tabiiy ishsizlik nazariyasi

DOC 25 стр. 94,5 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 94,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

tabiiy ishsizlik nazariyasi reja: 1. ishsizlikning ijtimoiy - iqtisodiy mazmuni 2. ishsizlikning sabablari va turlari 3. ishsizlikning asosiy mezonlari va ko’rsatkichlari 4. ishsizlikning tabiiy darajasi. a. ouken qonuni 5. ishsizlikni himoya qilish borasida davlat tadbirlari kirish ishchi kuchiga bulgan talab va uning taklifi urtasida bozor muvo-zanatiga erishilishi natijasida atsolining ish bilan otsilona bandligi ta’minlanadi. bu esa metsnat bozorida ishsizlikning yul suyilishi mumkin (tabiiy) darajasiga erishishning musim imkoni-yatlaridan biridir. bunday muvozanat ish beruvchilar va «metsnat sobiliyati» egalarining itstisodiy manfaatlarini eng musobil tarzda amalga oshirilishini ta’minlaydi. bunda ishchi kuchiga uning kasbiy-malakaviy tayyorgarligiga mos narxlar belgilanadi. xuddi shular tufayli atsolining otsilona bandligi, ijtimoiy takror ishlab chitsarish va ishchi kuchining siymati asosida «metsnat silish sobiliyati»ni bozorda sotish uchun taklif silganlarning turmush darajasi shakllanishi sam ta’minlanadi. shu bilan birga, otsilona bandlik turrisida ishsizlik meyori kursatkichi orqali muloxaza qilish mumkin. zamonaviy rarb itstisodiy adabiyotida tuliq va otsilona bandlik ishsizlikning tabiiy meyori mavjud bulgandagina erishiladi, degan nuqtai …

2 / 25

icha statistik ma’-lumotlarning noaniqligi tufayli xozirgi sharoitda bunday meyorni xisoblash ancha mushkul. yuqori darajadagi inflyatsion usish bulmagan sharoitda tabiiy ishsizlik meyori uni darajasi buyicha soddalashtirilgan variant buyicha xisoblash imkonini beradi. ammo, uzbekistonda xozircha inflyatsion usishning barqaror va past darajasiga (2-4%) erishil-gani yuq. shu bilan birga, mamlakatda yashirin ishsizlikning mavjudligi muammoni yanada chigallashtiradi. shuning uchun otsilona bandlik natijasida yuzaga kelishi mumkin bulgan tabiiy ishsizlik darajasi turrisida bir-gina kursatkich orqali muloxaza qilish mumkin emas. tabiiy ishsizlik turrisida yetarli darajada tasavvur xosil qilish uchun bir qancha kursatkichlar tizimidan foydalanish lozim. uzbekistonda tabiiy ishsizlik darajasiga erishishning barcha demografik, ijtimoiy, iqtisodiy va boshqa jixatlari quyidagi mezonlarda uz aksini topadi: mexnat bozo-rining samarali rivojlanishini yuqori kursatkichi - axolini ish bilan oqilona band-ligini shakllanishi; yollanma ishchi kuchiga mexnat xaqini (narxini) eng past miyedorini axoli jon boshiga turri keladigan minimal iste’mol byudjetidan kam bulmagan xolda bel-gilanishi; ishchi kuchiga talab va uning taklifi urtasida muvozanatga erishish. xalqaro mexnat tashkiloti …

3 / 25

kura xodimlar ras-miy erkin bulishlari yetarli emas. yollanma mexnat samarali bulishi uchun iqtisodiy sharoitlar va ijtimoiy kafolatlar zarur. bular ichida eng kam ish xaqining axoli jon boshiga kun kechirishi uchun zarur bulgan eng kam miyedori qonun asosida belgilanishi va ishchilar daromadlarining cheklanishini bekor qilish - asosiy xisoblanadi. ushandagina xodim iqtisodiy faol buladi. 1. ishsizlikning ijtimoiy - iqtisodiy mazmuni ishsizlik muammolari tadqiqisiz mehnat bozori va ijtimoiy-mehnat munosabatlarini to’la tasavvur etib bo’lmaydi. ishsizlik – bu, bozor iqtisodiyotining ajralmas xususiyatidir. ishsizlik muammosini o’rganishdan asosiy maqsad - aholining ish bilan bandligini oshirish orqali mamlakat ishlab chiqarishini kengaytirish va aholi turmush darajasini yanada yaxshilashga aloqador tadbirlar ishlab chiqishdan iborat. jamiyatdagi ishsizlik darajasini pasaytirish uchun qo’shimcha ish joylarini yaratish, ularni ishga tushirish aholining tabiiy o’sishidan orqada qolmasligi kerak. ma’lumki, o’zbekiston dunyo hamjamiyati davlatlari o’rtasida aholisining jadal o’sib borayotganligi bilan ajralib turadi. respublikamiz aholisi soni har yili o’rtacha 550-600 ming kishiga, mehnatga layoqatli aholi soni esa 250-300 …

