д.и. менделев томонидан даврий қонуннинг кашф қилиниши элементларнинг даврий системаси

DOC 59.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1452959718_63557.doc д.и.менделев томонидан даврий қонуннинг кашф қилиниши элементларнинг даврий системаси режа: 1. даврий қонунни ихтиро этилиши. 2. элементларни олдиндан айтиб бериш. 3. даврий қонун ва инерт газларни кашф этилиши. 4. элементлар системаси тажрибаси. 5. даврий қонуннинг ихтиро этилиши . 6. фаннинг янги йўллари. 7. менделеевнинг ҳаёти ва фаолияти. даврий қонунни ихтиро этилиши. д.и.менделеев «химия асослари» деб аталган қўлланмани тузишга киришганида, оддий моддаларни маълум бир системада бериш керак эди, чунки уларни жой-жойига қўйишда тасодифий нарсалардан фойдаланмай, қандайдир маълум аниқликда бошлаш лозим эди.аниқ сонлар билан ифодаланган ҳар қандай система, ноаниқ сонлар билан ифодаланадиган бошқа системаларга қараганда, албатта асослироқ бўлади. ҳозирда оддий моддаларга тааллуқли бўлган сонлар кам. баъзиларининг физик хоссалари анча аниқлик билан топилган бўлса ҳам, булар ҳали жуда оз элементар моддалар учундир, холос. моддаларнинг оптик, хатто электр ва магнит хоссаларига қараб, албатта, система тузиб бўлмайди, чунки маълум бир жисмнинг ўзи турган ҳолатига қараб ҳар хил физик хоссаларга эга бўлади. бунга мисол тариқасида …
2
врий эканлиги ва хатто элементлар атомлиги ( валентлиги) бўйича бири иккинчиси кетидан, улар пайининг (атом оғирлигининг)қиймати арифметик кетма-кетлиги тартибида келиши маълум бўлди. li = 7 be = 9,4 b = 11 c = 12 n = 14 o = 16 f = 19 na = 23 mg = 24 al=27,4 si = 28 p = 31 s = 32 cl = 35,5 k = 39 ca = 40 ti = 50 v = 51 пайи 100дан ортиқ бўлган элементларда ҳам худди шундай узлуксиз қаторни учратамиз: ag = 108; cd = 112; in = 116; sb = 122; te = 128; i = 127. маълум бўлишича, li, na, k, ag ва c, si, ti, sn ёки n, p, v ва бошқалар бири-бирига алоқадор экан. шу ондаёқ янги фикр туғилди. элементлар хоссаси уларнинг атом оғирлиги билан ифодаланмасмикин, шунга асосланиб, система тузса бўлмасмикин? кейин шундай система тузилди. элементнинг мўлжалланган системадаги ўрни, унинг атом …
3
иймати табиий группаларни маълум тартибда жойлашишини тақазо қилади. биринчи марта солиштиришимиздаёк биз еттита устунга (балки энг табиийларига) эга бўламиз, улардан литий ва фтор бир атомли, (бир валентли) ва электрохимиявий қаторда энг четда туради. булардан кейин бериллий ва кислород икки атомли, сўнг уч атомли бор ва азот, ўртада эса тўрт атомли углерод жойлашади. …бу йўналишда менделеевнинг барча солиштиришлари шунга олиб келадики, модда заррачасининг оғирлиги шу мураккаб жисмнинг хоссаси ва турли-туман реакцияларини белгилагани каби, атом оғирликнинг қиймати ҳам элемент табиатини белгилайди. агар бу ишонч келгусида элементларни ўрганишда қўлланиб исбот этилса, биз элементар жисмлардаги моддий фарқ ва ўхшашликнинг сабабларини тушуниш даврига яқинлашган бўламиз. менделеев таклиф этган қонун табиатнинг умумий йўналишига қарши чиқмайди, шу вақтгача баъзи бир урунишлар бўлган бўлса ҳам, унинг исботи йўқ эди. бундан кейин, атом оғирликларни аниқлаш, янги оддий моддаларни ва улар ўртасидаги янги ўхшашликларни қидириб топиш учун янгидан кучли қизиқиш туғилади. элементларни олдиндан айтиб бериш. келгусида ишни ойдинлаштириш учун системада …
4
йни элемент хлор бирикмаларининг хоссаларини, хатто бу номаълум элемент баъзи бирикмаларининг хоссаларини тўла билиш мумкин бўлади. энг оддий элементлар қаторига бор ва алюминийнинг кўп миқдордаги аналогларининг етишмаслиги ажаблантиради, яъни учинчи группага мансуб бўлган алюминийдан сўнг ва жуфт қаторда жойланиши керак бўлган фақат иккинчи қатордаги калий ва кальцийдан сўнг элемент бўлиш шубхасиздир, чунки охирги икки элементнинг атом оғирлиги 40 атрофида. ундан сўнг шу қаторда тўртинчи группа элементи ti = 50 жойлашган, демак, бу етишмаётган элементнинг атом оғирлиги 45 атрофида бўлиши керак. бу элемент жуфт қаторга тегишли бўлгани учун учинчи группа қуйи элементларига нисбатан кўпроқ ишқорий хоссага эга, яъни бор ва алюминийга қараганда унинг оксиди r2o3 ишқорий хоссага кўпроқ эга бўлиши лозим; титан оксид tio2 ни олсак, у жуда кучсиз кислотали хоссага эга ва хатто кўп белгилари билан аниқ ишқорий хусусиятлар беради. аммо бу метал оксиднинг ишқорий хоссаси титан оксиди каби кучсиз, алюминий оксидига нисбатан эса кучлироқдир, шунинг учун ҳам, эхтимол у …
5
а тенг. бу металл учувчан бўлмаслиги керак, жуфт қаторнинг барча группаларидаги (бир группадан бошқа) ҳамма элементлар учувчан эмас, уни оддий спектрал анализ усули билан топиш қийин бўлса керак. ҳар холда, у сувни одатдаги температурада парчаламайди, температура кўтарилганда эса, шу қаторда жойлаштирилган кўпгина металлар каби ишқорий оксид ҳосил қилиш билан парчалайди. у, албатта, кислоталарда эрийди. унинг хлорли бирикмаси ebci3 учувчан модда бўлиши керак, аммо туз ҳарактерига эга, чунки ишқорий оксид ҳисобланади. сув кальций ва магнийнинг хлорли бирикмаларга қандай таъсир этса, унга ҳам шундай таъсир қилади, яъни экабор хлорид гидроскопик модда ва сув таъсирида водород хлорид ажратиб чиқаради. экабор оксиди eb2о3 учмайдиган модда бўлиши керак, эхтимол суюлмайди, сувда ҳам эримайди, чунки, хатто калъций оксиди ҳам сувда жуда кам эрийди, фақат кислоталарда эрийди. унинг солиштирма хажми (яъни грамм-молекула хажми) 39 га яқин бўлиши керак, чунки бу қатордаги калий оксиди хажми 35,cao=18,tio2=20, cro3=36 ва хоказо, яъни 1 атом кислород бўлганда аввал хажмлар тез камаяди, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "д.и. менделев томонидан даврий қонуннинг кашф қилиниши элементларнинг даврий системаси"

1452959718_63557.doc д.и.менделев томонидан даврий қонуннинг кашф қилиниши элементларнинг даврий системаси режа: 1. даврий қонунни ихтиро этилиши. 2. элементларни олдиндан айтиб бериш. 3. даврий қонун ва инерт газларни кашф этилиши. 4. элементлар системаси тажрибаси. 5. даврий қонуннинг ихтиро этилиши . 6. фаннинг янги йўллари. 7. менделеевнинг ҳаёти ва фаолияти. даврий қонунни ихтиро этилиши. д.и.менделеев «химия асослари» деб аталган қўлланмани тузишга киришганида, оддий моддаларни маълум бир системада бериш керак эди, чунки уларни жой-жойига қўйишда тасодифий нарсалардан фойдаланмай, қандайдир маълум аниқликда бошлаш лозим эди.аниқ сонлар билан ифодаланган ҳар қандай система, ноаниқ сонлар билан ифодаланадиган бошқа системаларга қараганда, албатта асослироқ бўлади. ҳозирда оддий моддала...

DOC format, 59.0 KB. To download "д.и. менделев томонидан даврий қонуннинг кашф қилиниши элементларнинг даврий системаси", click the Telegram button on the left.