maktabgacha yoshidagi bolalar nutqida odatiy fonetik xatolar

PPTX 21 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

powerpoint presentation maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar nutqida odatiy fonetik xatolar dilnura 1. maktabgacha yoshdagi bolalar nutqidagi tipik fonetik xatolar 2. xatolarning sabablari va omillari 3. korreksiya usullari va tavsiyalar reja: kirish kirishda nutqning fonetik tomoni, jumladan, talaffuzning ahamiyatini ta’kidlash lozim, chunki 3 yoshdan 6 yoshgacha bo’lgan davr fonetik rivojlanishning sezgir davri hisoblanadi. maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqidagi tipik fonetik xatolarni (masalan, tovushlarni tushirib qoldirish, almashtirish) qisqacha ko’rib chiqing, bu esa o’rganishning 4 asosiy maqsadini belgilab beradi. fonetik xatolarning ahamiyati fonetik xatolar nutq rivojlanishidagi orqada qolishni ko'rsatishi mumkin, ayniqsa 4-5 yoshdagi bolalarda 2-3 ta undosh tovushlarda xatolik kuzatilsa, mutaxassis yordami zarur. agar 6 yoshgacha bo'lgan bolalarda "r", "s", "z" kabi tovushlarda 50% dan ortiq xatoliklar kuzatilsa, bu o'qish va yozish qobiliyatiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. preschool yoshidagi bolalar nutqining rivojlanish bosqichlari 3 yoshda bolalar odatda 900-1000 so'zdan iborat lug'at boyligiga ega bo'lib, 3-5 so'zdan iborat gaplarni tuzishni boshlaydilar, ko'plik va o'tgan zamon …

2 / 21

an, "r" tovushini "l" (masalan, "mashina" oʻrniga "mashila") bilan almashtirish 3 yoshgacha normal holat hisoblanadi. oʻzbek tilida almashtirishlar koʻpincha artikulyatsion qiyinchiliklar tufayli yuzaga keladi, masalan, "s" tovushini "sh" bilan almashtirish (2-4 yosh oraligʻida), bu tilning harakati bilan bogʻliq. tushib qolish (omissions) tushib qolishlar odatda so'z oxirida uchraydi, masalan, "mashina" o'rniga "mashin" deyish. bu holatda 1-2 bo'g'in yoki undosh tushib qolishi kuzatiladi. unli tushib qolishlar ham uchraydi, ayniqsa 3 yoki undan ortiq bo'g'inli so'zlarda. misol uchun, "salomlashdi" o'rniga "salomlash" deyishi mumkin, 1 ta unli tushib qoladi. burmalash (distortions) burmalashlar fonemalarni aniq talaffuz qila olmaslik natijasida yuzaga keladi, bunda bolalar tovushlarni taxminan, lekin aniq fonetik qoidalarga zid ravishda o‘zgartiradilar, masalan, 'r' ni 'v' deb talaffuz qilish. ko‘pincha burmalashlar 4-5 yoshgacha bo‘lgan bolalarda uchraydi, ular nutq apparatining rivojlanishi bilan bog‘liq bo‘lib, tovushlarni to‘g‘ri shakllantirish uchun zarur bo‘lgan nozik motorika ko‘nikmalarini egallashni talab qiladi. qo'shish (additions) qoʻshishlar erta nutqning xarakterli xususiyati boʻlib, unda bolalar …

