viii – гурухнинг асосий группача элементлари

DOC 131.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403439642_45920.doc viii – гурухнинг асосий группача элементлари viii – гурухнинг асосий группача элементлари режа: 1. металларнинг умумий хоссалари ва олиш усуллари 2. i, ii – гурух асосий гурухча элементлари. даврий системанинг viii – гурухнинг асосий гурухчасида олтита элемент жойлашган. булар гелий, неон, аргон, криптон, ксенон, радон. бу группача элементлар асл (инерт) газлар номи билан юритилади. бу элементлар атомларининг сиртки квант каватининг тузилиши баркарор, улардаги электронлар сони саккизта (гелийдан ташкари). бу элементлар атомларининг ионланиш энергияси жуда юкори, электронга мойиллиги эса жуда кичик. уларнинг молекулалари одатдаги шароитда бир атомдан тузилган. атомларида жуфтлашган электронлари бўлмаса хам, ксенон ва радионнинг фтор билан хосил килган бирикмалари (хef2, xef6), ксеноннинг фтор ва кислород билан хосил килган бирикмалари (хef4o2) олинган. бу элементларнинг сув, фенол билан хосил килган бекарор бирикмалари (ar · 6h2o, kr · 6h2o, ar · c6h5oh) хам маълум. гелий 1868 йилда француз жансен ва инглиз лониер томонидан бир вактда кашф этилган. улар куёш спектрида янги …
2
, неон кизил, криптон эса яшил тусда шуълаланади. аргон металларни пайвандлашда, электр лампаларни тўлдиришда (азот билан аралаштиргани) ишлатилади. бу максадда кейинги вактлар криптондан хам фойдаланилмокда. металларнинг умумий хоссалари ва олиш усуллари д. и. менделеевнинг даврий системасидаги элементларнинг 85 тасини металлар ташкил килади. металларнинг 12 таси s элементлар, 32 таси d – 28 таси f – ва р – элементлардир симобдан ташкари хаммаси оддий температурада каттик моддалардир. металларнинг ўзига хос белгилари куйидагилардан иборат. 1. металл ўзига хос ялтирокликка эга чунки улар ёруглик нурини спектрнинг кўзга кўринувчи сохасида кайтариш хусусиятига эга. 2. металлар электр ва иссикликни яхши ўтказади. температура ортиши билан уларнинг ўтказувчанлиги пасаяди. 3. кўпчилик металлар одатдаги шароитда кристалл холатда бўлиб, чўзилувчан ва яссиланувчан хоссага эга. 4. металлар электромусбат элементлардир уларнинг оксидлари сув билан бирикиб; кўпинча асос хосил килади. металлар зичлигига кўра 2 группа бўлинади: d 5 г/с3 дан ортиклари огир металлар. энг егнил металл литий, d=0,53 г/см3, энг огир осмий …
3
емак, металл кристалларида атомларнинг ионларга ионларнинг атомларга айланиши жараёни узлуксиз давом этиб туради. бунда металл богланиш вужудга келади. металл кристалларида эркин электронлар мавжудлигидан улар электр ва иссикликни яхши ўтказади. металлар электронларини осон йўкотиб ионларга айланади. демак металл кайтарувчидир. группаларда атом массасининг ортиши билан металлик хоссаси хам ортади. даврларда эса зарядлар сонининг ортиши билан металлик хоссаси хам сусаяди. металларнинг мухим кимёвий хоссаси уларнинг кислород, сув туз, асос ва кислоталарнинг сувдаги эритмалари билан ўзаро таъсир этишидир. ишкорий металлар сув билан шиддатли реакцияга киришади: 2na+2h2o=2naoh+h2 2na - 2e-=2na+ (оксидланиш) 2h2o+2e-=h2+2oh- (кайтариши) ишкорий–ер металлар хам сув билан ўзаро таъсирлашади: са+2н2о=са(он)2+н2 деярли барча металлар кислоталар таъсирида оксидланади ва тузлар хосил килади. zn+2hcl=zncl2+h2 металлар кислород билан оксидлар хосил килади. оксидлари ишкорий ёки амфотер хоссага эга бўлади. бериллий, алюминий, рух, калай, кургошин ва бошка баъзи металларнинг оксидлари амфотердир. металлар икки группача: оралик ва ноорганик металларга бўлинади. ноорганик металл хисобланган натрий ва калийнинг атом тузилиши куйидагича: na[z=11] 1s2 …
