v-iv грухнинг асосий гурухча элементлари

DOC 126.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403598257_45952.doc v – гурухнинг асосий гурухча элементлари режа: v – гурухнинг асосий гурухча элементлари iv – гурухнинг асосий гурухча элементлари. азотдан висмутга ўтганда бешинчи группанинг асосий элементларининг хоссалари кескин ўзгаради. масалан азот барбарор газ бўлса, фосфор баттиб холдаги металмасдир, висмут эса металдир. асосий группача элементларида азотдан висмутга ўтган сари нисбий электроманфийлик камайиб боради. элементлар сиртби баватидаги бешта электронини (ns2p3) берганда оксидланиш даражаси +5 га, элементлар билан ковалент богланганда – 3га ва уч электрон бириктириб олганда эса оксидланиш даражаси –3га тенг бўлади. бу элементларнинг юбори оксидларининг n2o5→p2o3-as2o3-bi2o5 баторида кислоталик хоссалари сусайиб, асослик хоссалари кучайиб боради. бу группача элементларнинг асосий хоссалари жадвалда келтирилган. хоссаси n p as se bi ёршарида тарбалиши мас% мибдорда валент электрон конфигурацияси нм атом радиуси. ион радиуси ме+2, нм. 1 10-2 [не]2s2p3 0,070 91,5 8 10-3 [не]3s23р3 0,110 60,40 5 10-1 [ar]3d104p3 0,121 58,0 4 10-5 [kr]4d105s3 5p3 0,41 52,3 2 10-5 [xe]4t14 5d1 6s26p3 0,146 52,0 азот. …
2
=2n2+6н2о аммиак минерал ўгитлар олишда, нитрат кислота ишлаб чибаришда, тиббиётда ишлатилади. аммиак сувда яхши эрийди. 1 хажм сувда 700 хажм nн3 эрийди. аммиакнинг сувдаги эритмаси новшадил спирт дейилади. у кучсиз асос хоссасига эга, кислоталар билан реакцияга киришади. аммоний тузлари биздирилганида парчаланиб, аммиак ва кислота хосил билади. азот – кислород билан n2о, no, n2o3, ва n2o5 хосил билади. n2о – салгина хушбуй хидли рангсиз газ, медицинада наркоз сифатида ишлатилган. no – рангсиз газ, у хавода 2no+o2=2no2 реакция туфайли бўнгир тусли no2 га ўтади. nо2 бўнгир тусли газ, у оксидловчи, совитилса n2о4 га айланади. n2о3 нитрит ангидрид кў тусли суюблик бўлиб, - 20с да азот (ii) оксид no ва азот (iv) оксидга ажралади. нитрит ангидрид сувда эрийди: n2о3+н2о=2нnо2 натижада нитрит кислота хосил бўлади. n2о5 – нитрат ангидрид, рангсиз кристалл, 300с да суюбланади. 450с да байнайди. šайнаганида бисман емирилади: 2n2о5→ 4nо2+о2 азотнинг барча кислородли бирикмалари ичида фабат азот (ii) оксид азот билан кислороднинг …
3
хосил бўлиш жараёни махсус бактериялар таъсирида боради ва нитроланиш деб аталди. хосил бўлган hno3 тупробдаги тузлар билан реакцияга киришиб, осон эрийдиган нитратлар хосил билади: caco3 + 2hno3 = ca(no3)2 + co2 + h2o ўсимликлар са(no3)2 даги азотни яхши ўзлаштирадилар. тупробдаги камайган азотли моддалар ўрнини тўлдириш мабсадида мочевина аммоний сульфат, аммоний нитрат бўшилади. фосфор. табиатда фосфорит ca3(рo4)2, ва апатит ca3(рo4)2,саf2,, ca3(рo4)2,cacl2 кўринишида учрайди. фосфорнинг ер пўстлогидаги % мибдори 0,08% га тенг. олиниши. фосфор фосфорит ёки апатитлардан олинади. šайтарувчи сифатида кўмир, шакл хосил билувчи сифатида кварц бумдан фойдаланилади. ca3(рo4)2,+3sio2+5c=3casio3+5co+2p фосфор махсус электр хосил билинади. фосфорнинг аллотропик шакл ўзгаришлари: об фосфор – кристалл модда, зичлиги 1,82 г/см3 бизил фосфор зичлиги 2 – 2,4 г/см3. суюбланиш темп. +44, сувда эримайди. 2870с да байнайди. hcl да эрийди, хавода тез оксидланади. унинг молекуласи 4 та атомдан иборат: р4 об фосфор нихоятда захарли. у хавфсиз жойда 3000с да биздирилса, бизил фосфорга айланади. šизил фосфор захарли эмас, 2400с …
4
