davriy qonun va davriy sistemasi bo'yicha dars metodikasi

PPT 31 sahifa 2,7 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 31
elementlarning kashf qilinishi. мавзу: даврий қонун ва даврий системасини ўқитиш методикаси. маъруза режаси 1. элементларни системалаштириш йўлидаги уринишлар (лавуазье, деберейнер, мейер ва б) 2. д.и.менделеевнинг элементлар даврий қонуни ва даврий жадвали лавуазьенинг кимёнинг элементар курси китобида келтирган 33 та элементлари элемент : ёруғлик, иссиклик, кислород, азот металлмаслар: водород, олтингугурт, фосфор, углерод, хлор, фтор, бор металлар: сурьма, кумуш, мышьяк, висмут, кобальт, мис, қалай, темир, марганец, симоб, молибден, никель, олтин, платина, қўрғошин, вольфрам, рух тупроқли оддий моддалар: оҳак, магний оксид, барит, алюминий оксид, кремний оксид биринчи марта дальтон элементларнинг атом массаларини аниқлади.1803-йилда 14 та элементни атом оғирликларини дастлабки жадвалини тузди.элементларни белгилашда халқа ичида ҳар хил белгилар билан белгилаб чиқди. шундан сўнг берцелиус барча элементларни 1812-yilda металлар ва металлмасларга ажратди. jöns jacob berzelius stockholm, sweden 1826 1829-йилда немис олими и. в. деберейнер ўзининг “элементларни моддаларнинг ўхшашлигига қараб гуруҳлаш” асосида элементларнинг физик-кимёвий хоссалари уларнинг атом массасига боғлиқ деб ҳисоблайди.у мана шу ўхшашликка қараб элементларнинг …
2 / 31
да тузди. 1859 йилда немис олими адольф штреккер (1822-1871 й) элементларнинг дифференциал системасини яратди. 1860 йил карлсруэда кимёгар олимларнинг халқаро конгресси бўлган канниццаронинг атом реформасидан кейин билан кимёнинг микдорий конунларини ишлаб чиқиш даври тугалланди (1860). лекин энди элементларнинг кимёвий хоссаларини ўрганиш учун янги давр бошланди. 1862 йилда француз геологи александр эмил бегуйе шанкуртуа (1820-1886 й) ҳам элементларнинг атом оғирликларини ортиб бориши тартибда жойлаштирди, улар учун “винтсимон спирал” жадвалини тузди. элементлар системаси тузишда цилиндр ўқига нисбатан 45⁰ бўйлаб цилиндр сиртига спирал чизиқлар чизди. спирал чизиқларга барча элементларни уларнинг атом оғирликлари ортиб бориш тартибда жойлаштирганида ўзаро ўхшаш элемент атом оғирликлари 16, 32, 48 га тенг бўлишини аниқлади. 1864-йилда инглиз олими уильям одлинг ҳам элементларни кимёвий хоссаларига кўра гуруҳларга ажратилган жадвалга қўйиб чиқди. аммо бу иш олимларни диққатини тортмаган эди. джон александр рейна ньюлендс жадвали 1864 йил 1866 йилда инглиз олими ж.а.ньюлендс октавалар қонунини яратди. ньюлендс элементларни вертикал қаторга қўйиб, ҳар 8-чи элемент …
3 / 31
идаги гимназия директори и.п.менделеев оиласида 14 фарзанд бўлиб туғилди. 1850 йилда с.петербургдаги бош педагогика институтига ўқишга қабул қилинди. 1855 йил у институтни қизил диплом билан тугатиб, аввал симферополь кейин қрим гимназияларида ўқитувчилик қилди. 1857 йилдан с.петербургга қайтиб университетда илмий-педагогик фаолиятини давом эттирди. университетда у умумий кимё, кейин органик кимёдан маъруза ўқиди. 1859-60 йй. гейдельбергда командировкада бўлиб, бунзен, кирхгоф, кони каби буюк кимёгарлар билан танишиб, тажриба оширди. 1861 йил петербургга қайтиб, “органик кимё” китобини нашр қилди. унга 1864 йилда профессор унвони берилди. 1865 йилда “спиртнинг сув билан бирикмалари” номли илмий ишини эълон қилди. * 1868 – 1871 йиллар дмитрий иванович даврий қонун ва даврий система устида ишлаган. 1871 – 1875 йилларда у газ қонунлари, метеорология ва ҳаво шарлари устида кўп ишлар қилди (1887 йилда қуёш тутилишини кузатиш учун у ҳаво шарида парвоз қилади). 1890 йилдан бошлаб ҳарбийларнинг закази билан тутунсиз порох яратиш устида иш бошлайди. димитрий иванович менделеев 20 январь 1907 …
