inson falsafasi

PPTX 31 pages 7.0 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.0 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

prezentatsiya powerpoint mavzu: inson falsafasi. (falsafiy antropologiya) antropologiya – inson haqidagi ta'limot. falsafada inson muammosi. odam, inson, shaxs, individ tushunchalari ular o‘rtasidagi farqli jihatlari. ijtimoiy ongning strukturasi va funksiyalari. inson, tabiat va jamiyat kooevolyutsiyasi. axborotlashgan jamiyatda inson omili. mashg’ulot rejasi falsafada insonning mohiyati haqida turli qarashlar mavjud bo‘lib, u asosan insonning tabiati, mavjudligi va uning hayotdagi o‘rni bilan bog‘liq masalalarni qamrab oladi. 1. klassik falsafa nuqtayi nazaridan aristotel insonni “ijtimoiy hayvon” deb ta’riflagan va uning mohiyatini aql-idrok, fikrlash qobiliyati bilan bog‘lagan. platon esa inson mohiyatini uning ruhiy olamiga bog‘lagan va ruhning g‘oyalar olami bilan uzviy bog‘liqligini ta’kidlagan. 2. diniy falsafiy yondashuv g‘arbiy va sharq falsafasida ko‘pincha insonning mohiyati uning ilohiy yaratilishiga asoslangan holda tushuntiriladi. masalan, islom falsafasida inson “allohning noibi” sifatida qaraladi va uning mohiyati ruhiy kamolot, axloqiy barkamollik bilan bog‘lanadi. 3. ekzistensializm (xx asr falsafasi) j.p. sartr inson mohiyatini erkinlik bilan bog‘lab, "inson avval mavjud bo‘ladi, keyin o‘z mohiyatini …

2 / 31

tirish”, ya’ni o‘z-o‘zini o‘zgartirish kabi o‘z-o‘zini bilishga ham qodir. antropologiya inson mohiyatini, uning tabiat va jamiyatdagi o‘rnini, o‘ziga xos xususiyatlarini o‘rganish bilan shug`ullanadi. antropologiyada inson mohiyatini to‘laroq ochish uchun “men”, “ong”, “shaxs”, “ruh” tushunchalari qo‘llanadi. falsafiy antropologiya – inson falsafasi keng ma’noda - inson tabiati va mohiyati haqidagi falsafiy ta'limot hisoblanadi. tor ma'noda esa 20 asrning birinchi yarmidagi g'arbiy yevropa falsafasining (asosan nemis) yo'nalishi dilteyning hayot falsafasi, gusserl fenomenologiyasi va boshqalar g'oyalaridan kelib chiqqan va yaxlit ta'limot yaratishga intilgan yo'nalish(maktab). bu insonni falsafiy nuqtai nazardan o'rganishdir. misol uchun: afsonaviy odam, madaniyatli odam va ilmiy odam. o'z navbatida, “afsonaviy odam” - bu kosmosni madaniy olam bilan aralashtirib yuboradigan dunyoda rivojlanadigan ibtidoiy odam. edgar bodengeymerning fikriga ko'ra, falsafiy antropologiya antropologiyaga qaraganda ob'ektiv tushunchaga ega bo'lgan intizomdir. landsbergning fikriga ko'ra, falsafiy antropologiya inson o'z hayotining ma'lum bir bosqichida o'zi haqida tushunchadan boshlab, inson g'oyasini kontseptual tushuntirish sifatida tavsiflanadi. forobiy: “odamlar oʼzlariningxos xususiyatlariga va …

3 / 31

nfutsiychilik bilan yonma-yon mavjud bo‘lgan daosizm (dao – yo‘l demakdir) falsafiy maktabi vakillari ham inson muammosini jiddiy tadqiq qilganlar. bu maktab vakillari ta’limotiga ko‘ra inson o‘zining xayotida dao - butun olamning o‘z-o‘zidan kelib chiqishi, rivojlanishi va barham topishining doimiy tabiiy qonunlariga amal qilib yashash kerak. ya’ni, uning barcha xatti-harakatlari olam qonunlari va insoniy tabiatga mos bo‘lmogi lozim. 13 odam… odam yoki inson, shuningdek homo sapiens (lot. ongli odam) ham deyiladi, odamlar abstrakt fikrlash, nutq, introspeksiya qobiliyatli yuksak rivojlangan miyaga egadirlar. bunday miya bilan odamlar mehnat qurollari ishlatishni oʻrganib, boshqa tur hayvonlardan ilgʻorlashib ketdilar. odam ijtimoiy mehnat asosida shakllangan tafakkur va nutqqa ega boʻlishi, mehnat qurollari yasashi va atrof muhitga faol taʼsir koʻrsata olishi bilan boshqa tirik mavjudotlardan farq qiladi. 1. biologik nuqtayi nazaridan odam – homo sapiens turiga mansub murakkab organizm bo‘lib, boshqa jonivorlardan yuqori tafakkur, til, madaniyat yaratish qobiliyati bilan ajralib turadi. uning tanasi evolyutsiya natijasida shakllangan, ong va …