4 / 25

deganda, - ish joylariga ega bo’lmagan, ishlashga tayyor va ish izlayotgan fuqarolar tushuniladi. mana shu asosiy shartlarga rioya qilgan holda, turli mamlakatlarda fuqaroni ishsiz shaxs deb e’tirof etish uchun qo’shimcha shartlar talab qilinadi. masalan, amerika qo’shma shtatlarida so’nggi bir hafta mobaynida ish bilan band bo’lmagan, so’nggi to’rt hafta davomida ishga joylashishga (bevosita ish beruvchiga yoki ish bilan ta’minlash davlat xizmatiga murojat etish orqali) harakat qilgan, mehnat qilish qobiliyatiga ega bo’lgan fuqarolar ishsiz shaxs deb e’tirof etiladilar. yaponiyada ishsiz shaxs deb so’nggi bir hafta davomida bir soat ham ishlamagan, buyuk britaniyada esa, so’nggi bir hafta mobaynida ishlamagan, shu davr mobaynida ish qidirgan yoki kasalligi tufayli ish qidirish imkoniyatiga ega bo’lmagan fuqarolar tushiniladi. ayrim malakatlarning qonun hujjatlariga binoan ishsiz deb,ishdan bo’shatilgan va mehnat stajiga ega bo’lganlar tushuniladi. o’zbekiston respublikasining «aholini ish bilan ta’minlash to’g’risida»gi qonuniga binoan «… ishsiz shaxs deb, mehnatga qobiliyatli (o’n olti yoshdan boshlab to pensiya bilan ta’minlash huquqini olgunga …

5 / 25

hnat organiga ish qidirib rasimy murojaat qilishi, belgilangan muddatlarda mehnat organida qaytadan ro’yxatdan o’tib turishi va mehnat organlari tomonidan taklif qilingan maqbul ishni qabul qilish holatlari tasdiqlaydi. to’rtinchi shart – fuqaro barcha tegishli hujjatlarni taqdim qilgan holda mahalliy mehnat organida ish qidiruvchi shaxs sifatida ro’yxatdan o’tishi lozim. ishsizlik tushunchasiga aniqlik kiritib, shuni ta’kidlash kerakki, ishsizlar – bular shunday kishilarki, ular mehnat bozorida o’z xizmatlarini faollik bilan taklif qiladilar, ish qidiradilar, bu narsa ish bilan bandlikning iqtisodiy munosabatlarini tartibga solishda davlat tomonidan hisobga olinishi darkor. ba’zan «ishsizlar» tushunchasining xalq xo’jaligida ish bilan band bo’lmagan mehnatga qobiliyatli aholi sifatida keng ma’noda talqin qilinishi maqbul emas, chunki u faol ish qiridayotganlarni ham, ish qidirmayotganlarni ham, shuningdek, haq to’lanadigan ish o’rnini egallash uchun da’vogarlik qilayotgan, lekin unga o’zining kasb-malaka jihatidan yaroqli, sog’lig’i, ichki uyushqoqligi bilan mos kelishiga yordam bermayotgan shaxslar ham kiritilardi. xmt sandartlariga ko’ra, ishsizlar sirasiga muayyan yoshga yetgan, hisobot davri mobaynida ishsiz …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiiy ishsizlik nazariyasi"

tabiiy ishsizlik nazariyasi reja: 1. ishsizlikning ijtimoiy - iqtisodiy mazmuni 2. ishsizlikning sabablari va turlari 3. ishsizlikning asosiy mezonlari va ko’rsatkichlari 4. ishsizlikning tabiiy darajasi. a. ouken qonuni 5. ishsizlikni himoya qilish borasida davlat tadbirlari kirish ishchi kuchiga bulgan talab va uning taklifi urtasida bozor muvo-zanatiga erishilishi natijasida atsolining ish bilan otsilona bandligi ta’minlanadi. bu esa metsnat bozorida ishsizlikning yul suyilishi mumkin (tabiiy) darajasiga erishishning musim imkoni-yatlaridan biridir. bunday muvozanat ish beruvchilar va «metsnat sobiliyati» egalarining itstisodiy manfaatlarini eng musobil tarzda amalga oshirilishini ta’minlaydi. bunda ishchi kuchiga uning kasbiy-malakaviy tayyorgarligiga mos narxlar belgilanadi. xuddi shu...

Этот файл содержит 25 стр. в формате DOC (94,5 КБ). Чтобы скачать "tabiiy ishsizlik nazariyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiiy ishsizlik nazariyasi DOC 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram