ватан маданияти марказий осиё халқларининг қадимги маданияти

DOC 79.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403254239_43988.doc ватан маданияти марказий осиё халқларининг қадимги маданияти режа: 1. марказий осиёдаги қадимги маданиятнинг ўзига хос хусусиятлари. 2. марказий осиё худудидаги илк давлатлар маданияти . 3. юнон-бактрия маданияти миқиёсида шарқ элинистик маданияти. марказий осиёда маданият шакланишининг энг қадимги даврларни кейинги барча тарихий босқичларига таъсирини кўрсатиш; марказий осиёда вужудга келган қадимги маданиятнинг жаҳон маднитяи тутган ўрни ва аҳамиятини кўрсатиш; марказий осиёда қадимги маданият ривожланишининг асосий босқичлари ва ўзбекистонда қадимги маданиятнинг ҳар бир босқчини ўзига хос хусуситялари мисолида тасаввур бериш. марказий осиё маданияти жаҳон маданияти тарихида муҳим ўрин тутади. унинг ўрта асрлардаги маданиятига бутун дуеё аллақачон муносиб ўрин берган. хатто бақтрия, марғиёна, суғд, парфия, фарғона, хоразм, чоч халқларининг қадимги маданияти ҳам жаҳон халқларини хайратга солмоқда. марказий осиё минтқасининг қадимги маданияти ўрганиш ўн йиллар илгари бошланган бўлса тадқиқотчиларнинг бу маданиятининг ўзига хослиги ва бой мазмуни лол қолдирди. марказий осиё маданияти ғарб ва шарқнинг буюк маданият элиментларни бир бутунликда уйғунлаштириб ўзига хос индивидуаллик касб …
2
ан рисолада марказий осиё маданиятининг икки хусусияти кўрсатилади: бир тамондан, турли маданиятларнинг ўзаро таъсирида, иккинчи тамондан, қадимги цивилизацияларнинг бошқа ўчоқлари билан яқин алоқада ривожланиши. бу хусусиятларини батафсил кузатадиган бўлсак марказий осиё маданиятининг шаклланиш жараёлари яққол намаён бўлади. марказий осиёнинг серхосил водийси, чўл ва дашти, тоғларида яшовчи аҳолининг турмуш шароитидаги фақрлар тури хўжаликларни эртароқ пайдо бўлиши ўзига хос маданиятлар шаклланишига олиб келади. бу жараён яқин қўшинчилик муносабатлари асосида содир бўлиб, қабила ва халқларнинг иқтисодий ва маданий алоқалари тарққиётнинг эртароқ бошланишига имкон яратди. энг қадимги даврлардан деҳқончилик, чорвачилик ва тоғ овчи қабилалари ўртасида муносабат айрибошлаш маракзий осиё халқларининг иқтисодиётида катта аҳамиятга эга бўлиб, кейинги даврларда ҳам узоқ сақланиб келди. турмуш тарзи ва хўжалик фаолиятидаги фарқланиш билан бирга минтақа халқларининг этник ва тиллардаги яқинлик жуда ҳам уйғунлашиб кетганлигини қадимги хитой ва юнон маноаларида ҳам қайд қилинган. марказий осиё халқларининг кучли иқтисодий алоқалари, этник ва тил бирлиги уларни бир-биридан айрича яшашига йўл қўймади. натижада …
3
нинг суб маданияти. маракзий осиё маданиятининг ўзига хослигининг иккинчи жиҳати минтақанинг ўта қулай жўғрофий ўрнашганлиги билан боғлиқ. минтақа месопатомия, хиндистон ва хитой каби учта бую шарқ цивилизацияси билан бевосита чагарадош бўлиб ғарб цивилизацияси бешинчи-греция ва рим билан алоқада ривожланган. бундай алоқаларнинг муқарарлиги маракзий осиё маданияти воситачилиги миссиясини бажаришга сабаб бўлиди, яъни иқтисодий соҳаларда энг аввало халқаро совдода ва маданий соҳаларда ҳам марказий осиё ғарб ва шарқ ўртасида боқловчи кўприк вазифасини бажарди. хусусан марказий осиё худуди орқали буддизм бутун дунёга ёйилди, хиндистон ва хитойга эллинистик кўринишлари ўтди, шарқдан ғарбга ва ғарбдан шарқга маданий бойликлар (билим дунёвий ғоя, кашфиёт, бадиий асарлар) нинг алмашиб туришида марказий осиё муҳим воситачи бўлиб хизмат қилди. марказий осиё маданиятининг буюк воситачилик миссияси бошқа маданий қадриятларини янгилаш, ўзлаштириш,маҳорати вақайта ишлаш ккаби жихатларимиз бўлмас эди. бумаданият қадимданоқ янги ходисаларни ўзлаштирш ва мослаштириш маҳоратига эга бўлди. гарчи бошқа қадимги шарқ маданиятларидаги каби марказий осиё маданиятида ҳам анънаналар кенг ўрин эгалласада, …