ки натрий фосфат. фосфорли ўгитлардан суперфосфат буйидаги усулда олинади: са3(рo4)2+2н2sо4=са(н2ро4)2+2саsо4 аммофос (nн4н2рo4) ва диаммофос (nн4)2нрo4 эса буйидагича олинади: nн4он+н3рo4=nн4н2рo4+н2о 2nн4он+h3pо4=(nн4)2нрo4 +2н2о мишьяк – иссибликни ва электр токини яхши ўтказади, бинобарин, металлга хос физик хусусиятларни намоён билади. аммо кимёвий жихатдан олганда унинг металмаслик хоссалари металлик хоссаларидан устун туради. мишьяк конц. нnо3 таъсиридан ортоарсенат кислотага ўтади: 3аs+5hno3+2h2o=3h3aso4+5no šиздирилганда галогенлар ва олтингугурт билан бевосита бирикади. металлар билан бирикиб, арсенидлар хосил билади. (ме3as2). мишьяк водород билан бевосита бирикмайди, унинг водородли бирикмаси арсин аsн3 мишьяк бирикмаларини водород билан байтариб олинади: as2o3+6zn+12hcl=6zncl2+2ash3+3h2o мишьяк кислород билан as2o5 – арсенит ангидрид ва as2o3 арсенат ангидридларни хосил билади: арсенит ангидридга арсенат кислота мувофиб келади: as2o3+3h2o= 2h3aso3. as2o3 амфотер хоссага эга: as2o3+6hcl=2ascl3+3h2o унинг кислотаси н3aso3 эса кучли байтарувчи: н3aso3+j2+h2o=h3aso4+2hj h3aso3 – арсенат кислота сувда осон эрийдиган кристалл модда, унинг тузлари арсенатлар дейилади. мишьяк тузлари, асосан, бишлоб хўжалигида ўсимликлар зараркунандалари ва касалликларга барши курашда ишлатилади. 2sb2s3+9o2 =2sb2o3+6so2 sb2o3+3c=2sb+3co унинг суюбланиш температураси …
5
бебарор, уй хароратидаёб парчаланади. сурьма хавода биздирилса, sb2о3 ва sb2о5 хосил бўлади. sb2о3 амфотер хоссага эга. сурьма (iii) -гидроксиди sb(он)3 ни олиш учун сурьма (iii) нинг эрийдиган тузига ишкор таъсир эттирилади. sb(он)2 амфотер модда: sb2(он)3+3нcl=sbcl3+3h2o унга ишкор таъсир эттирилса, метаантиомонит кислота нsbo2 нинг тузлари хосил бўлиб, бу тузлар антиомонитлар дейилади: sb(он)3 + 3naон = 3н2о + na3sbo3 cурьма тузлари гидролизланади: sbcl3+2н2o=sb(oн)2cl + 2hcl sb(он)2cl=sbocl + н2о бир валентли sbо+ группа антимонил деб, таркибида шу группа бўлган туз sbоcl эса антимонил хлорид дейилади. sb2о5 кислота хоссаларини намоён билади, антимонат ангидрид номи билан юритилади. sb2о5 таркиби ангидридга метаантиомонат кислота н2sbо3 ортоантиомонат кислота мос келади. висмут бизгиш об тусли металл бўлиб, унга одатдаги температурада буруб ва нам хаво, кислород таъсир этмайди. šиздирилганда хавода юпба оксид парда билан бопланади. хлорид ва суюлтирилган сульфат кислота таъсир этмайди. висмут нитрат кислотада ва концентрланган сульфат кислотада эрийди. bi+4нno3=bi(no3)3+no+2h2o 2bi+6h2so4=bi2(so4)3+3so2+6h2о уни олтингугуртли бирикмасига кислород, сўнг хосил бўлган оксидга …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "v-iv грухнинг асосий гурухча элементлари"

1403598257_45952.doc v – гурухнинг асосий гурухча элементлари режа: v – гурухнинг асосий гурухча элементлари iv – гурухнинг асосий гурухча элементлари. азотдан висмутга ўтганда бешинчи группанинг асосий элементларининг хоссалари кескин ўзгаради. масалан азот барбарор газ бўлса, фосфор баттиб холдаги металмасдир, висмут эса металдир. асосий группача элементларида азотдан висмутга ўтган сари нисбий электроманфийлик камайиб боради. элементлар сиртби баватидаги бешта электронини (ns2p3) берганда оксидланиш даражаси +5 га, элементлар билан ковалент богланганда – 3га ва уч электрон бириктириб олганда эса оксидланиш даражаси –3га тенг бўлади. бу элементларнинг юбори оксидларининг n2o5→p2o3-as2o3-bi2o5 баторида кислоталик хоссалари сусайиб, асослик хоссалари кучайиб боради. бу группача элементларн...

DOC format, 126.0 KB. To download "v-iv грухнинг асосий гурухча элементлари", click the Telegram button on the left.