iqtisodiy geografiya fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari

PPTX 591,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1422640205_60017.pptx презентация powerpoint o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent moliya instituti budjet hisobi va davlat jamg`armasi fakulteti iqtisodiy geografiya fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari reja: iqtisodiy geografiya fanining vujudga kelishi fanning tadqiqot obyekti va predmeti fanning tadqiqot metodlari iqtisodiy geografiyaning fanlar tizimidagi roli iqtisodiy geografiya fanining vujudga kelishi geografiya fanining rivojlanishi qadimgi antik davrida mamlakatlar o'rtasida hududiy (geografik) mehnat taqsimoti, ya'ni har bir hududning o'ziga xos tabiiy sharoiti va resurslari, iqtisodiy geografik o'rni, xalqlarning urf-odatlari va an'anlari asosida ma'lum bir tovarlarni ishlab chiqarish va xizraatlar ko'rsatishga ixtisoslashishi va ular o'rtasida tovar ayirboshlash jarayonining shakllanishi davriga borib taqaladi mamlakatlar o'rtasida hududiy mehnat taqsimotining shakllanishi geografiya fanlari tizimida dastlab iqtisodiy- geografik tadqiqotlarni vujudga kelishiga olib keladi. qadimgi yunon olimi strabon o'zining o'n etti tomlik «geografiya», deb nomlangan asarida, aholining hududiy joylashuvi, mamlakatlar va hududlar o'rtasidagi tovar ishlab chiqarish va savdo- sotiq aloqalarini yoritadi. o'rta asrlarda, jahon mamlakatlarida natural …

rafik o'rin, yerning ustki tuzilishi, aholining tarkibi, shaharlar, siyosiy tuzum masalalariga qaratilgan bozor iqtisodiyoti munosabatlarining kirib kelishi ishlab chiqarish jarayonini rivojlanishiga olib keladi. ishlab chiqarish kuchlarini rivojlantirish va uni joylashtirish mamlakat hudud- lari to'g'risida ma'lum bilimlarni va ma'lumotlarni to'plashni talab etadi^binobarin, ishlab chiqarish korxonalarini samarali va oqilona joylashtirishda hududning xo'jalik jihatdan o'zlash- tirilganlik darajasini, uning tabiiy, demografik, moddiy shart- sharoitlarini va imkoniyatlarini o'rganish ehtiyoji iqtisodiy geografiya fanining geografiya fanidan ajralib chiqishiga va alohida mustaqil fan sifatida rivojlanishiga olib keldivagar «tabiiy geografiya» fani geografik qobiqda kechayotgan tabiiy jarayonlarni va hodisalarni o'rgansa, «iqtisodiy geografiya» fani esa ishlab chiqarishni, xususan, ishlab chiqarish kuchlarini hududiy rivojlanish xususiyatlarini va qonuniyatlarini tadqiq etadi. «iqtisodiy geografiya» atamasini fanga dastlab rus olimi m.v. lomonosov tomonidan 1760-yillarda kiritiladi va keyin- chalik butun dunyoda e'tirof etiladi. olimning asosiy g'oyasida e'tibor, iqtisodiyotni rivojlanishida mamlakatni iqtisodiy geografik nuqtai nazardan tadqiq qilish g'oyat muhim va zarurligiga qaratiladi, shuningdek, hududlarning xo'jaligini o'rganganda davriylik jihatdan …

, k.ritter. i.tyunen, k.i. arsenev juda katta hissa qo'shishgan. iqtisodiy geografiya fanini sobiq ittifoq davrida rivojlanishiga oldingi asrning 20-yillarida amalga oshirilgan butun mamlakatni elektrlashtirishga qaratilgan dasturni amalga oshirilishi bilan bog'liq bo'lgan. bu rejaga muvofiq, iqtiso- diyotni ko'tarish nuqtai nazaridan, hududlardagi mahalliy yoqilg'i resurslari asosida yirik elektrostansiyalarni qurish va ularning negizida metallurgiya, mashinasozlik. kimyo sanoati tarmoqlarini shakllantirishga qaratilgan edi. bu rejaning asosiy maqsadi, mamlakat hududlarida katta ahamiyatga ega bo'lgan og'ir sanoat tarmoqlarini joylashtirish va rivojlantirish bo'lib, buning natijasida, yirik transport magistral yo'llarini tashkil etish ham e'tiborga olingan. mazkur rejani amalga oshirish, o'z navbatida, mamlakat hududlarining tabiiy resurslari va sharoitlarini, iqtisodiy geografik o'rnini, aholi va mehnat resurslarini, hududiy ixtisosla- shish va boshqa imkoniyat va sharoitlarni majmuali o'rga- nishni talab etadi. oqibatda, iqtisodiy geografik tadqiqotlarni olib borish zaruriyatini yuzaga keltiradi. iqtisodiy geografik tadqiqotlarning asosiy ilmiy yo'nalishlarida, mamlakat iqtiso- diyotini jadal sur'atlarda rivojlantirish va sanoatlashtirish maq- sadida iqtisodiy rayonlashtirish va yangi hududiy ishlab chiqarish …