4
мил. авв. viii-vii асрларга оид афрафсиёб (самарқанд), сурхандарё воҳасидаги қизилтепа, қашқадарё воҳасидаги узунқир, хоразмдаги қизилқир каби қадимги шаҳарларда ўтказилагн тадқиқотлар мураккаб ижтимои йтузилма ав маданиятнинг юқори ривожланганлигии кўрсатади. бу шаҳарлар мудофаа деворларини ва суб таъминотдаги иборат кучли ихтехкомтизимига эга бўлиб, ичида хунармандлар мавзеи жойлашган. айрим шаҳарларда сарой қолдиқларидан қалъалар топилган. қадимги давлатлар хўжалигининг асосий сооҳаси ҳисобланган деҳқончилик тараққиётининг даражаси ҳақида кўп тармоқли сғориш тизимининг мавжудлиги бунга далилдир. марказий осиё халқлариннг қадимги шарқ мамлакатлари билан яқин алоқалар ўрнатган. мидия ва оссуриянинг сиёсий тарихида фаол иштирок этиб, хунармандчилик буюмлари ва хом ашё билан.(ложуварлд, олтин, мис, билан) савдо сотиқ қилинган. бу ҳақида оссурия ва қадимги юнон ёзма манбаларида гапирилади. хусусан бақтриянинг йирик шаҳарлари, кўп сонли аҳолиси ҳақида бақтрия шоҳи оксиартнинг афсонавий бойлиги ҳақида кгесий книдиский (мил.авв. v-iv асрлар) ёзиб қолдирган. кўчманчи массагетларнинг удуми ва турмуш тарзи ҳақида машҳур қадимги юнонтарихчиси герадот (мил.авв. vасрда ёзиб қолдирган.умассагетларнинг ҳарбий қуроллари (амон-ёйи,найза ойболтаси.)олтиндан безаксифатида, мисдан қурол ва …
5
матналаримил.авв..авесто нинг энг қадимги матналаримил.авв.ii мингинчи йилларга тааллуқли.авестонинг миллодий vii асрга тегишли бўлган тўплами жуда турлича мазмундаги 21 китобидан иборат бўлиб, ўша даврнинг барча билимлари жамланган. зардуштийлик анъаналарига кўра бу ёдгорлик эзгулик ва ёруғлик худоси ахурамазданинг заратужтра вохийси ҳисобланади. бироқ унда қадимги мифалогик тасаввурлар, ҳам тасаввурланади. шунингдек, диний йўл-йўриқ пайғамбар давридан кейин зардуштийликнинг ривожланган эътиқод рамзи юзага келди. ҳозиргача авестонинг айрим қисмигина, фақат 4итоби сақланиб қолган: 1. видевдат-«девларга қарши ғонунлар», бу китобда асосан зардўшт ва ахурамазада ўртасида сухбат, йўл-йўриқ ва кўрсатмалар мазмунида бўлиб, зулмат ва ёвуздик худоси ах-римани бошқарувчи ёмонлик кучларини қайтариш ҳақида. 2. виспрат-«ҳамма хукмдор», бу китобда ибодат намозлари тўпланган. 4. ясна-«ибодат»,маросим китоби худоларга сиғиниш ва мурожатдан иборат. яснадаги «тот»лар номли 17 бобзардўштнинг муқаддас қўшиқларидир. 4. яшт-«қадрлаш», «ҳамду-сано» китоби худоларни шарафловчи қадимги гмнлар ва эзгулик худоларига ёвузликка қарши кураш ёрдам берувчи кучлар ҳақида. бундан ташқари «авесто» мажмуага «кичик авесто» ҳам мансуб, у авесто тилида ёзилган бўлиб, ибодат калималари жойлашган. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ватан маданияти марказий осиё халқларининг қадимги маданияти"

1403254239_43988.doc ватан маданияти марказий осиё халқларининг қадимги маданияти режа: 1. марказий осиёдаги қадимги маданиятнинг ўзига хос хусусиятлари. 2. марказий осиё худудидаги илк давлатлар маданияти . 3. юнон-бактрия маданияти миқиёсида шарқ элинистик маданияти. марказий осиёда маданият шакланишининг энг қадимги даврларни кейинги барча тарихий босқичларига таъсирини кўрсатиш; марказий осиёда вужудга келган қадимги маданиятнинг жаҳон маднитяи тутган ўрни ва аҳамиятини кўрсатиш; марказий осиёда қадимги маданият ривожланишининг асосий босқичлари ва ўзбекистонда қадимги маданиятнинг ҳар бир босқчини ўзига хос хусуситялари мисолида тасаввур бериш. марказий осиё маданияти жаҳон маданияти тарихида муҳим ўрин тутади. унинг ўрта асрлардаги маданиятига бутун дуеё аллақачон муносиб ўрин берган...

DOC format, 79.5 KB. To download "ватан маданияти марказий осиё халқларининг қадимги маданияти", click the Telegram button on the left.