қадимги дунё санъати. ибтидоий жамоа даври санъати

DOC 1,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404367597_52828.doc қадимги дунё санъати. ибтидоий жамоа даври санъати режа: 1. қадимги дунё санъати. ибтидоий жамоа даври санъати 2. нолит(мил. а.6-4 мингинчи йиллар) даври санъати 3. расм. сўғд ҳайкаллари. а.б. марказий осиё минтақасидаги табиий шароитнинг қулайлиги, экологик муҳит бу ерларда инсониятнинг илк манзилларининг пайдо бўлиши ва ибтидоий жамоа тузумининг шакилланишига имкон берди. шу заминнинг ажралмас қисми бўлган ўзбекистон ҳудудида жуда қадим замонларданоқ одамзод истиқомат қилиб келган. қадимшунослар фикрига кўра бу заминда миллион йилдан бери одам яшаб келмоқда. турон заминининг жайҳун ва сайҳун дарёлари оралиғидаги ҳавзада кишилик жамиятининг илк шаклланиши, унинг ижтимоий, иқтисодий ва маданий ривожи ўзига хос эволюцион тараққиётда бўлиб шу ерда ибтидоий тўда, қадимий тош асрининг ибтидоий жамоа хўжалиги ва ниҳоят ибтидоий санъат ривожи мавжуд бўлди. ўзбекистон ҳудудида қадимий ибтидоий маданият тош асрининг илк босқичида мил. аввал 700 - 600 минг йилликдан 100 мингинчи йилларгача бўлган давр бориб тақалади ва бу маданият оддий меҳнат қуроллари – тошдан ишланган чопқичлар сифатида …

йкалтарошлик, меъморчиликнинг дастлабки кўринишлари шакллана бошлади. ибтидоий одамлар ўз меҳнат ва ов қуролларга, кундалик турмушда ишлатадиган буюмларга турли белги ва чизиқлар чизиб уларни гўзаллигини орттира бошладилар, ўзлари учун безак-тақинчоқлар яратишга ҳаракат қилганлар обишер (фарғона), мачой ғори (бойсун)дан топилган суяк бигизлар, турли тақинчоқ-маржонлар, шунингдек аёл ҳайкаллари шу давр кишилари «нафосати» далилидир. аста-секин одамлар катта бўлмаган жамоаларга бирлаша бошладилар. уларнинг тез бир жойдан иккинчи жойга кўчиб ўтиш, янги ерларни ўзлаштириш имкониятини берди. бу имконият бир жойда пайдо бўлган ғояларни янги ерларга етиб боришига асос яратди. инсон тафаккури ва у билан боғлиқ ижодий фаолиятни ривожлантирди. балиқ тутиш тўри, овчилик учун камон, ўткир найзали камон ўқи ихтиро этилди, ҳайвонлар қўлга ўргатила бошланди. кўчиб юриш учун зарур сол қайиқлар яратилди. мезолит асрига келиб (мил.ав.12-7 мингинчи йиллар) кўп жойларда йирик ҳайвонлар қирилиб кетди. майда ҳайвонлар овига эса якка овчиликка олиб келди. бу ўз навбатида шахсий мулк масаласига бориб тақалди. энди ов қилинган майда ҳайвон гўштини катта …

кўпчилигида ҳайвонларнинг алоҳида турган ҳолати, ҳайвонлар тўдаси, аста, ов манзараларини акс эттирувчи расмлар учрайди, шундай дастлабки расмлардан қояга чақалаб ва чизиб ишлаган хайвонлар расми тасвири эътиборли. расм 1,2. уларда ибтидоий рассом ҳайвонга хос хусусиятларни қоя тош юзасига чақалаш услубида бажарган. яраланган ҳайвон тасвирига эьтибор беринг. унда ибтидоий рассом яраланган ҳайвон тасвири орқали ўзини тушунча ва кечинмаларини тасвирлашга ўта бошлаганини кўриш мумкин. инсон тафаккуридаги бу ўзгаришлар кейинги давр кишиларида янги пағонага кўтарила бошлаганини кўрамиз. шу ўринда зараутсой расмлари алоҳида ўринни эгаллайди. зараутсой-камар ғоридаги ов манзараси расми машҳур. зараутсой расмларининг бошланиш палеолит даврининг сўнги босқичига тўғри келади. дастлабки расмлар алоҳида ёки бир неча ҳайвон тасвири ишланган. ибтидоий рассом бу ишларда ўзини кўзатувчан ва кўрган нарсасини имконияти бўйича тўлиқ акс эттиришга интилгани ҳолда жуда оддий ва содда шакллардан фойдаланади. рассом ҳайвонлардан буқани хусусиятларини яхши хис этган, уларнинг қудрати кучи ва ҳаракатдаги вақтини ишонарли ва ҳаққоний тасвирлаган. зараутсой расмларидан «ов қилиш» композицияси бирмунча мураккаб, …

