aholining ish bilan bandligini ta’minlash

DOC 133.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483472035_67112.doc aholining ish bilan bandligini ta’minlash reja: 1. aholining ish bilan oqilona bandligi va unga mehnat bozorining ta’siri 2. aholining oqilona bandligini ta’minlash mezonlari va ko’rsatkichlari 3. aholini ish bilan ta’minlashni tartibga solish 1.aholining ish bilan oqilona bandligi va unga mehnat bozorining ta’siri mehnatga qobiliyatli aholining oqilona bandligining shakllanishi faqat mehnat bozorining samarali rivojlanishi va iqtisodiyotning barcha sektorlarida tarkibiy islohotlar o’tkazilishi asosida amalga oshirilishi mumkin. bular ortiqcha ishchi kuchining ommaviy ozod bo’lishi va ularni sanoat va xizmat ko’rsatish tarmoqlariga va shaxsiy mehnat faoliyati sohalariga hamda shahar xalq xo’jaligiga oqib o’tishi xodimlar zahiralarining shakllanishi va ularni bozor mexanizmlari asosida safarbar qilinishi va qayta taqsimlanishi jarayonini belgilab beradi. iqtisodiy adabiyotlarda «oqilona bandlik» tushunchasi haqida turli hil nuqtai nazarlar mavjud. rus iqtisodchi olimi a.b.naumovning fikricha, «oqilona bandlik» tushunchasi samarali to’liq bandlik bilan sinonim bo’ladi. umumiy ko’rinishda to’liq bandlik ijtimoiy ishlab chiqarish sohasida mehnatga qobiliyatli aholining ish joylariga talabini butunlay qanoatlantirganligini bildiradi. agar aholining …

rini imkoni boricha to’liqroq qanoatlantirish» [2, 14-b., 17-18-b.]. mehnat bozorining rivojlanish sharoitlarida bu olimlarning oqilona bandlik - mehnatga qobiliyatli aholining doimiy ish joylariga talabini to’liq qondiradi, degan fikrlariga qo’shilish qiyin. mehnat bozori yoppasiga bandlikni ta’minlamaydi va raqobat asosida soni o’zgarib turgan «doimiy» ishchi joylarini kafolatlamaydi. bizning fikrimizcha, aholining oqilona bandligi ishchi kuchiga talab va taklif o’rtasidagi bozor muvozanatiga erishishni bildiradi. bunday holda ishsizlikning yo’l qo’yilishi mumkin (tabiiy) darajasi vujudga keladi. bunday muvozanat ish beruvchilar va «mehnat qobiliyati» kishilarining iqtisodiy manfaatlari eng muqobil darajada amalga oshirilishini ta’minlaydi. bunda ishchi kuchiga kasb-malakali tayyorgarligi bo’yicha mos narxlar belgilanadi. xuddi shular tufayli, aholining oqilona bandligi, ijtimoiy takror ishlab chiqarish va ishchi kuchining qiymati asosida «mehnat qilish qobiliyati»ni bozorda sotish uchun taklif qilganlarning turmush darajasi shakllanishi ham ta’minlanadi. yuqorida taklif etilgan tushuncha nuqtai nazaridan qaraganda respublikamizda aholining oqilona bandligini shakllanishiga hali to’la erishilgani yo’q. bunga quyidagi sabablar asosiy to’siq bo’lmoqda: davlat mulkini xususiylashtirish samaradorligining past …

iyot tarmoqlarini tarkibiy isloh qilish yetakchi o’rin egallaydi. bu jarayonlarni amalga oshirish ko’proq rasmiy xarakterga ega bo’lib qolmoqda. vaholanki, ijara, hissadorlik, shirkat, xususiy va qo’shma korxonalarni tashkil qilish aholining oqilona bandligi shakllanishiga ijobiy ta’sir qilib, ishchi kuchiga talabning oshishiga va uning taklifi kamayishiga olib kelishi mumkin. ammo respublikamizning ayrim joylarida ishchi kuchiga talabning kamayishi va uning taklifi oshishi kuzatilmoqda. noqishloq xo’jaligida ish joylari soni yetarli emasligi va ishlovchilarning kasbiy bilimlari pastligi respublikaning barcha hududlarida mavjud bo’lgan ishchi kuchiga talab va taklif o’rtasidagi nomutanosiblik va ishsizlikning asosiy sabablaridan hisoblanadi. masalan, samarqand viloyatida ishchi kuchiga talab uning taklifiga ko’ra 2 marta kam va ishsizlik darajasi respublikaning o’rtacha ko’rsatkichidan 1,8 marta katta (jadval). jadval samarqand viloyatining mehnat bozori va ishsizlikning holati, % ko’rsatkichlar 1999y. 2000y. 1999-2000 yillardagi o’zgarish jami ishchi kuchi taklifi 66,8 q0,4 67,2 ishchi kuchiga talab 33,2 -0,4 32,8 ishchi kuchi taklifining talabdan oshib ketishi 2,0 q0,1 2,1 ishsizlik darajasi 4,6 …