llarda turkiston geografiya jamiyati tashkil topadi, iqtisodiy va ijtimoiy geografiyaning tarkibiy qismlari bo'lgan siyosiy va aholi geografiya fanlarining tarmoqlari rivojlanadi. xalq xo'jaligini sanoatlashtirish, mineral xomashyo, yer-suv resurslarini o'zlashtirish, transport magistrallarini qurish, shahar aholi punktlarini yaratilishi mamlakatning hududiy xususiyatlarini va imkoniyatlarini rivojlantirishni talab etadi va iqtisodiy geografiya fanini o'zbekistonda keng qamrovli rivojlanishiga olib keladi. o'zbekistonda iqtisodiy geografiya fanini rivojlanishida m.behbudiy, v.m.chetirkin, g.m.cherdansev, k.i.lapkin, n.g.sapenko, n.v.smirnov, z.m.akramov, m.k.qoraxonov, a.s.soliev va boshqa olimlarning xizmatlari katta bo'lgan. ma'lumki, har qanday fanning tadqiqot obyekti va predmeti bo'ladi. obyekt bu keng va serqirra ma'nodagi voq'ea va hodisa bo'lib, bu obyektni ko'pgina fanlar o'rganishi mumkin. obyektdan farqli o'laroq, predmet esa shu obyektning bir tomonini yoki ma'lum bir qirrasini o'rganadi. masalan, aholini, ayni paytda, iqtisodchilar, demograflar, geograflar, sotsiologlar va boshqa soha vakillari ham o'rganadi. biroq, har bir soha vakili bir-biridan farqli o'laroq, shu obyektning bir tomonini o'rganishadi. agar iqtisodchilar, aholini ishlab chiqaruvchi kuch va iste'molchi nuqtai nazardan o'rganishsa, …

shlab chiqarish kuchlarining shakllanishi, joylashishi va rivojlanishining hududiy jihatlarini tashkil etgan. jamiyat rivojlanishi jarayonida iqtisodiy geografiyaning o'rganish obyekti va predmetida ham o'zgarishlar namoyon bo'ladi. iqtisodiy geografiya fanining nazariy asoslari, jamiyatda sodir bo'layotgan siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va boshqa omillar ta'sirida muntazam rivojlanib va takomillashib boradi. geografik tadqiqotlar faqatgina iqtisodiy yo'nalishda rivojlanib qolmay, balkim uning ijtimoiylashuvi, ya'ni ijtimoiy tizimlarni aholi, aholiga xizmat ko'rsatish sohalari, aholi manzilgohlari va hokazolarning hududiy joylashishi va rivojlanishi doirasida ham olib boriladi. hozirgi davrda iqtisodiy geografiya faninng asosiy obyekti, hududiy ishlab chiqarish va ijtimoiy tizimlar boiib, ularning hududiy joylashishi, shakllanishi, rivojlanish qonuniyatlari va xususiyatlari fanning predmetini tashkil etadi. fanning obyekti va predmetini to'g'ri bilish, ularni kelib chiqishini, rivojlanishini ilmiy asosda tahlil etishda va obyektiv ravishda baho berishda, ma'lum iqtisodiy geografik metodlarga tayangan holda amalga oshiriladi. iqtisodiy geografiya fanining asosiy tadqiqot metodlariga quyidagilar kiradi: fanning tadqiqot metodlari fanning tadqiqot metodlari tarixiy metod taqqoslash metod kartografik metod statistika va matematika …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy geografiya fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari"

1422640205_60017.pptx презентация powerpoint o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent moliya instituti budjet hisobi va davlat jamg`armasi fakulteti iqtisodiy geografiya fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari reja: iqtisodiy geografiya fanining vujudga kelishi fanning tadqiqot obyekti va predmeti fanning tadqiqot metodlari iqtisodiy geografiyaning fanlar tizimidagi roli iqtisodiy geografiya fanining vujudga kelishi geografiya fanining rivojlanishi qadimgi antik davrida mamlakatlar o'rtasida hududiy (geografik) mehnat taqsimoti, ya'ni har bir hududning o'ziga xos tabiiy sharoiti va resurslari, iqtisodiy geografik o'rni, xalqlarning urf-odatlari va an'anlari asosida ma'lum bir tovarlarni ishlab chiqarish va xizraatlar ko'rsatishga ixtisoslashishi va ...

Формат PPTX, 591,7 КБ. Чтобы скачать "iqtisodiy geografiya fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy geografiya fanining o… PPTX Бесплатная загрузка Telegram