4 / 31
ридан фойдаланилади. группа i ii iii iv v vi vii viii (инерт газлардан ташқари) юқори оксиди e2о eо e2о3 eо2 e2о5 eо3 e2о7 eо4 оксид гидрати eон e(он)2 e(он)3 н2eо3 н3eо4 н2eо4 нeо4 н4eо4 гидриди eн eн2 eн3 eн4 eн3 н2e нe менделеев таклиф қилган даврий системага бир мунча ўзгартиришлар киритилиб, даврий системанинг ҳозирги варианти тузилган. у 7 та давр ва 8 та группадан иборат. элементларнинг ишқорий металдан бошлаб, инерт газ билан якунланадиган горизонтал қаторларга даврлар дейилади. i, ii, iii даврлар кичик даврлар дейилади. улар битта қатордан иборат. iv, v, vi даврлар катта даврлар дейилади. улар иккита қатордан иборат. vii давр тугалланмаган давр дейилади. катта ва кичик давр элементларини ўз ичига олган вертикал қаторлар группа дейилади. ҳар бир группа асосий ёки бош (а) гуруҳча ва қўшимча ёки ёнаки (б) груҳчаларга бўлинади. элементлар атом тузилиши турлича бўлганлиги учун бош ва қўшимча гуруҳчаларга ажратилган. 105 элементдан (s-14та, p-30та, d-35та, f–28та) . s …
5 / 31
инг радиуси дейилади. радиуси энг кичик элемент водород, энг катта элемент франций. атомнинг радиуси нм – нанометр ёки å – ангстремларда ўлчанади. а) бош группача элементларида ядро заряди ортиши билан (юқоридан пастга), пағоналар сони ортиши билан атомларнинг радиуси ортиб боради. * б) даврларда элементлар ядро заряди ортиши билан (чапдан ўнгга), электрон қобиқнинг сиқилиши кузатилади ва атомларнинг радиуси камайиб боради. в) бир элементнинг мусбат ионларида ион заряди ортиши билан радиус камаяди. * 2) ионланиш энергияси (ионланиш потенциали) – i (и) ҳарфи билан белгиланади. атомнинг энг охирги электронини узиб олиш учун сарфланган энергия ионланиш энергияси дейилади. а) бош группача элементларида ядро заряди ортиши билан (юқоридан пастга), поғоналар сони ортиши билан атомларнинг ионланиш энергияси камайиб боради. б) даврларда элементлар ядро заряди ортиши билан (чапдан ўнгга) атомларнинг ионланиш энергияси ортиб боради. 3) электронга мойиллик энегрияси – е (е) ҳарфи билан белгиланади. атомнинг энг охирги поғонасига битта электрон кирганда ажралган энергия ионланиш энергияси дейилади. а) …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 31 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"davriy qonun va davriy sistemasi bo'yicha dars metodikasi" haqida

elementlarning kashf qilinishi. мавзу: даврий қонун ва даврий системасини ўқитиш методикаси. маъруза режаси 1. элементларни системалаштириш йўлидаги уринишлар (лавуазье, деберейнер, мейер ва б) 2. д.и.менделеевнинг элементлар даврий қонуни ва даврий жадвали лавуазьенинг кимёнинг элементар курси китобида келтирган 33 та элементлари элемент : ёруғлик, иссиклик, кислород, азот металлмаслар: водород, олтингугурт, фосфор, углерод, хлор, фтор, бор металлар: сурьма, кумуш, мышьяк, висмут, кобальт, мис, қалай, темир, марганец, симоб, молибден, никель, олтин, платина, қўрғошин, вольфрам, рух тупроқли оддий моддалар: оҳак, магний оксид, барит, алюминий оксид, кремний оксид биринчи марта дальтон элементларнинг атом массаларини аниқлади.1803-йилда 14 та элементни атом оғирликларини дастлабки жадвалини...

Bu fayl PPT formatida 31 sahifadan iborat (2,7 MB). "davriy qonun va davriy sistemasi bo'yicha dars metodikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: davriy qonun va davriy sistemas… PPT 31 sahifa Bepul yuklash Telegram