shaharlar geografiyasi va geourbanistika asoslari fanining obyekti va predmeti, uni o’rganishdagi asosiy vazifa va usullar

PPT 33 pages 13.5 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.5 MB

File type PPT

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

prezentatsiya powerpoint mavzu: shaharlar geografiyasi va geourbanistika asoslari fanining obyekti va predmeti, uni o’rganishdagi asosiy vazifa va usullar reja: 1. shaharlar geografiyasining shakllanish tarixi. 2. shaharlar geografiyasi va geourbanistika asoslari fanining ijtimoiy va iqtisodiy geografiya fanining alohida tarmog’i sifatida shakllanishi. 3. shaharlar geografiyasi fanining obyekti va predmeti. 4. shaharlarni jamiyat taraqqiyotida tutgan o’rni va o’ziga xos xususiyatlari. shahar so’zining ma’nosi? shahar so’zi – “fors-tojik” tilidan olingan bo’lib, savdo-sanoati rivoj topgan, yirik ma’muriy-madaniy makon ma’nosini anglatadi. shahar - aholisi, asosan, sanoat, savdo, shuningdek, xizmat koʻrsatish, boshqaruv, fan va madaniyat sohalarida band boʻlgan yirik maʼmuriy, madaniy aholi manzilgohi shaharlar tarixiy shahar qurilishi nuqtai nazaridan geografik eramizdan avvalgi 2-ming yilliklarda shakllangan shaharlar – bobil, xarappa, afina, rim, persepolis(eron). bobil shahri(iroq) xarappa shahri. (pokiston) shaharlarning ko‘payishi, urbanizatsiya jarayonining rivojlanishi bilan har tomonlama o‘z davriga mos, qulay, obodonlashgan shaharlar barpo etish g‘oyalari rivojlanib bordi. muayyan hudud (mamlakat, rayon)da shahar aholi manzilgohlarini o‘zaro mutanosib, oqilona joylashtirishga …

2 / 33

shloqlar” asarini chop etadi. v.p.semenovning fikricha shaharlar umumsayyoraviy markazlar bo’lib, ulardan tarqalgan radiuslar bo’ylab, muayyan masofada unga yordamchi kichikroq shaharlar joylashadi va uning atrofidagi hududlar iqtisodiy jihatdan o’sha markazga qaram bo’ladi. 1933-yilda nemis olimi v.kristallerning “janubiy germaniyada markaziy o’rinlar” kitobining nashr etilishi (keyinchalik “markaziy o’rinlar” nazariyasi bilan mashhur bo’lgan) shaharlar geografiyasi fanining vujudga kelishida muhim asos bo’ldi. shaharlar geografiyasi fanining asoschisi - v.kristaller v.kristallerning “markaziy o’rinlar” modeli 1-eng kichik aholi manzilgohi; 2- mahalliy ahamiyatga ega bo’lgan markaz; 3-undan yuqori pag’onada turuvchi shahar. ushbu modelga asosan shaharlar o‘zlaridan kattaroq bo‘lgan markazlar atrofida, oltiburchak (geksagonal) hosil qilgan holda joylashtirilishi taqozo etiladi va shu tarzda u bir-biridan yuqori bo‘lgan ettita pog‘onani ajratadi. v.kristallerning fikricha, aholining eng kichik ehtiyojlari eng kichik markazlarda, kattaroq ehtiyojlari undan yirikroq shaharlarda qondiriladi. bu g‘oyalar hozirga qadar qator aholi manzilgohlari va xizmat ko‘rsatish sohalarini joylashtirish uchun asos bo‘lib kelmoqda. k.klark o‘z ishlarida aholi va faoliyat turlari zichligining shahardan atrofga …