amaradorlikka erishish mumkin. ishchi kuchining ortiqcha qismidan ijtimoiy ishlab chiqarishning unga talab bo’lgan tarmoqlarida foydalanish maqsadga muvofiq hisoblanadi. mehnat haqi uning yakuniy natijalaridan uzilib qolishi va ishlovchilarning kasbiy bilimlari va ish joylarining unumli texnika bilan ta’minlanish darajasi pastligi nafaqat ask korxonalari ishlab chiqarish quvvatlaridan samarasiz foydalanishga, balki ichki va tashqi bozorlarining talablariga to’liq mos kelmaydigan past sifatli tovarlarni ishlab chiqarishga olib keladi. natijada ko’pgina qishloq mehnatkashlarining mehnati ijtimoiy tan olinmaydi (amalda mehnat haqi orqali tan olingan bo’lsa ham) va xalq xo’jaligi nuqtai nazaridan ularning bandligi iqtisodiy mazmunga ega bo’lmaydi. mehnat natijasi ijtimoiy tan olingan bandlikni oqilona deb hisoblash mumkin. mehnatga qobiliyatli pensionerlar, nogironlar, o’quvchilar, ko’p bolali ayollar va aholining boshqa kategoriya (toifa)lari bandligini moddiy rag’batlantirish bo’yicha mavjud imkoniyatlardan yetarli darajada foydalanilmaydi. kvotalashtirilgan yangi ish joylarini yaratish va xususiy tadbirkorlarni rivojlantirish ularning bandligi va mehnat haqlarini ancha oshiradi. vakant (bo’sh) lavozimlar va ish joylari mavjudligi haqidagi ishonchli axborotlarning kamchiligi – ish …

mexanizm esa quyidagi asosiy shart-sharoitlarning ta’sirini tartibga solishi lozim: ishchi kuchiga talabning oshishi va unga taklifning kamayishi; yollanma ishchi kuchiga mehnat haqining(narxning) eng past miqdorini aholi jon boshiga to’g’ri keladigan minimal iste’mol byudjetidan kam bo’lmagan holda belgilash; mehnatga qobiliyatli o’smirlar, pensionerlar, ko’p bolali ayollar va nogironlar bandligini oshirishni rag’batlantirish; ishsizlarning malakasi, raqobatbardoshligi va safarbarligini oshirish; bandlik xizmati infratuzilmasining samarali rivojlanishini ta’minlash va boshqalar. aholi oqilona bandligi shakllanishining muhim shart-sharoitlari – mashg’ulotlar turi, ish va yashash joyini erkin tanlash, aholi safarbarligining turli ma’muriy cheklanishlarini (propiska, viza, asossiz ishdan bo’shatishni man qilish va ushlab qolishlar) bekor qilish, mehnat haqidagi qonunlarga qat’iy rioya qilgan holda ishga joylashish kafolatini berishdan iborat bo’ladi. majburiy mehnat qilishdan voz kechish har bir shaxsning ijtimoiy ishlab chiqarishda ishlash yoki ishlamaslikni haqiqiy tanlashini bildiradi. bunda mehnat qilishning huquqiy amalga oshirilishi, shubhasiz, xodimlarni mehnat bozorida yollanishning eng yaxshi sharoitlari uchun musobaqalashuvlarini ko’zda tutadi. ammo xodimlarni rasmiy ozod qilish yetarli emas. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "aholining ish bilan bandligini ta’minlash"

1483472035_67112.doc aholining ish bilan bandligini ta’minlash reja: 1. aholining ish bilan oqilona bandligi va unga mehnat bozorining ta’siri 2. aholining oqilona bandligini ta’minlash mezonlari va ko’rsatkichlari 3. aholini ish bilan ta’minlashni tartibga solish 1.aholining ish bilan oqilona bandligi va unga mehnat bozorining ta’siri mehnatga qobiliyatli aholining oqilona bandligining shakllanishi faqat mehnat bozorining samarali rivojlanishi va iqtisodiyotning barcha sektorlarida tarkibiy islohotlar o’tkazilishi asosida amalga oshirilishi mumkin. bular ortiqcha ishchi kuchining ommaviy ozod bo’lishi va ularni sanoat va xizmat ko’rsatish tarmoqlariga va shaxsiy mehnat faoliyati sohalariga hamda shahar xalq xo’jaligiga oqib o’tishi xodimlar zahiralarining shakllanishi va ularni bozor mexa...

DOC format, 133.0 KB. To download "aholining ish bilan bandligini ta’minlash", click the Telegram button on the left.

Tags: aholining ish bilan bandligini … DOC Free download Telegram