markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi (3-qism)

PPT 8 pages 279.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 279.0 KB

File type PPT

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

lektsiya 3 * 6. ma’ruza. markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi (3-qism). reja: 1. nerv markazlarida integratsiya va koordinatsiya jarayonlari. * nerv markazlarida integratsiya va koordinatsiya jarayonlari. mntning asosiy vazifasi organizm faoliyatini integratsiyalashdan iborat bulib, bu faoliyat reflektor yo’l bilan amalga oshiriladi. mnt va uning neyronlari tomonidan qo’zg’alish impulslarini qabul qilish, xotira asosida ularni qayta ishlash, jumladan reflektor faoliyatini rejaga solish, boshqarish va nazoratga yo’naltirilgan buyruq impulslarini xosil qilish kabi vazifalarni — mnt tomonidan umumlashtirilgan integratsiya deb ataladi. nerv tizimini integratsiyalash (lot. integratio — umumlashtirish, tiklash) qobiliyati murakkab tizim tomonidan amalga oshiriladi va u, mnt bo’limlarining o’zaro uyg’unlikda ishlashiga bog’liq. bu esa, tashqi va ichki muxitda ro’y beradigan barcha o’zgarishlar ta’siriga organizmning reflekslar orqali moslashishini ta’minlaydi. * mntning integratsiya xususiyati neyronlarning konvergensiya va divergensiya qobiliyatiga, sinapsketi membranalarni geterokimyoviy sezgirligi va neyronlarni ta’sir izlarini saqlab qolish xususiyatiga bog’liq. mntning integratsiyasi asosida reflektor faoliyatlar va ularning koordinatsiyasi ta’minlanadi. masalan, xayvon o’z kushandasi yoki …

2 / 8

turli tizim javoblari reflekslar ko’rinishida integratsiyalanishi (uyushtirilishi) oqibatida xayvonning moslashishi uchun yo’naltirilgan o’zgarishlar ta’minlanadi. integratsiya prinsipi asosida shartsiz va shartli reflekslar namoyon bo’ladi. qo’zg’atuvchiga nisbatan xar qanday javob, turli reflekslarning o’zaro munosabatlari, binobarin koordinatsiyasi natijasida namoyon bo’ladi. xarakatlar tana mushaklarining turli faoliyatidagi uyg’unlik, ya’ni koordinatsiya (lot. so — birga, ordinato — tartibga solish) asosida ro’y beradi. koordinatsiyalashgan xarakatlar orqa miya, labirint, o’rta miya, miyacha, talamus, bosh miyaning peshona bo’limlari tomonidan amalga oshiriladi. reflekslarning o’zaro munosabatlari konvergensiya, qo’zg’alish va tormozlanishning irradiatsiyasi xamda o’zaro (resiprok) ta’sirlari, dominantlik, refleks xalqasi, qaytar aloqa va umumiy oxirgi yo’l vositalari tomonidan amalga oshiriladi. * refleksni amalga oshiradigan xamda reflektor javob xarakteri va kuchi xaqidagi ma’lumotni mnt ga uzatuvchi barcha tuzilmalarning uyushmasi refleks xalqasi deb nomlanadi. refleks xalqasi refleks yoyidan tashqari effektor a’zodan, mnt ga javob natijasi xaqidagi ma’lumotni uzatuvchi teskari yo’nalishli afferentatsiyani xam o’z ichiga oladi, uning ekstrafuzal (kapsuladan sirtdagi) va intrafuzal mushak tolalari xamda alfa- …

3 / 8

a oladi. * organizmda, avtomatik boshqarish jarayonlari asosida yotadigan, teskari yo’nalishli afferent aloqa yordamida xam ko’pgina fiziologik funksiyalar boshqariladi. masalan, qonda glyukoza mikdorining o’zgarishi sababli uni odatdagi miqdori darajasiga keltiradigan jarayonlar ro’yobga chiqadi. gomoyoterm xayvonlar tanasining xarorati, arterial qon bosimining mo’tadilligi teskari yo’nalishli, ya’ni ikkilamchi afferent aloqa orqali ta’minlanadi. qon bosimi ko’tarilganda impulslar depressor nerv orqali mnt ga uzatiladi va mnt impulslari yurak urishini sekinlashtiradi, uning arteriolalarini kengaytiradi, oqibatda, bosim pasayib mu’tadillashadi (sion-lyudvig refleksi). * fiziologik jarayonlar musbat va manfiy ikkilamchi afferent aloqalar yordamida boshqariladi. musbat ikkilamchi afferent aloqa tizimning chiqish bo’limidan boshlanadigan aloqa bulib, chetga chiqish yoki og’ish sodir bo’lganini sezadi va u asosida ishlaydi. manfiy aloqa esa, tizimning kirish bo’limida paydo bo’ladigan impulslarni sezish asosida ishlaydi. organizmning ximoya va kompensator faoliyatlarida bu ikki tizimning chiqish va kirish bo’limlari qatnashadi. masalan, chang-tuzonda ko’zg’a chang tushishi xavfi tug’ilsa, kiprik qokish refleksi tufayli ko’z yumiladi va natijada ko’zg’a chang tushishini oldi …

4 / 8

markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi (3-qism) - Page 4

5 / 8

markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi (3-qism) - Page 5

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi (3-qism)"

lektsiya 3 * 6. ma’ruza. markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi (3-qism). reja: 1. nerv markazlarida integratsiya va koordinatsiya jarayonlari. * nerv markazlarida integratsiya va koordinatsiya jarayonlari. mntning asosiy vazifasi organizm faoliyatini integratsiyalashdan iborat bulib, bu faoliyat reflektor yo’l bilan amalga oshiriladi. mnt va uning neyronlari tomonidan qo’zg’alish impulslarini qabul qilish, xotira asosida ularni qayta ishlash, jumladan reflektor faoliyatini rejaga solish, boshqarish va nazoratga yo’naltirilgan buyruq impulslarini xosil qilish kabi vazifalarni — mnt tomonidan umumlashtirilgan integratsiya deb ataladi. nerv tizimini integratsiyalash (lot. integratio — umumlashtirish, tiklash) qobiliyati murakkab tizim tomonidan amalga oshiriladi va u, mnt bo’limlarini...

This file contains 8 pages in PPT format (279.0 KB). To download "markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi (3-qism)", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy nerv tizimining umumiy… PPT 8 pages Free download Telegram