3 / 33

manzilgohlari; 9-shahar atrofi sanoati; 10-tebranma migratsiya zonasi. x.xoyt sektorli joylashish modelini, c.garris, e.ulman ko‘pyadroli modelni yaratishdi b.rodoman shaharlarni joylashtirishda “qutblashgan landshaft” modelini yaratadi (1970 y) “qutblashgan landshaft” modeliga ko‘ra aholiga zarur bo‘lgan ikki qarama-qarshi muhit shahar va tabiat orasida o‘zlashtirilish darajasi har xil bo‘lgan, turli funksional zonalar: aholi massivlari, agrosanoat majmualari, shahar atrofi bog‘lari, turistik maskanlar almashinib joylashishi lozim. shunda tabiat shahardan oraliq zonalar orqali ajralib turadi va unga keskin zarar yetmaydi shaharlar va qishloqlarda aholi manzilgohlarini joylashuv shakli 1-arealli, 2-chiziqli va 3-tugunli shakllari. sobiq ittifoq davrida dastlab shaharlarni geografik o‘rganishga n.baranskiy asos soldi. u shaharlarning vujudga kelishida iqtisodiy geografik o‘rin konsepsiyasini yaratdi 1960-70-yillarda mdh davlatlarida sanoat ishlab chiqarishining rivojlanishi asosida shaharlashish jarayoni avj oldi. y.saushkin, g.lappo, e.persik, k.listengurt, x.xorev, p.polyan va boshqalar ushbu sohaning rivojlanishiga katta hissa qo‘shdilar o‘zbekistondagi dastlabki geourbanistik tadqiqotlar xx asrning ikkinchi yarmiga to‘g‘ri keladi. n.smirnov tomonidan 1962-yilda “farg‘ona vodiysi shaharlari” nomli asarning yaratilishi bu boradagi …

4 / 33

arkib topishi, aholining ijtimoiy, demografik tarkibi, turmush tarzi hamda madaniyatidagi o’zgarishlar bilan bog’liqdir shaharlar geografiyasi tarix matematika iqtisodiyot sanoat geografiyasi tabiiy geografiya shaharsozlik ekologiya sotsiologiya transport geografiyasi geodemografiya matematik modellashtirish statistik tarixiy kartografik geografik taqqoslash usullar aglomeratsiya ? jentrifikatsiya? megapolis? suburbanizatsiya? jentrifikatsiya-shaharning eski, kambag‘allar yashaydigan qismlarini rekonstruksiya qilish va sifatini oshirish jarayoni. shaharlar ko‘pchilik fanlar uchun o‘rganish ob’ekti bo‘lib xizmat qiladi tarixchilar uning kelib chiqish va rivojlanish tarixini, sotsiologiya fani shahar aholisi hayoti, turmush tarzi, aholi munosabatlarini o‘rganadi. arxitektorlar shahardagi qurilish ishlari bilan, ekologlar esa shahar muhitining ifloslanishi va uni muhofaza qilish masalalari bilan shug‘ullanadilar. iqtisodchilar shaharlarga ishlab chiqarish markazi sifatida qarasalar, iqtisodiy geografiya fani esa shaharlarni qachon, qaerda va nima uchun aynan shu davr va shu makonda vujudga kelgani bilan qiziqadi qadimda shaharlarni turlicha atashgan: qubba, madinat, polis, bolig‘, bozor, taun, grad, pur, burg, vil va hokazolar

5 / 33

shaharlar geografiyasi va geourbanistika asoslari fanining obyekti va predmeti, uni o’rganishdagi asosiy vazifa va usullar - Page 5

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaharlar geografiyasi va geourbanistika asoslari fanining obyekti va predmeti, uni o’rganishdagi asosiy vazifa va usullar"

prezentatsiya powerpoint mavzu: shaharlar geografiyasi va geourbanistika asoslari fanining obyekti va predmeti, uni o’rganishdagi asosiy vazifa va usullar reja: 1. shaharlar geografiyasining shakllanish tarixi. 2. shaharlar geografiyasi va geourbanistika asoslari fanining ijtimoiy va iqtisodiy geografiya fanining alohida tarmog’i sifatida shakllanishi. 3. shaharlar geografiyasi fanining obyekti va predmeti. 4. shaharlarni jamiyat taraqqiyotida tutgan o’rni va o’ziga xos xususiyatlari. shahar so’zining ma’nosi? shahar so’zi – “fors-tojik” tilidan olingan bo’lib, savdo-sanoati rivoj topgan, yirik ma’muriy-madaniy makon ma’nosini anglatadi. shahar - aholisi, asosan, sanoat, savdo, shuningdek, xizmat koʻrsatish, boshqaruv, fan va madaniyat sohalarida band boʻlgan yirik maʼmuriy, madaniy aholi ...

This file contains 33 pages in PPT format (13.5 MB). To download "shaharlar geografiyasi va geourbanistika asoslari fanining obyekti va predmeti, uni o’rganishdagi asosiy vazifa va usullar", click the Telegram button on the left.

Tags: shaharlar geografiyasi va geour… PPT 33 pages Free download Telegram