3 / 21

anda, 25 dan ortiq undosh tovushlarni notoʻgʻri talaffuz qilish tushuniladi, masalan, «s» oʻrniga «t» yoki «r» oʻrniga «l» ishlatish holatlari kuzatiladi. undoshlarning buzilishi koʻpincha fiziologik sabablarga koʻra yuzaga keladi, til, lab yoki jagʻ mushaklarining yetarli rivojlanmaganligi bunga misol boʻla oladi, bu esa 5 yoshgacha normada bo'lishi mumkin. so'z oxiridagi undoshlarning talaffuzi ba'zi bolalar so'z oxiridagi jarangli undoshlarni jarangsiz undoshlar bilan almashtirishi mumkin. masalan, 'kitob' so'zi 'kitop' kabi talaffuz qilinishi kuzatiladi, bu fonetik xato hisoblanadi. preschool yoshidagi bolalarda so'z oxiridagi undoshlarning tushib qolishi keng tarqalgan. masalan, 'olma' so'zini 'ol' yoki 'gul' so'zini 'gu' deb talaffuz qilish 3-4 yoshlarda normadan chetlanish emas. bo'g'in tuzilishining buzilishi bo'g'in tushishi, ya'ni **sinkopa**, keng tarqalgan xato bo'lib, unda so'zdagi o'rtadagi bo'g'in, masalan, "velosiped" so'zi "v-si-ped" kabi aytilishi kuzatiladi. bu 3-4 yoshgacha normal hisoblanadi. bo'g'in qo'shilishi yoki **epenteza** holatida bolalar so'zlarga qo'shimcha bo'g'inlar kiritadi, misol uchun, "osh" so'zini "o-ash" deb talaffuz qilishi mumkin, ko'pincha 2 bo'g'inli so'zlarda …

4 / 21

, 3-5 yoshda fiziologik diastema (tishlar orasidagi oraliq) nutqning aniqligiga va ayrim fonemalarning buzilishiga olib kelishi mumkin. fonetik xatolarni aniqlash usullari bolalarning nutqini kuzatishda fonetik xatolarni aniqlash uchun, 2-3 yoshdan boshlab, ularning spontan nutq namunalarini tahlil qilish orqali, individual tovushlar va so'zlarning buzilishlarini aniqlash mumkin. artikulyatsion testlar orqali aniqlikni baholash, masalan, "goldman-fristoe test of articulation-3" kabi, 4-5 yoshdagi bolalarning har bir fonemani to'g'ri talaffuz qilish qobiliyatini 3 pozitsiyada tekshirish imkonini beradi. fonetik xatolarni tuzatish bo'yicha tavsiyalar bolalarga ertalabki mashqlar va nafas olish texnikalarini o'rgatish, ularga 2-3 daqiqa davomida qorin nafas olish va lablar bilan mashqlarni bajarishni tavsiya etiladi. nutq terapevtiga murojaat qilish, agar bola 4 yoshga to'lgunga qadar 5-7 ta tovushni noto'g'ri talaffuz qilsa, bu fonetik tuzatish bo'yicha mutaxassis yordamini olish zarurligini anglatadi. xulosa maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqidagi fonetik xatolarni bartaraf etishda erta aralashuv muhim, chunki 70-80% hollarda muammolar 4-5 yoshda tuzatilishi mumkin. nutq terapiyasi mashg'ulotlari fonemalar ustida ishlashga qaratilgan …

5 / 21

maktabgacha yoshidagi bolalar nutqida odatiy fonetik xatolar - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "maktabgacha yoshidagi bolalar nutqida odatiy fonetik xatolar"

powerpoint presentation maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar nutqida odatiy fonetik xatolar dilnura 1. maktabgacha yoshdagi bolalar nutqidagi tipik fonetik xatolar 2. xatolarning sabablari va omillari 3. korreksiya usullari va tavsiyalar reja: kirish kirishda nutqning fonetik tomoni, jumladan, talaffuzning ahamiyatini ta’kidlash lozim, chunki 3 yoshdan 6 yoshgacha bo’lgan davr fonetik rivojlanishning sezgir davri hisoblanadi. maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqidagi tipik fonetik xatolarni (masalan, tovushlarni tushirib qoldirish, almashtirish) qisqacha ko’rib chiqing, bu esa o’rganishning 4 asosiy maqsadini belgilab beradi. fonetik xatolarning ahamiyati fonetik xatolar nutq rivojlanishidagi orqada qolishni ko'rsatishi mumkin, ayniqsa 4-5 yoshdagi bolalarda 2-3 ta undosh tovushlarda xat...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "maktabgacha yoshidagi bolalar nutqida odatiy fonetik xatolar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: maktabgacha yoshidagi bolalar n… PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram