди. ушбу фанларнинг барчаси билан европа илмида узоқ вақт кўпроқ файласуфлар шуғуллангани ва турли файласуфлар томонидан борлиқ ҳақиқати турлича талқин қилингани туфайли бу фанларнинг ҳар бири аслида маънавиятга оид муаммоларга ўз асосий мавзулари нуқтаи назаридан ёндошиб, нотўкис хулосалар билан чекланишга мажбур бўлишган. шахс – ўз маънавий камолот имкониятларини юзага чиқара бошлаган инсон (бу ҳодиса – ўзликни англаш деб айтилади. шу маънода, шахс – ўзлигини англай бошлаган инсон, дейиш ҳам мумкин). инсон - маънавий камолот имкониятига эга бўлган моддий мавжудот (инсоннинг ижтимоий мавжудот эканлиги ҳам унинг маънавий камолот имконига эга эканлигидан келиб чиқади). маънавият нуқтаи назаридан шахс тушунчасига ёндошувимизда икки ҳолатни кўзда тутиш лозим: 1) биз ҳар бир ўзга инсонни шахс сифатида қабул қилмоғимиз жоиз, чунки унга яратилишдан бу имконият халлоқи олам томонидан берилган. ўзга инсон дилидагини биз …
4
нг ўрнига янгича жамиятни, яъни демократик тамойилларга асосланган фуқаролик жамиятини қуриш, жамият аъзоларининг мақсад-муддаолари, орзу-интилишлари ва келажак ниятларини ифодаловчи маънавий-ахлоқий ривожланиш структураси ва унинг омиллари шаклланмоқда. бугун бу омилларнинг самарадорлигини оширишга мазкур жараёнлар асносидаги турли муаммоларни ҳал қилиш, турли вазифаларни ечиш билан боғлиқ бўлган масалалар долзарблиги билан ажралиб турибди. ўзбекистон республикаси мустақилликка эришган дастлабки кунларданоқ халқимиз маънавий-ахлоқий меросини қайта тиклаш ва ундан жамиятни маънавий янгалашда унумли фойдаланиш зарурати туғилди. чунки, “жамият тараққиётидаги ҳар қандай ўзгаришлар, янгиликлар, айниқса, инсоният ривожига туртки берадиган жараёнлар, кашфиётлар ўз-ўзидан юз бермайди. бунинг учун аввало асрий анъаналар, тегишли шарт-шароит, тафаккур мактаби, маданий-маърифий муҳит мавжуд бўлмоғи керак. миллатнинг табиатида, қонида, наслнасабида эзгулик ва маърифат сари интилиш мафкураси ва қонунияти жўш уриши лозим.”[footnoteref:1] [1: каримов и.а. “жамият мафкураси халқни-халқ, миллатни миллат қилишга хизмат қилсин”. тошкент. “ўзбекистон”, 1998 й. ] и.а.каримов ўзбекистон президенти лавозимига сайланган дастлабки кунлардан бери миллатнинг маънавий-ахлоқий тарбиясига биринчи даражали эътибор қаратиб келмоқда. ҳали шўролар тузуми …
5
далари ҳақида билим беришнинг ўзи унинг маънавий-ахлоқий тарбияси учун етарли бўлмайди. унда ирода қудрати, масъулият туйғусини шакллантириш, кўнглида атроф-табиатга, меҳнатга, касбга, илмга, ўзга инсонларга меҳр уйғотиш, дилида улуғ мақсадлар туғилишига эришиш лозим. масалан, тан олиб айтиш керакки, ватан ёки адолат туйғуси ҳақида китобларда ёзилганларни ўқиб чиққан одам дарҳол ватаннинг қадрига етадиган, ёки адолатга хиёнат қилмайдиган бўлиб қолади, деб тасаввур қилиш ўта соддалик бўлур эди. ҳар бир инсон ватан, миллат, адолат тимсол-тушунчаларининг ўз руҳидаги пойдор маънавий қадриятларга айланиши учун ўзгалар ибратида синаши, бу йўлда риёзат чекиши, уларга нисбатан кўнглида меҳр уйғониши зарур. бунга турли йўллар, турли воситалар билан, биринчи навбатда ёш авлод тарбиясига самимий (чин кўнгилдан) ва изчил ёндошув, тинимсиз изланишлар билан эришилади. “бизнинг улуғ аждодларимиз, - деб ёзади президент, - ўз даврида комил инсон ҳақида бутун бир ахлоқий мезонлар мажмуини, замонавий тил билан айтганда, шарқона ахлоқ кодексини ишлаб чиққанликларини эслаш ўринли деб биламан.”[footnoteref:3] шу гапга кичик бир мисол: [3: шу …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "хулқ-атворда шахс маънавиятининг намоён бўлиши"

1707074284.docx хулқ-атворда шахс маънавиятининг намоён бўлиши хулқ-атворда шахс маънавиятининг намоён бўлиши режа кириш 1.хулқ-атвор. шахс маънавий қиёфасида хулқ-атворнинг ўрни. 2.ўрта-осиё алломалари қарашларида хулқ-атвор масаласининг ёритилиши. 3.юксак маънавиятли шахсни шакллантиришда юксак ахлоқий меёрларнинг ўрни. хулоса фойдаланилган адабиётлар рўйхати кириш мавзунинг долзарблиги. маьнавият, маьнавиятнинг инсон ҳаётидаги ўрни, жамият тараққиётига таьсири ҳақида ярим бетча ёзинг фикрингизни давом эттириб, хулқ-атворда шахс маънавиятининг намоён бўлиши ҳақида ҳам ярим бетча фикр ёзинг (1,5 интервалда). бугунги кунда ахлоқ, ахлоқий тарбия муҳим масала сифатида мамлакатмизда амлаг оширилаётган маьнавий-маьрифий ислоҳотларнинг туб моҳиятини ташкил этиши ҳақида сўз юритадиган бўлсак буг...

DOCX format, 365.0 KB. To download "хулқ-атворда шахс маънавиятининг намоён бўлиши", click the Telegram button on the left.