4 / 31

avjudot. inson tarixning yaratuvchisi sifatida tabiat taraqqiyotidagi uzluksizlikni ta`minlaydi. u o‘z bilimi, tajribasi va yutuqlarini kelgusi avlodlarga meros qilib qoldiradi; tabiat va jamiyatni qayta quradi va takomillashtiradi. inson o‘z aqli tufayli butun koinot, tabiat taraqqiyotida buyuk yaratuvchi kuch sifatida namoyon bo‘ladi, o‘z tarixini yaratadi, uni avaylab-asraydi. inson faoliyati va tajribalari jamiyatning takomillashuvi va kishilarning har tomonlama kamol topishi uchun manba bo‘lib xizmat qiladi. falsafa tarixida inson muammosi inson har safar mutafakkirlar diqqat markazidan oʼrin olar ekan, uning mohiyatini yangi tarixiy sharoitda va yangicha nuqtai nazardan anglab yetishga harakat qilib, uni qayta va qayta yangidan kashf etganlar. pirovardida, falsafa fanida insondan murakkabroq va ziddiyatliroq predmet yoʼq, desak, hech mubolagʼa boʼlmaydi. insonning biologik xususiyatlariga ovqatlanish, himoyalanish, zurriyot qoldirish, sharoitga moslashish kabilar xos. inson boshqa mavjudotlardan sosial xususiyatlari: til, muomala, ramziy belgilar, bilim, ong, mahsulot ishlab chiqarish, taqsimlash, iste`mol qilish, boshqarish, o‘z-o‘zini idora etish, badiiy ijod, ahloq, nutq, tafakkur, qadriyatlar, tabu (ruhsat va …

5 / 31

naviy kamolot, tafakkur va axloqiy yuksalish kerak. 3. ijtimoiy nuqtayi nazardan odam – tug‘ilganidan boshlab mavjud bo‘lgan tabiiy mavjudot. inson – jamiyatda o‘z o‘rnini topgan, ma’naviy, axloqiy va intellektual jihatdan o‘zini shakllantirgan shaxs. 4. diniy va ma’naviy yondashuv ko‘pgina diniy va ma’naviy qarashlarga ko‘ra, odam – bu hayotga kelgan mavjudot, inson esa o‘z ruhiy va axloqiy jihatlarini rivojlantirgan kishi. masalan, islom falsafasida odamning inson bo‘lishi uning axloqiy poklanishi va allohga yaqinlashishiga bog‘liq. shaxs — alohida individ, mohiyatan yaxlit ijtimoiy-axloqiy olam. u oʻzida inson mohiyatini, uning mavjudot sifatidagi qadriyatini mujassam etadi. shaxs ijtimoiy-gumanitar fanlarda oʻz yoʻnalishi, tadqiqot obʼyekti va maqsadi nuqtai nazaridan turlicha talqin etiladi. u oʻta murakkab, ziddiyatli, qaramaqarshi, oʻzini oʻzi inkor etadigan mavjudot sifatida, biologik, fiziologik, ijtimoiy, maʼnaviy, ruhiy, axloqiy va estetik aqlidrok, tafakkur obʼyekti sifatida, hatto, falsafiy va mantiqiy, yashash huquqi va hayot mantigʻi jihatidan tadqiqot manbaiga aylanishi mumkin. shaxs shaxs o‘zida sotsial sifatlarni mujassamlashtirgan insonni ifoda etadi. …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson falsafasi"

prezentatsiya powerpoint mavzu: inson falsafasi. (falsafiy antropologiya) antropologiya – inson haqidagi ta'limot. falsafada inson muammosi. odam, inson, shaxs, individ tushunchalari ular o‘rtasidagi farqli jihatlari. ijtimoiy ongning strukturasi va funksiyalari. inson, tabiat va jamiyat kooevolyutsiyasi. axborotlashgan jamiyatda inson omili. mashg’ulot rejasi falsafada insonning mohiyati haqida turli qarashlar mavjud bo‘lib, u asosan insonning tabiati, mavjudligi va uning hayotdagi o‘rni bilan bog‘liq masalalarni qamrab oladi. 1. klassik falsafa nuqtayi nazaridan aristotel insonni “ijtimoiy hayvon” deb ta’riflagan va uning mohiyatini aql-idrok, fikrlash qobiliyati bilan bog‘lagan. platon esa inson mohiyatini uning ruhiy olamiga bog‘lagan va ruhning g‘oyalar olami bilan uzviy bog‘liqligini...

This file contains 31 pages in PPTX format (7.0 MB). To download "inson falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: inson falsafasi PPTX 31 pages Free download Telegram