қадимги ўрта осиё санъати

DOC 37.0 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1
1403256608_44077.doc қадимги ўрта осиё санъати. қадимги ўрта осиё санъати ва маданиятини ўрганишда бизгача сақланиб қолган қалъа, сарой, турар жой ва қабрлар билан бирга зардўштийлик дини билан боғлиқ бўлган, “астодонлар” деб аталувчи одамлар суягини сақлаш учун мўлжалланган сополдан ясалган идишлар муҳим маълумот бўлиб хизмат қилади. бундай идишлар бўртма ва думалоқ тасвирлар билан безатилган бўлиб, баъзиларида хаётий воқеаларни акс эттирувчи суратлар мавжуд. ўрта осиёни қадимги даври санъатини ўрганишда ер остидан, қабрлардан топилган турли амалий санъат намуналари, жанг, меҳнат, ов қуроллари ҳам муҳим рол ўйнайди. сопол буюмлар, бронза, олтин, кумушдан ишланган одамлар эхтиёжи учун ишлатиладиган буюмлар юзаси нақшлар билан безатилган бўлган. бўртма тасвир ва хайкаллар билан пардозланган. ана шу манбалар ўтмиш санъати ва маданиятини кишиларни эстетик, бадиий қарашларини билишга хизмат қилади. марказий осиё кишилик маданиятининг энг қадимги ўчоқларидан саналади. фарғона водийсида сўхнинг селинғур ғоридан топилган анов ва намозгоҳ, сополлитепа маданияти каби ёдгорликлар буни тўла исботидир. эрадан олдинги икки мингинчи йилларнинг бошларида сўғдиёна, хоразм, …
2
га яна кўкбулоқ (ангрен), тешиктош (бойсун), обишир (сўх), зараутсой (қўҳитош), учтут (навоий), саразм (зарафшон), амиробод (хоразм), шоштепа (тошкент) каби ўнлаб маданий манзилларни киритиш мумкин. туркий забон халқларнинг энг қадимги ёзма ёдгорликлари уларнинг маънавий-маданий сарчашмалари тош, суяк, териларда ёзиб қолдирилганлиги фанда аниқланган. мана шундай мўътабар манбалардан бири ўрхун - енисей битик тошлари хисобланади. улар туркий халқларнинг исломгача бўлган маданияти тўғрисида гувохлик беради ва туркий халқлар бадиий маданиятининг энг қадимги намуналари хисобланади. битик тошлар туркий халқларнинг ёзма адабиёти, моддий маданияти ёдгорликлари сифатида катта ахамиятга эгадир. ўрхун- енисей бир неча битик тошларни ўз ичига олади. туюқуқ битиги, қултагин битиги, билга хоқон битиги, унгин битиги, моно чур битиги, енисей битиклари. ёзма ёдгорлик маданиятининг ривожида туркий забон халқлар халқ оғзаки ижодига дахлдор бўлган, “ўғузнома” достони, юсуф хос хожибнинг “қутадғу билик”, аҳмад югнакийнинг “хибат-ул хақойиқ” асарлари ёзув маданияти тизимида умумтуркий ёзув хисобланган “уйғур хати” ёзувида ёзилган бўлиб бу ёзувни қўлланиш даври узоқ замонларга бориб тақалади. тарихий …
3
иқлари, қахрамонлик қўшиқлари, мухаббат қўшиқлари каби турларга ажратиш мумкин. хулоса қилиб айтганда улуғ аждодларимиз яратган маданий ва маърифий бойликлар ўрта осиё маданиятида тутган ўрни беқиёсдир. фойдаланилган адабиётлар 1. и.каримов “ўзбекистон xxi-аср бўсағасида: хавфсизликка тахдид, барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари” тошкент 1997й. 2. “миллий истиқлол ғояси: асосий тушунча ва тамойиллар” тошкент «ўзбекистон» 2000 й. 3. «маънавият ва комиллик» тошкент 1997 й. 4. и. абдуллоҳ “маънавият ва маърифат”, «миллий тикланиш» газетасининг 1998 йил 12 ноябр сони.
4
қадимги ўрта осиё санъати - Page 4

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "қадимги ўрта осиё санъати"

1403256608_44077.doc қадимги ўрта осиё санъати. қадимги ўрта осиё санъати ва маданиятини ўрганишда бизгача сақланиб қолган қалъа, сарой, турар жой ва қабрлар билан бирга зардўштийлик дини билан боғлиқ бўлган, “астодонлар” деб аталувчи одамлар суягини сақлаш учун мўлжалланган сополдан ясалган идишлар муҳим маълумот бўлиб хизмат қилади. бундай идишлар бўртма ва думалоқ тасвирлар билан безатилган бўлиб, баъзиларида хаётий воқеаларни акс эттирувчи суратлар мавжуд. ўрта осиёни қадимги даври санъатини ўрганишда ер остидан, қабрлардан топилган турли амалий санъат намуналари, жанг, меҳнат, ов қуроллари ҳам муҳим рол ўйнайди. сопол буюмлар, бронза, олтин, кумушдан ишланган одамлар эхтиёжи учун ишлатиладиган буюмлар юзаси нақшлар билан безатилган бўлган. бўртма тасвир ва хайкаллар билан пардозланган...

DOC format, 37.0 KB. To download "қадимги ўрта осиё санъати", click the Telegram button on the left.