ривожини билишда ниҳоятда катта аҳамиятли эканлилиги билан қимматлидир. нолит(мил. а.6-4 мингинчи йиллар) даври санъати ўрта тош асри(мезолит, мил.ав.12-7 мингинчи йиллар)нинг сўнги янги тош (неолит, мил. ав.6-4 мингинчи йиллар) асрида деҳқончилик ва чорвачилик ўтиш тезлашди. кўп ерларда ўтроқ ҳаёт бошланди, уруғ жамоаси шаклланиб жуфт оила шакли пайдо бўлди. она уруғи (матриархат) даври бошланди. бу ривож меъморлик тасвирий ва амалий санъатда ҳам ўз ифодасини топди. эндиликда инсон табиат инъом этган маҳсулотларни истеъмол қилиш билан чегараланмай, балки ўзи ҳам ишлаб чиқариш, моддий бойликларни кўпайтиришга ўта бошлади. бу даврнинг муҳим ютуқларидан бири бу оддий лойдан мустаҳкам сопол буюмлар ясаш бўлди. одамлар оловдан фойдаланиш ва унинг ёрдамида исиниш ёки овқат пишириш, балки унинг ёрдамида ўзи учун керак бўлган меҳнат ва ов ва ниҳоят жанг қуролларини яратишни ўрганиб олдилар. бу ихтиро кейинги кулолчилик ва у билан боғлиқ наққош санъати ривожига катта туртки берди. саполниинг ихтиро этилиши ижтимоий ҳаётда катта ўзгаришлар ясади. эндиликда одамлар фақат сопол буюмлар …

еҳнат тақсимоти юзага келди. қабилалар орасидаги чорвадорлар, хунармандлар ажралиб чиқабошлади. патриархат мустахкамланди. меҳнатни ташкил этиш мураккаблашуви ўз навбатида қўшимча маҳсулотларни пайдо бўлишига асос яратди. инсон маънавий жиҳатдан ривожланишининг янги поғонасига кўтарилди. достон, халқ оғзаки ижоди, қўшиқчилик, тасвирий амалий санъатнинг турли кўринишлари ривожланди. меъморлик санъати, унинг маҳобатли турлари эндиликда давр моҳиятини акс эттирувчи санъат турларининг етакчи кўринишига айланди. бу ривожланиш одамларнинг диний тушунча, ўтганлар руҳи билан боғлиқ холда борди. бу давр рассомчилигида ҳамон ҳайвонлар тасвири етакчи ўринни эгаллади. улар шарпа сифат холда тасвирланган. бундай расмлар тошкент вилоятининг хўжакент қояларида сақланиб қолган. давр ҳайкалтарошлиги ўзининг рангбаранглиги билан ҳарактерланади, тош, мармар, суякдан ҳайкаллар ишлаш, металл-бронза, олтиндан ҳайкаллар қуйиш, лойни куйдириб терракота ҳайкаллар ишлаш жараёни кенг тус олди. мавзуси ҳам бирмунча кенгайди. алоҳида бош ҳайкали, жанрли композиция, турган холдаги ҳайкаллар шу йилларда ишланган. кўпгина ҳайкалларнинг юзага келиши давр тақозоси, шу давр бадиий маданиятининг янги равнақи эди. чунки қуйма ҳайкал ясаш ҳайкалтарошдан ўз ғоясини амалга …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қадимги дунё санъати. ибтидоий жамоа даври санъати"

1404367597_52828.doc қадимги дунё санъати. ибтидоий жамоа даври санъати режа: 1. қадимги дунё санъати. ибтидоий жамоа даври санъати 2. нолит(мил. а.6-4 мингинчи йиллар) даври санъати 3. расм. сўғд ҳайкаллари. а.б. марказий осиё минтақасидаги табиий шароитнинг қулайлиги, экологик муҳит бу ерларда инсониятнинг илк манзилларининг пайдо бўлиши ва ибтидоий жамоа тузумининг шакилланишига имкон берди. шу заминнинг ажралмас қисми бўлган ўзбекистон ҳудудида жуда қадим замонларданоқ одамзод истиқомат қилиб келган. қадимшунослар фикрига кўра бу заминда миллион йилдан бери одам яшаб келмоқда. турон заминининг жайҳун ва сайҳун дарёлари оралиғидаги ҳавзада кишилик жамиятининг илк шаклланиши, унинг ижтимоий, иқтисодий ва маданий ривожи ўзига хос эволюцион тараққиётда бўлиб шу ерда ибтидоий тўда, қадимий ...

Формат DOC, 1,4 МБ. Чтобы скачать "қадимги дунё санъати. ибтидоий жамоа даври санъати", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қадимги дунё санъати. ибтидоий … DOC Бесплатная загрузка Telegram