4
килиш кобилиятига эга. оралик металлар жумласига кирувчи mn, fe, co, ва n2 металларининг ионларини натрий, калий, кальций ва магний ионларидан ажратадиган асосий фарк шундаки, оралик металларнинг ионлари таркибида электрон билан батамом тўлмаган (очик) орбиталар мавжуд. шу сабабли оралик металларнинг ионлари ўзига хос физик ва кимёвий сифатлар намоён килади. бу ходисалардан энг мухимлари шундаки, улар оксидланиш–кайтарилиш реакцияларида, ковалент богланишда, айникса комплекс бирикмалар хосил килишда иштирок этади. замонавий кимё адабиётида барча металларни нооралик металлар, ва оралик металларга ажратиш кабул килинган. бу икки туркум металларнинг физик, кимёвий ва айникса биологик хоссалари бир – биридан деярли кескин фарк килади. мисол тарикасида куйидаги икки жадвални кўриб чикамиз: баъзи оралиš металларнинг хоссалари хоссалари na k ca mg электрон конфигурацияси. ионнинг радиуси, нм гидратланиш энергияси кж моль ион хисобида. [ne] 3s1 0,091 1878,6 [ar] 4s1 0,083 1953,9 [ar] 4s2 0,082 2087,8 [ne] 3s2 0,078 2138 0,082 2129,7 баъзи нооралиš металларнинг хоссалари хоссалари mn fe co ni электрон …
5
и сув билан бевосита бирикмайди. асос хоссасига ёки кислота хоссасига эга бўлган металлар гидроксидлари билан бирга кислота хоссаларини намоён килувчи амфотер гидроксидлар хам бор: zn(oh)2+2hcl=zncl2+2h2o; zn(oh)2+2naoh=na2zno2+2h2o барча кимёвий элементларнинг 80 дан ортигини металлар ташкил килади. улардан баъзилари, масалан олтин, платина табиатда соф холда учрайди. кўпчилик металлар табиатда бирикмалар холида бўлади. саноатда соф металлар олиш учун ярокли табиий хом-ашёнинг хар хил турлари рудалар дейилади. рудалардан металларни ажратиб олишнинг бир неча усуллари мавжуд. улардан энг мухимлари куйидагилардир. 1. металл оксидларини кўмир ёки углерод (ii) – оксид билан кайтариш: cu2o+c=2cu+co fe2o3+3co=2fe+3co2 2. металл оксидларини активрок металлар таъсирида кайтариш: cr2o3+2al2o3+2cr. бу усул алюминотермия дейилади. 3. сульфидли рудаларни куйдириб, хосил бўлган металл оксидларини кўмир ёки водород таъсирида кайтариш: 2zns+3o2=2zno+2so2 zno+c =zn+co moo3+3h2=mo+3h2o 4. гидрометаллургия бирор тузнинг сувдаги эритмаси таъсирида рудадан бирикма холида металл ажратиб олинади. шундай усул билан хосил килинган эритмани электролиз килиб ёки активрок металл билан кайтариб эркин холда металл олинади, масалан суюк холатдаги …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "viii – гурухнинг асосий группача элементлари"

1403439642_45920.doc viii – гурухнинг асосий группача элементлари viii – гурухнинг асосий группача элементлари режа: 1. металларнинг умумий хоссалари ва олиш усуллари 2. i, ii – гурух асосий гурухча элементлари. даврий системанинг viii – гурухнинг асосий гурухчасида олтита элемент жойлашган. булар гелий, неон, аргон, криптон, ксенон, радон. бу группача элементлар асл (инерт) газлар номи билан юритилади. бу элементлар атомларининг сиртки квант каватининг тузилиши баркарор, улардаги электронлар сони саккизта (гелийдан ташкари). бу элементлар атомларининг ионланиш энергияси жуда юкори, электронга мойиллиги эса жуда кичик. уларнинг молекулалари одатдаги шароитда бир атомдан тузилган. атомларида жуфтлашган электронлари бўлмаса хам, ксенон ва радионнинг фтор билан хосил килган бирикмалари (хef2,...

DOC format, 131.0 KB. To download "viii – гурухнинг асосий группача элементлари", click the Telegram button on the left.